فراه، با داشتن ۱۱ ولسوالی، از ولایت‌های مهم زراعتی در غرب افغانستان است؛ اما تفاوت‌های اقلیمی و کاهش منابع آب، کشاورزی را در بخش‌هایی از این ولایت با چالش‌های جدی روبه‌رو کرده است. امسال، در حالی که بارندگی‌های مناسب به افزایش تولید برخی محصولات زراعتی کمک کرده، خشک‌سالی، توفان‌های شن و کاهش سطح آب‌های زیرزمینی هم‌چنان معیشت کشاورزان را تهدید می‌کند.
محمدیونس، یکی از کشاورزان در فراه، می‌گوید وضعیت آب امسال در مقایسه با سال‌های گذشته بهتر بوده؛ اما این بهبود نتوانسته مشکلات ناشی از خشک‌سالی و توفان‌های شن را برطرف کند. «امسال نسبت به سال‌های گذشته وضعیت آب بهتر بود، اما خشک‌سالی و توفان‌های شن هم‌چنان به زمین‌های زراعتی آسیب رسانده است. سطح آب هر سال پایین‌تر می‌رود و هزینه‌ی ایجاد سیستم‌های سولری برای آبیاری بسیار سنگین است. اگر بند بخش‌آباد و سایر پروژه‌های آبی ساخته شوند، مشکلات کشاورزان تا حد زیادی حل خواهد شد.»
نجیب‌الله صدیقی، کشاورز دیگر در فراه نیز، از زیان‌های ناشی از بادهای شدید و افزایش هزینه‌های تولید شکایت دارد. به گفته‌ی او، بالارفتن هزینه‌های سولر، کود و سایر مصارف کشاورزی، توانایی شماری از کشاورزان را برای کشت زمین‌های شان کاهش داده است. «بادهای شدید امسال خسارات زیادی به کشت‌ها وارد کرد. کم‌بود آب و افزایش هزینه‌های سولر، کود و سایر مصارف باعث شده که کشاورزان زمین‌های کم‌تری را زیر کشت ببرند. از حکومت می‌خواهیم از کشاورزان حمایت کند.»
در همین حال، احسان‌الله، یکی دیگر از کشاورزان، افزایش بارندگی‌های امسال را عاملی برای بهبود تولیدات زراعتی می‌داند؛ اما می‌گوید که کاهش منابع آب زیرزمینی هم‌چنان یک نگرانی جدی است. «بارندگی‌های امسال سبب افزایش محصولات شد، اما کاهش آب‌های زیرزمینی هم‌چنان یک مشکل جدی است. ساخت بندها و سربندهای آبی می‌تواند به افزایش تولیدات زراعتی کمک کند.»
محمد رحیمی، متخصص محیط زیست و تغییرات اقلیمی، می‌گوید کاهش منابع آب و افزایش توفان‌های شن در برخی ولسوالی‌های فراه، از چالش‌های مهم محیط‌زیستی این ولایت است. به گفته‌ی او، تغییرات اقلیمی و تخریب پوشش گیاهی در تشدید این مشکلات نقش دارند. «در ۱۰ سال گذشته سطح آب‌های زیرزمینی به شدت کاهش یافته و شدت توفان‌های شن در ولسوالی‌های فراه‌رود، بکواه و جوین افزایش یافته است. گسترش فضای سبز و درخت‌کاری می‌تواند در کاهش توفان‌های شن مؤثر باشد.»
فرید افغان، متخصص منابع آب نیز، نسبت به ادامه‌ی برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی هشدار می‌دهد. او می‌گوید خشک‌شدن کاریزها و پایین‌رفتن سطح آب، دست‌رسی به منابع آبی را دشوارتر کرده و ادامه‌ی این روند می‌تواند پیامدهای جدی برای زراعت داشته باشد. «کاریزها خشک شده و سطح آب‌های زیرزمینی ده‌ها متر پایین رفته است. ادامه‌ی استفاده بی‌رویه از چاه‌های عمیق پیامدهای ناگواری خواهد داشت. ساخت بندها و سربندها و کشت نباتات کم‌آب‌بر از راه‌کارهای اساسی برای مدیریت بحران آب است.»
کاهش منابع آب نه تنها دست‌رسی مردم به آب را محدود کرده، بل ظرفیت تولید زراعتی را نیز متأثر کرده است. با این حال، مسئولان ریاست زراعت و مالداری فراه می‌گویند بارندگی‌های مناسب امسال به افزایش تولید برخی محصولات کمک کرده است.
بر اساس معلومات این ریاست، تولید گندم و تربوز نسبت به سال گذشته ۲۰ تا ۳۰ درصد و تولید سایر سبزی‌ها و میوه‌ها حدود ۱۰ درصد افزایش یافته است.
توریالی نوری، سخن‌گوی ریاست زراعت و مالداری فراه، می‌گوید تغییرات اقلیمی و خشک‌سالی، زراعت و مالداری را در این ولایت آسیب‌پذیر ساخته است. به گفته‌ی او، برای مدیریت منابع آب و حمایت از کشاورزان، برنامه‌هایی از جمله ساخت چک‌دم‌ها و سربندها، توسعه آبیاری قطره‌ای، توزیع بذرهای اصلاح‌شده و ترویج کشت نباتات کم‌آب‌بر روی دست گرفته شده است.
نوری می‌افزاید: «خشک‌سالی و تغییرات اقلیمی، زراعت و مالداری را به شدت آسیب‌پذیر کرده است. برای مدیریت منابع آب، پروژه‌هایی مانند بند بخش‌آباد، چک‌دم‌ها، سربندها، آبیاری قطره‌ای، توزیع بذرهای اصلاح‌شده و ترویج کشت نباتات کم‌آب‌بر در حال اجرا است. هم‌چنان به دلیل بارندگی‌های مناسب، تولید گندم و تربوز نسبت به سال گذشته ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش یافته است.»
با وجود شکایت کشاورزان از زیان‌های ناشی از خشک‌سالی و توفان‌های شن، تا اکنون آمار مشخصی در باره‌ی میزان زمین‌های زراعتی آسیب‌دیده در فراه در دست نیست. ثبت‌نشدن منظم و مستندسازی‌نشدن این زیان‌ها، ارزیابی دقیق دامنه آسیب‌ها و برنامه‌ریزی مؤثر برای کاهش خطرها را دشوار می‌کند.
