جهان ساغلیقنی سقلش تشکیلاتی (JSST) نینگ ینگی حساباتیگه کوره، سیارهده ۱۰۰ میلیوندن آرتیق آدم جملهدن ۱۵ میلیون اوسمیر سگرت چیکیشی انیقلنگن. حسابات گه قید ایتیلیشیچه، ۱۳-۱۵ یاش آرهلیغیدهگی اوسمیرلر آرهسیده الکترونیکی سگرت و ویپدن فایدهلنووچیلر سانی تخمیناً ۱۵ میلیون نفر گه یېتگن. بو رقملر آته-آنهلر تعلیم موسسهلری اوچون جدی خواطر اویغاتماقده، چونکی نیکوتین استعمالی کوپینچه یاشلیکده باشلنهدی و کېینگی حیاتده تولیق قرهملیکه آلیب کیلیشی ممکن.
افغانستان مقیاسیده اینترنت و مخابرات خذمتلری اوزیلگنی بیلن، کسلخانهلرده کسللر و اولرنینگ عایلهلریدن قطاری جدی قیینچیلیک بیلن روپهره بولگن. سلاموطندارنینگ قولگه کیلتیرگن معلوماتیگه کوره، بو وضعیت نهفقط دوالنیش جریانیگه تاثیر قویگن، بلکیم عایلهلرگه کوپینچه روحی و مالی باسیملرنی هم کیلتیرگن.
اسلام امیرلیگی ساغلیقنی سقلش وزیرلیگی، افغانستان بویلب قیزهمیققه قرشی ایملش کمپاینی باشلنگنینی معلوم قیلگن. ساغلیقنی سقلش وزیرلیگی سوزلاوچیسی شرافتزمان امرخیل، بوگون (پنجشنبه، ۱۰-میزان)، اکس صحیفهسیده بیر بیانیه آرقهلی یازیشیچه، مذکور کمپاین ایکی باسقیچده عملگه آشیریلهدی.
«افغانستان پولیودن بوش» نهادینینگ اعلام قیلیشیچه، پولیو گه قرشی ایملش کمپاینی تورت ولایتده باشلنگن.
«افغانستان پولیودن بوش» نهاد، ننگرهار و نورستان ولایتلریده بالهلر فلجی (پولیو) گه قرشی اېملش کمپاینی باشلنیشینی بیلدیردی.
بادغیس ده نسایی-ولادی شفاکارلریدن قطاری، عیاللر آرهسیده انسانی پاپیلوما ویروسی (HPV)، ترقهلیشیدن آگاهلنتیریب و ایتیشیچه، آگاهیسیزلیک و بو ویروس واکسینیگه قول تاپه آلمسلیک، بچهدان بوینی سرطانی حالتلرینینگ کوپهیشیگه سبب بولماقده. اولرگه کوره، مذکور کسللیک، وقتی اوتیب و رواجلنگن باسقیچلری کسلدن دوالنیش فرصتینی آلگنی بیرحالده، انیقلنهدی.
عالملر انسان سلامتلیگیده پیدا بولیشی ممکن بولگن تورلی کسللیکلر خوفینی اوزاق مدت آلدیندن بشارت قیله آلهدیگن صنعی هوش مادیلینی ایشلب چیقیشدی. Delphi-2M دیب ناملنگن مذکور تیزیم مینگدن کوپ کسللیک تورلرینی تحلیل قیلیب، بعضاً معمالرنی ۱۰ ییل آلدیندن کورسهتیب بیریشی ممکنلیگی قید ایتیلگن.
کنر ده شفاکارلردن قطارینینگ ایتیشلریچه، حاملهدارلیک دورهسیده حددن تشقری موبایلدن فایدهلنیش، آنه و چقهلاقنینگ ساغلیگینی خوف بیلن روپهره قیلهدی. اولرنینگ آگاهلنتیریشیچه، بو ایش اویقوسیزلیک، فشار پس توشیشی و آنهده موشکلر (عضله) آغریقلرگه سبب بوله آلهدی.
بو ملی تدقیقات میلادی ۲۰۲۵-ییلده افغانستاننینگ ۱۸-۳۵ یاشرلری آرهسیده هزیلکشلیک و خورسندلیک درجهسینی اورگهنیش مقصدیده اوتکزیلدی. نتیجهلر گه کوره، یاشلرنینگ ۶۲ فایزی اۉزلرینی هزیلکش دیب حسابلهیدی و ۸۱.۵ فایزی اېسه استرسنی کمهیتیریش اوچون هزیلدن فایدهلنهدی.
کنگو دموکراتیک جمهوریتی ساغلیقنی سقلش وزیرلیگینینگ اعلام قیلیشیچه، بو مملکتده «ابولا» یوقمه کسللیگینینگ سونگی ترقهلیشیده، ساغلیق خادملریدن تورت تهسی شامل کمیده ۱۵ کیشی اولگن.
فاریاب ده بیرینچی مرته حاملهدارلیکنی تجربه قیلهدیگن عیاللردن قطاری، عایلهوی قوللب-قوتلنیش یوقلیگی، ساغلیقنی سقلش خذمتلردن فایدهلنه آلمسلیک و مناسب آوقتلنمسلیکدن شکایت قیلهدیلر. اولرنینگ ایتیشلریچه، ییترلی آزیق-آوقت، دوالنیش خذمتلر و آگاهیلیک یوقلیگی سبب، حیاتلرینینگ اوشبو حساس باسقیچینی کوپ قیینچیلیک بیلن اوتکزگنلر.
اوشبو اداره بوگون (۴-سنبله، سهشنبه) ایکس صحیفهسیده بیر بیانیه ترقهتیب، اوشبو کمپاین کېلهسی هفته شنبه کونی باشلنیشینی بیلدیرگن. بیانیه گه کوره، پولیو زرقی اېملش کمپاینی ننگرهار ولایتینینگ سرخرود، بهسود، خوگیانی، بتیکوت تومنلری و جلالآباد شهری همده لغمان و کنر ولایتلرینینگ مرکزلریده باشلنهدی.
کابل ده نسایی-ولادی شفاکارلریگه کوره، قیزلرنینگ بلوغ پیتی و تنیده مهم هورمونی اوزگریشلر یوز بیرگنی اینیقسه حاملهدارلیک اوچون بچهداننینگ تیارلنیشی و حیض کوریش دورهسی تنظیم بولیشیده اونملی اورینگه ایگه بولگن پروجسترون هورمونی درجهسی آشیشی، بعضی حالتلرده بچهدان توزیلمهلرینینگ طبیعی بولمهگن شکلده اوسیشیگه سبب بولیشی ممکن که اونگه بچهدان فیبرومی «بچهدان توموری» دییلهدی.
بو گزارشده قولگه کیلگن معلوماتلرگه کوره، طبی خذمتلردن اورتهچه فایدهلنیش درجهسی، قیشلاق یشاوچیلری آرهسیده ۳۴.۴۸ فایز و شهر یشاوچیلری آرهسیده ۴۲.۱۶ فایز دیر. بو ایسه مملکتده طبی خذمتلردن عمومی فایدهلنیش سطحینینگ قویی بولگنینی کورستهدی؛ فرقی شونده که، قیشلاق یشاوچیلری نه فقط کمراق فایدهلنیش سطحیگه ایگه دیر، بلکیم امکانیت کملیگی، جغرافیایی فاصلهلر و آستقورمهلر ضعیفلیگی سبب، خذمتلر صفتی نقطهی نظریدن هم زیان کورهدیلر. فایدهلنیش و صفت توغریسیدهگی تینگسیزلیک، قیشلاق حدودلریده ساغلیق قیینچیلیکلر کوپهیشی همده شهر بیلن قیشلاق آرهسیده سلامتلیک فرقینینگ آشیشیگه سبب بولیشی ممکن.
مذکور سوراو نتیجهسی اساسیده، شهرلرده جواب بیرگن ۶۴.۹ فایز گه کوره، هر ایکی تورلی (خصوصی و دولتی)، طبی خذمتلردن فایدهلنه آلهدیلر؛ لیکن بو رقم ایسه قیشلاقلرده ۵۳.۲ فایز دیر. دولتی خذمتلر (رایگان) قیشلاقلرده ۳۱.۹ فایز بیلن کوپراق اهمیت گه ایگه دیر و شهرلرده ایسه اهالیدن فقط ۱۱.۴ فایزی اوندن فایدهلنهدی.
بدخشان ولایتی ارگو تومنی یشاوچیلریدن قطارینینگ ایتیشلریچه، خصوصی ساغلیق مرکزلرده طبی خذمتلرنینگ مصرفی یوقاریلیگی سبب، عایلهلر بو مرکزلرگه باره آلمهیدیلر.
