بلندبودن هزینهی بستههای اینترنتی و کیفیت پایین خدمات، به یکی از چالشهای جدی جوانان در شهر کابل تبدیل شده است. شماری از جوانان، میگویند که این وضعیت، افزون بر مختلکردن آموزش آنلاین، فرصتهای شغلی و درآمدزایی در فضای دیجیتال را نیز محدود کرده است. کارشناسان، نیز تأکید میکنند که اینترنت ارزان و باکیفیت، پیششرط توسعهی آموزش آنلاین و اشتغال جوانان است.
خدیجه، باشندهی ناحیهی چهارم شهر کابل و دانشجوی رشتهی کمپیوترساینس در یکی از دانشگاههای آنلاین، میگوید که هزینهی بلند اینترنت، او را ناچار کرده است حضورش در صنفهای آنلاین را محدود کند. «به دلیل قیمت بلند اینترنت، مجبورم استفاده از صنفهای آنلاین را محدود کنم. همچنین بسیاری از مواد آموزشی، ویدیوها و کتابهایی را که استادان معرفی میکنند، نمیتوانم دانلود کنم؛ زیرا نیاز به مصرف بیشتر اینترنت دارد. حتا در طول یک ماه چندین بار مجبور میشوم بستهی اینترنتی فعال کنم.»
اینترنت ضعیف؛ مانعی بر سر راه آموزش آنلاین
در کنار هزینههای بلند، کیفیت پایین و سرعت نامناسب اینترنت نیز از دیگر مشکلات دانشجویان صنفهای آنلاین است. گلالی غفاری، دانشجوی رشتهی خبرنگاری، میگوید که کیفیت پایین اینترنت سبب شد فرصت حضور در یک برنامهی آموزشی مهم را از دست بدهد. «به دلیل مشکل اینترنت، یک جلسهی آنلاین و سمینار مهم را از دست دادم. در جریان ارائه، اینترنت به طور مکرر قطع و وصل شد و نتوانستم سمینارم را تا پایان به درستی ارائه کنم. این موضوع مرا بسیار ناراحت کرد؛ زیرا با شوق و آمادگی فراوان برای آن آماده شده بودم.»
مشکلهای اینترنت تنها به آموزش محدود نمیشود. شماری از جوانانی که در بخشهای آنلاین فعالیت دارند، میگویند که کیفیت پایین خدمات، روند کار و فرصتهای درآمدزایی آنان را نیز با مشکل روبهرو کرده است. محمدموسا ابراهیمی، باشندهی شهر کابل که در بخش بازاریابی آنلاین و مرکزهای آموزشی فعالیت میکند، میگوید که به دلیل سرعت پایین اینترنت، بارها فرصتهای کاری خود را از دست داده است. «برای خرید یک محصول از یک سایت خارجی باید در زمان مشخصی وارد سایت میشدیم. آن محصول بسیار پرفروش بود و تنها در ساعت معینی قابل سفارش بود. به دلیل کندی و قطع و وصلشدن اینترنت، نتوانستم سفارش را ثبت کنم. این مشکل حتا تا یک هفته ادامه یافت و در نهایت محصول از سایت حذف شد و فرصت خرید آن را از دست دادیم.»
وقتی اینترنت فرصتهای شغلی را محدود میکند
در همین حال، شماری از جوانان از مسئولان میخواهند که افزون بر کاهش بهای بستههای اینترنتی، کیفیت خدمات و دامنهی پوشش اینترنت را نیز در سراسر کشور بهبود دهند. مریم شریفی ۲۲ساله، باشندهی ناحیهی هفدهم شهر کابل و دانشجوی یکی از دانشگاههای آنلاین، میگوید: «درخواست ما از وزارت مخابرات این است که قیمت بستههای اینترنتی را کاهش دهد و در کنار آن، کیفیت و سرعت اینترنت را نیز بهبود ببخشد. لازم است دسترسی به اینترنت در سراسر کشور گسترش یابد؛ زیرا بسیاری از مردم به ویژه در ولایتها و مناطق دورافتاده، هنوز به اینترنت مناسب دسترسی ندارند و حتا پیوستن به جلسههای آنلاین برای آنان با دشواریهای فراوان همراه است.»
اینترنت؛ ضرورتی برای آموزش و اشتغال
کارشناسان آموزشوپرورش، نیز به این باور اند که اینترنت دیگر یک ابزار انتخابی نیست، بل به یکی از نیازهای اساسی آموزش تبدیل شده است و هزینهی بلند آن، فرصتهای یادگیری را برای بسیاری از جوانان محدود میکند. محبوبالله موحد، کارشناس آموزشوپرورش، میگوید: «برای کسانی که در عرصهی آموزش فعالیت میکنند، چه آموزگار باشند، چه دانشآموز و چه دانشجو، اینترنت دیگر یک انتخاب نیست؛ بل یک ضرورت اساسی است. متأسفانه هزینههای بلند اینترنت در افغانستان باعث شده بسیاری از مردم به ویژه در ولایتها و مناطق دوردست، دسترسی مناسبی به اینترنت نداشته باشند و این موضوع بر روند آموزش و رشد نسل آیندهی افغانستان تأثیر منفی گذاشته است.»
در همین حال، کارشناسان مسائل اقتصادی، نیز میگویند که با گسترش اقتصاد دیجیتال، دسترسی به اینترنت باکیفیت و مقرونبهصرفه میتواند نقش مهمی در ایجاد فرصتهای شغلی برای جوانان داشته باشد. سید مسعود، کارشناس مسائل اقتصادی، با اشاره به گسترش کارهای آنلاین میگوید: «امروز در عصر دیجیتال زندگی میکنیم؛ عصر تجارتهای آنلاین، کسب درآمد از طریق اینترنت و انجام کارها به صورت غیرحضوری. افراد میتوانند بدون نیاز به حضور فیزیکی، از داخل خانه کار کنند و درآمد به دست آورند. از همین رو، فراهمکردن زمینهی آموزش مهارتهای دیجیتال و ایجاد فرصت برای کارهای آنلاین، اهمیت ویژهای دارد.»
با این همه، عنایتالله الکوزی، سخنگوی وزارت مخابرات و تکنالوژی معلوماتی، میگوید که این وزارت برای تنظیم بهای خدمات مخابراتی و گسترش دسترسی مردم به اینترنت، اقدامهایی را روی دست گرفته است و توسعهی فنآوریهای نوین مخابراتی نیز در برنامههای آن قرار دارد. «وزارت مخابرات و تکنالوژی معلوماتی پس از بررسی همهجانبه و برگزاری نشست با شرکتهای مخابراتی، شرکتها را مکلف کرد قیمت بستههایی را که افزایش یافته بود، دوباره به تعرفههای قبلی برگردانند. در حال حاضر، نزدیک به ۵۰ درصد خدمات مخابراتی کشور با فنآوری 4G ارائه میشود و یکی از شرکتهای مخابراتی نیز به گونهی آزمایشی خدمات 5G را در شهر کابل راهاندازی کرده است.»
با افزایش وابستگی آموزش، اشتغال و فعالیتهای اقتصادی به اینترنت، کاربران میگویند که دسترسی به اینترنت ارزان، پایدار و باکیفیت دیگر یک امتیاز نیست، بل ضرورتی برای یادگیری، کار و حضور در اقتصاد دیجیتال است. کارشناسان، نیز تأکید میکنند که رفع این چالشها، نیازمند سرمایهگذاری بیشتر در زیرساختهای دیجیتال و بهبود کیفیت خدمات مخابراتی است.
