شماری از جوانان در شهر کابل که سرگرم آموزش آنلاین اند، از تأثیر پرچاوی برق بر روند آموزشهای شان نگران اند. آنان، میگویند که قطع برق سبب اختلال در اتصال اینترنت، تمامشدن شارژ تلفن همراه و کمپیوتر و حتا ازدستدادن بخشی از درسها میشود؛ چالشهایی که فرصتهای یادگیری آنان را محدود کرده است. کارشناسان، تأکید میکنند که ادامهی این وضعیت، افزون بر کاهش کیفیت آموزش، بر انگیزهی تحصیلی جوانان و توسعهی نیروی متخصص نیز تأثیر منفی میگذارد.
در این گزارش، شماری از جوانان در کنار بههمخوردن روند آموزشهای شان در نتیجهی رفتوآمد برق، از دشواریهای دسترسی به موقع و استفاده از وسایل فنآوری شان نیز شکایت دارند. نصرتالله حمیدی ۲۲ساله، باشندهی ناحیهی چهارم شهر کابل و دانشجوی رشتهی اقتصاد در یکی از دانشگاههای آنلاین، میگوید که نبود برق بارها سبب شده است که نتواند در صنفها اشتراک کند و بخشی از درسهای مهم را از دست دهد. «هنوز تقریباً چهار یا پنج کریدیت درسی را که بسیار مهم بودند، از دست دادهام و در کل بخشهایی از درسها را از دست دادهام. تمام این مشکلها به دلیل نبود برق بوده؛ زیرا یا موبایلم شارژ نداشته یا لپتاپ خاموش شده است.»
چالشهای ناشی از پرچاوی برق تنها به ازدسترفتن صنفهای درسی محدود نمیشود؛ قطع اینترنت، خاموششدن وسایل برقی و دشوارشدن دسترسی به فنآوری، از دیگر مشکلهایی اند که روند آموزش جوانان را با دشواریهایی روبهرو کرده است. ظریف ابراهیمخیل ۲۳ساله، باشندهی ناحیهی پانزدهم شهر کابل که حدود یک سال میشود زبان انگلیسی را به گونهی آنلاین فرا میگیرد و صبیحه عظیمی ۲۳ساله، دانشجوی سال سوم خبرنگاری آنلاین، میگویند که پرچاوی برق و قطع اینترنت، بارها مانع حضور آنان در صنفهای آنلاین شده است.
ظریف ابراهیمخیل، میگوید: «در هنگام قطع برق با مشکلهایی مانند تاریکی روبهرو میشویم؛ چون به گونهی تصویری درس میخوانیم. گاهی هم وایفای در نبود برق روشن نمیباشد. این تأثیرهای بسیار منفی سبب عدم پیشرفت ما میشود.»
صبیحه عظیمی، نیز میگوید: «خودم چندین بار به دلیل قطع برق یا تمامشدن شارژ موبایلم از صنف خارج شدم یا اصلاً نتوانستم وارد صنف شوم. این موضوع سبب شد بخشی از درسها را از دست بدهم و برای جبران آن زمان بیشتری صرف مطالعه کنم؛ چون وقتی استاد در صنف یک موضوع را توضیح میدهد، بهتر در ذهن میماند.»
از سوی دیگر، شماری از جوانان، میگویند که ادامهی آموزش آنلاین بدون دسترسی به برق پایدار دشوار است و از مسئولان میخواهند که با تأمین برق و فراهمسازی امکانات لازم، زمینهی آموزش بدون وقفه را برای شان فراهم کنند.
فاطمه بهادری ۱۸ساله، باشندهی ناحیهی اول شهر کابل و دانشآموز صنف دوازدهم در یکی از مکتبهای آنلاین، میگوید که نبود برق انگیزهی آموزشی جوانان را کاهش داده است. «نبود برق باعث کاهش انگیزه و برهمخوردن برنامههای درسی ما میشود و نگرانی ما در بارهی آیندهی تحصیلی بسیار زیاد شده است. به همین منظور، انتظار دارم که برق پایدار برای ما فراهم کنند، اینترنت را بهبود بخشند و امکانات لازم را برای آموزش، به خصوص برای نسل جوان، فراهم کنند.»
کارشناسان آموزشوپرورش، نیز به این باور اند که نبود برق پایدار و دسترسی محدود به اینترنت، آموزش آنلاین را در افغانستان با چالشهای جدی روبهرو کرده است. جمالالدین سلیمانی، کارشناس آموزشوپرورش، در این باره میگوید: «در افغانستان نبود برق پایدار و نبود اینترنت دایمی یا قیمت بلند آن، سبب شده که آموزش آنلاین با مشکلهای زیادی روبهرو شود. این مشکل، در بسا موارد باعث خستهشدن و حتا دلسردشدن از ادامهی آموزش آنلاین شده و صنفها ترک شده است.»
در سوی دیگر، جامعهشناسان، میگویند که ادامهی این وضعیت تنها بر روند آموزش تأثیر نمیگذارد، بل آیندهی نیروی متخصص و روند توسعهی جامعه را نیز با چالش روبهرو میکند. شعیب احمدی، جامعهشناس، میگوید که در صورت تأمیننشدن برق کافی، حرکت جامعه به سوی پیشرفت با کندی روبهرو خواهد شد. «نبود برق میتواند مشکلهایی مانند کاهش سرمایهی انسانی و نیروی متخصص را افزایش دهد. افرادی که در بخش تحقیق، آموزش و فعالیتهای تخصصی کار میکنند، به برق و امکانات دیجیتالی نیاز دارند. اگر این امکانات فراهم نباشد، انگیزهی آنان کاهش مییابد و جامعه نیز از رشد نیروی متخصص محروم میشود.»
در همین حال، محمدصادق حقپرست، سخنگوی شرکت برقرسانی افغانستان (برشنا)، میگوید که کمبود برق موجود، ناشی از فاصله میان نیاز کشور و میزان برق در دسترس است و به همین دلیل، شهرهای پرجمعیت به ویژه کابل، با پرچاویهای بیشتری روبهرو است. «شهر کابل به تنهایی تا حدود ۷۰۰ مگاوات برق نیاز دارد؛ در حالی که در حال حاضر برای کابل تقریباً ۳۵۰ مگاوات در دسترس است. به همین دلیل، پرچاوی برق در کابل و ننگرهار بیشتر است؛ زیرا جمعیت در این دو ولایت زیاد است. تقریباً ۱۷ پروژه در افغانستان روی دست است و کار آنها جریان دارد. این کار، کار یک هفته و یک ماه نیست تا پروژهها عملی شوند.»
افغانستان از سالها به این سو با کمبود برق روبهرو بوده است. هماکنون به حدود چهار هزار مگاوات برق نیاز دارد، اما تنها نزدیک به ۷۵۰ مگاوات برق در اختیار دارد. همین فاصله میان نیازمندی اصلی و برق موجود، از عاملهای اصلی پرچاوی برق در کشور به شمار میرود؛ مشکلی که افزون بر زندگی روزمرهی شهروندان، روند آموزش آنلاین، تحصیل و دسترسی جوانان به فنآوری را نیز با چالشهای جدی روبهرو کرده است.
