مسئولان وزارت زراعت، آبیاری و مالداری، میگویند که برای حمایت از کشاورزان و دامداران و افزایش تولیدات کشاورزی، برنامههایی را روی دست دارند.
شیرمحمد حاتمی، سخنگوی این وزارت، میگوید که این وزارت با ارائهی مشورههای مسلکی، ترویج روشهای معیاری و استفادهی مؤثر از منابع، در پی کاهش هزینههای تولید و بهبود حاصلات است. «با توجه به چالشهایی چون تغییرات اقلیمی، محدودیت منابع آب و افزایش قیمت برخی از مواد مورد نیاز زراعت، به ویژه کودهای کیمیایی، ما تلاش میکنیم با ارائه مشورههای مسلکی، ترویج روشهای معیاری و استفادهی مؤثر از مواد مورد نیاز، زمینهی کاهش هزینههای تولید و بهبود حاصلات را فراهم کنیم. همچنان، برنامههای وزارت در زمینه مدیریت منابع آب، تقویت بخش مالداری، گسترش خدمات ترویجی و افزایش آمادگی در برابر حوادث طبیعی ادامه دارد.»
سازمان خوراک و کشاورزی سازمان ملل متحد (فائو)، در تازهترین چشمانداز اقلیمی و کشاورزی فصلی خود، وضعیت اقلیمی و کشاورزی افغانستان در سپتمبر و دورنمای زمستان سال روان را بررسی کرده است.
بر بنیاد یافتههای این سازمان، محصولات کاشت فصل دوم، چراگاهها و دامها در پی دمای بالا، محدودیت منابع آب و کاهش علوفه و مراتع، با فشار فزاینده روبهرو هستند.
این سازمان، افزوده که تقویت پدیده النینو میتواند زمینهساز افزایش بارندگی و بهبود وضعیت کشاورزی در زمستان و بهار شود؛ اما افزایش قیمت کودهای کشاورزی ممکن است مانع آن شود که کشاورزان به گونهی کامل از شرایط مناسب اقلیمی بهره ببرند.
فائو، تأکید کرده که دسترسی بهموقع به نهادههای زراعتی، ارائهی مشورههای عملی به کشاورزان و آمادگی برای مقابله با سیلابها و دیگر خطرهای ناشی از شرایط جوی، برای کاهش زیانها و استفادهی بهتر از فرصتهای پیشرو ضروری است.
در همین حال، برخی از آگاهان امور کشاورزی تأکید میکنند که آمادگی زودهنگام در برابر سیلاب، مدیریت منابع آب و دسترسی کشاورزان به نهادهای امدادرسان میتواند نقش مهمی در کاهش زیانها و استفاده از فرصتهای احتمالی بارندگی در فصل پیشرو داشته باشد.
عارف جوادی، آگاه امور کشاورزی، میگوید: «مزارع در منطقههای سیلابخیز باید کانالها پاکسازی شود و از کشت در نقاطی که سابقهی خطر یا آبگرفتگی دارد، جلوگیری شود؛ چون گندم برای امنیت غذایی افغانستان یک محصول استراتژیک است. میتوانیم افزایش مؤثریت داشته باشیم؛ یعنی مصرف کود بر اساس نیاز خاک، در زمان و مقدار مناسب، استفاده از بذرهای اصلاحشده و استفاده مؤثر از آن. دولت و نهادهایی که در این زمینه کار میکنند نیز باید بیشتر به دنبال پیشبینیهای زودهنگام باشند.»
به باور آگاهان، در صورتی که افزایش بارندگی با مدیریت درست آب و زمین همراه شود، میتواند به بهبود تولیدات کشاورزی و تقویت منابع آبی کشور کمک کند؛ اما نبود آمادگی برای مقابله با سیلاب و استفادهی نادرست از منابع میتواند فرصت ناشی از بارندگی بیشتر را به تهدیدی برای زمینهای کشاورزی و معیشت کشاورزان تبدیل کند.
محمدداود حیدری، دیگر آگاه امور کشاورزی نیز، میگوید: «اگر میزان بارندگی در زمستان بیشتر باشد و پدیده النینو نیز سبب شود خطر سیلاب بیشتر شود، اگر کشاورزان کاشت هوشمندانه داشته باشد و بتواند آب را دقیق مدیریت کند و کودها را اقتصادی استفاده کند، مانند کود عضوی همراه با کود کیمیایی و کود را در مقدار و زمان مشخص استفاده کند، در مجموع میتوانیم خطر وقوع سیلاب را کاهش بدهیم.»
افغانستان با وجود سهم ناچیز در تولید گازهای گلخانهای، از جمله کشورهایی است که به شدت در برابر پیامدهای تغییرهای آبوهوایی آسیبپذیر است.
پدیده النینو، خشکسالیهای طولانی، سیلابهای ویرانگر و تغییرهای نامنظم آبوهوایی، در کنار دههها جنگ و ضعف زیرساختها، منابع آبی و بخش کشاورزی این کشور را که منبع اصلی معیشت حدود ۸۰ درصد مردم است، با چالشهای جدی روبهرو کرده است.
