۱۵ جولای، روز جهانی مهارتهای جوانان است؛ روزی که بر اهمیت آموزش مهارتهای فنی و مسلکی و نقش آن در توانمندسازی جوانان، کاهش بیکاری و رشد اقتصادی تأکید میشود. شماری از جوانان در افغانستان، میگویند که فراگیری مهارتها، مسیر تازهای را برای ورود آنان به بازار کار باز کرده است.
نظیف صافی ۲۳ساله، باشندهی ناحیهی پانزدهم شهر کابل و طراح گرافیک و اجمل حکیمی ۳۲ساله، باشندهی پروان و خیاط، میگویند که مهارتآموزی نه تنها زمینهی فرصتهای کاری را برای شان فراهم کرده، بل سبب شده تا بخشی از نیازهای مالی زندگی خود را نیز از این طریق تأمین کنند.
نظیف، میگوید: «حدود یک سال زمان برد، بعداً وارد بازار شدم و از طریق سایتهای خارجی توانستم با آنها کار کنم و یک بخش بزرگ زندگی خود را از نگاه مالی از همین طریق تأمین کنم. از نگاه مالی من توانستهام از طریق مهارت گرافیک دیزاین منبع مالی خوب به خود پیدا کنم.»
اجمل، نیز میگوید: «خدا را شکر روزگار ما در همین سپری میشود. اگر من این مهارت را یاد نمیداشتم، مانند هزاران نفری که در افغانستان بیکار اند، من هم بیکار میبودم و بار دوش جامعه میبودم. من به این مهارت خیلی علاقهمندی هم داشتم و ماهانه ۴۰ هزار افغانی از این مسیر عاید دارم.»
برخی از جوانان، میگویند که فراگیری مهارتها تنها به پیداکردن کار محدود نمیشود، بل میتواند در افزایش اعتمادبهنفس و رشد تواناییهای فردی نیز نقش داشته باشد. فریده غوثی ۲۵ساله، باشندهی ناحیهی یازدهم شهر کابل و آموزگار فن بیان و ارتباطات در یکی از مرکزهای آموزشی این شهر، میگوید که آموزش این مهارت سبب شده تا توانایی صحبتکردن، برقراری ارتباط با دیگران و حضور با اعتمادبهنفس در محیط کاری را به دست آورد.
او، میافزاید: «در جریان آموزش کمکم یاد گرفتم چه گونه درست صحبت کنم؟ چه گونه با دیگران ارتباط خوب برقرار کنم؟ هر قدر بیشتر تمرین کردم، اعتمادبهنفسم بالا رفت، این مهارت زندگی و کارم را بسیار تغییر داده و حالا میتوانم با اعتمادبهنفس تدریس کنم، حتا فرصتهای خوب کاری هم برایم پیشنهاد میشود.»
شماری از جوانان، میگویند که تنها داشتن مهارت کافی نیست، بل نبود بازار مناسب و فرصتهای کاری، یکی از چالشهای بنیادی فراراه آنان است. محمدحسین جوادی ۲۸ساله، باشندهی ناحیهی سیزدهم شهر کابل و آموزگار نقاشی، میگوید که با وجود سالها فعالیت در این زمینه، وضعیت اقتصادی مردم بر کارش تأثیر گذاشته و فرصتهای پیشرفت را محدود کرده است.
او، میافزاید: «در ابتدا کار ما خوب بود؛ ولی اوضاع اجتماعی و اقتصادی روی کار ما هم تأثیر کرده است و پیشرفت زیاد در کار ما احساس نمیکنم. اگر وضعیت چنین باشد، نمیتوانیم در این زمینه کار خود را ادامه بدهیم؛ زیرا بازار کار نیست، اقتصاد مردم خوب نیست.»
عبدالنصیر رشتیا، کارشناس مسائل اقتصادی، میگوید که جوانان سرمایهی یک کشور اند و سرمایهگذاری روی آموزشهای فنی و مسلکی، در واقع سرمایهگذاری روی آیندهب افغانستان است. «جوانان سرمایهی کشور اند و سرمایهگذاری بالای جوانان کشور سرمایهگذاری بالای آیندهی افغانستان است و ۶۰ درصد نیروی بشری افغانستان را جوانان تشکیل میدهند. اگر ما با ایجاد مرکزهای آموزشی فنی و مسلکی، اینها را آموزش بدهیم، نه تنها در داخل، حتا در خارج از کشور میتوانند فعالیت کنند.»
از سوی دیگر، خبیب غفران، سخنگوی وزارت اطلاعاتوفرهنگ امارت اسلامی، میگوید که این وزارت با برگزاری برنامههای آموزشی و مهارتآموزی، تلاش دارد زمینهی ارتقای توانمندیهای جوانان و دسترسی آنان به فرصتهای شغلی را فراهم کند.
او، میافزاید: «برای ۱۵۰۰ جوان در بخش تجارتهای آنلاین و بازار آزاد جهانی، فرصتهای کاری ایجاد کردهایم. به تعداد بیشتر از ۱۹ هزار جوان در مراکز آموزشی وزارت اطلاعاتوفرهنگ در بخشهای دیزایننگ، پروگرام، درسهای کمپیوتری و درسهای زبانهای مختلف، آموزش دیدند.»
در همین حال، عبدالرحمان حبیب، سخنگوی وزارت اقتصاد، میگوید که این وزارت برای ایجاد فرصتهای کاری، تقویت همکاری میان ادارههای بخش خصوصی و نهادهای داخلی و خارجی تلاش میکند. «وزارت اقتصاد تلاش میکند به منظور ایجاد فرصتهای شغلی، همآهنگی و همکاری میان ادارههای امارتی، بخش خصوصی و نهادهای داخلی و خارجی را تقویت کند. همچنین، از طریق گسترش برنامههای انکشافی، توسعهی کارآموزی، حمایت از تشبثات کوچک و متوسط، تقویت آموزشهای تخنیکی و مسلکی متناسب با نیاز بازار کار و فراهمسازی تسهیلات و تشویق سرمایهگذاریهای داخلی و خارجی در بخشهای تولیدی، زمینهی اشتغال را توسعه دهد.»
روز جهانی مهارتهای جوانان در حالی فرا رسیده است که بیشتر جوانان در کشور، فراگیری مهارتها را راهی برای رسیدن به اشتغال و خودکفایی میدانند؛ اما تأکید میکنند که در کنار آموزش مهارت، ایجاد فرصتهای کاری و حمایت از بازار کار نیز برای استفاده از ظرفیتهای جوانان ضروری است.
