دفتر هم‌آهنگ‌کننده‌ی کمک‌های انسان‌دوستانه‌ی سازمان ملل متحد (اوچا)، خواستار سرمایه‌گذاری پایدار در بخش آموزش در افغانستان شده است. در همین حال، شماری از بزرگ‌سالانی که به دلیل‌های مختلف از آموزش بازمانده اند، خواهان فراهم‌شدن فرصت‌های یادگیری برای همه و گسترش صنف‌های سوادآموزی هستند.
اوچا، امروز (سه‌شنبه، ۱۷ سنبله/۸ سپتمبر)، به مناسبت روز جهانی سوادآموزی در حساب کاربری اکس خود نوشته است که کودکان در افغانستان با «موانع زیادی» در مسیر یادگیری روبه‌رو هستند.
به گفته این نهاد، سوادآموزی دروازه‌ای به سوی دانش، فرصت و آینده‌ای امن است و «سرمایه‌گذاری پایدار در بخش آموزش برای باز نگه‌داشتن این دروازه‌ها ضروری است تا هر کودک بتواند رشد کند و به شکوفایی برسد.»
در همین حال، صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) اعلام کرده است که از هر ۱۰ کودک ۱۰ساله در افغانستان، ۹ تن هنوز برای دستیابی به مهارت‌های ابتدایی خواندن و نوشتن تلاش می‌کنند.
یونیسف، افزوده که سرمایه‌گذاری در سوادآموزی و مهارت‌های ابتدایی حساب، به معنای سرمایه‌گذاری در آینده‌ی افغانستان است. این نهاد تأکید کرده که هر کودک باید فرصت خواندن، یادگیری و رشد داشته باشد.
در همین حال، شماری از بزرگ‌سالانی که از آموزش‌های رسمی بازمانده اند، با اشتراک در صنف‌های سوادآموزی، خواندن، نوشتن و مهارت‌های ابتدایی حساب را می‌آموزند و خواهان گسترش این برنامه‌ها استند. آن‌ها، می‌گویند که پیش از این، به دلیل نداشتن سواد کافی، در انجام بسیاری از امور روزمره با مشکل روبه‌رو بودند؛ اما با فراگیری سواد، انجام امور شخصی و اجتماعی برای‌شان آسان‌تر شده است.
گل‌محمد، از هلمند، می‌گوید که پس از حدود یک سال اشتراک در صنف‌های سوادآموزی، خواندن و نوشتن را فرا گرفته است. «پیش از این هیچ چیزی را نمی‌توانستم بخوانم، اما حالا همه چیز را درست می‌خوانم و می‌نویسم. در بازار، هر چیزی را که در دکان‌ها نوشته شده باشد و هر نوشته‌ای را که در مکان‌های مختلف باشد، می‌توانم بخوانم. نوشته‌ها و پیام‌هایی را که در تلفن برایم می‌آید، حالا می‌توانم بخوانم. هم‌چنان نام‌ها را درست می‌نویسم.»
احمدشاه، باشنده‌ی ننگرهار نیز، می‌گوید که به دلیل مشکل اقتصادی نتوانسته در سن مناسب درس بخواند، اما اکنون با اشتراک در صنف‌های سوادآموزی، فرصت یادگیری خواندن و نوشتن را پیدا کرده است. «به دلیل مشکل اقتصادی نتوانستم در سن مناسب درس بخوانم، اما حالا در کورس سوادآموزی شامل شده‌ام و خواندن و نوشتن را یاد می‌گیرم. تنها مشکل من این است که فرصت درس خواندن در سن پایین را از دست دادم.»
عبدالله عمر، باشنده‌ی ولسوالی ارگوی بدخشان، می‌گوید که باید برای شهروندان فرصت‌های آموزشی فراهم شود. «در این جا بسیاری از مردم سواد ندارند و فرصت درس خواندن برای شان فراهم نبوده است. خوب است که جوانان بتوانند در این برنامه چیزی یاد بگیرند و دانش و فهم‌شان بیشتر شود.»
در همین حال، لیلا، از غزنی که در صنف‌های سوادآموزی اشتراک کرده است، خواهان افزایش این برنامه‌ها است. «ما یک سال کورس سوادآموزی خواندیم و بعد شش ماه دیگر هم خواندیم. حالا خوب است؛ کمی سواد داریم، چیزی را می‌فهمیم و یاد گرفته‌ایم. خواست ما از دولت همین است که کورس‌های سوادآموزی را بیشتر کنند، به خاطری که زنان بسیار بی‌سواد هستند.»
در همین حال، ذبیح‌الله همت، سخن‌گوی وزارت معارف، می‌گوید که برای کاهش بی‌سوادی، توسعه، بهبود کیفیت و گسترش صنف‌های سوادآموزی در اولویت کاری این وزارت قرار دارد. «وزارت معارف برای پایین‌آوردن ارقام بی‌سوادی در کشور، افزایش مرکزهای سوادآموزی، ارتقای کیفیت مرکزهای موجود و توسعه این مرکزها در ولایت‌هایی که بیشتر نیاز دارند، اولویت می‌دهد. در سال روان، ۵۱ هزار و ۹۳۲ تن در مرکزهای سوادآموزی جذب شده اند. در چهار سال گذشته نیز، ۱۹ هزار و ۶۶۱ مرکز سوادآموزی ایجاد شده که نزدیک به ۴۲۸ هزار و ۴۱۴ تن از آن بهره‌مند شده اند.»
روز جهانی سوادآموزی هر سال در ۸ سپتمبر گرامی داشته می‌شود. این روز در ۱۹۶۶ از سوی یونسکو نام‌گذاری شد و نخستین‌بار در ۱۹۶۷ گرامی داشته شد. هدف از نام‌گذاری این روز، جلب توجه دولت‌ها، نهادهای آموزشی و افکار عمومی به اهمیت سوادآموزی و نقش آن در توسعه فردی و اجتماعی است.
