جسد یک جوان ۱۹ساله که هنگام آببازی «بند آبگردان سرحوض» ولسوالی پشتونکوت فاریاب غرق شده بود، پس از چند روز جستوجو از آب بیرون کشیده شد. این رویداد تنها یکی از چندین مورد غرقشدگی جوانان در روزهای اخیر است؛ رویدادهایی که با گرمترشدن هوا در شماری از ولایتهای افغانستان افزایش یافته و نگرانیهایی را در بارهی ایمنی آبگیرها، بندها و دریاها برانگیخته است.
در روزهای پسین، گزارشهای متعددی از غرقشدن نوجوانان و جوانان در ولایتهای مختلف منتشر کرده اند. بیشتر قربانیان برای تفریح، شنا یا آببازی به بندها و آبگیرها رفته بودند؛ اما این تفریح به بهای جان شان تمام شده است.
پسر عبدالرحیم نیز، یکی از قربانیان این رویداد است. او به تازگی در فاریاب غرق شد و جان باخت؛ رویدادی که خانوادهاش را در سوگ فرو برده است. عبدالرحیم از خانوادهها میخواهد که در مورد رفتوآمد فرزندان شان به منطقههای آبی احتیاط بیشتری داشته باشند. «خانوادهها نباید به فرزندان خود اجازه دهند، تا با چنین سرنوشتی مواجه شوند.»
رویداد فاریاب تنها مورد اخیر نیست. در غزنی نیز با افزایش دمای هوا، بندها، دریاها و آبگیرها به مقصدی برای تفریح و آببازی جوانان تبدیل شده اند؛ اما نبود امکانات نجات، کمبود آگاهی از خطر آبهای عمیق و نبود تدبیرهای ایمنی، این مکانها را به نقاطی پرخطر بدل کرده است.
منبعهای محلی در غزنی، میگویند که تنها در یک هفته گذشته، شش جوان در بندهای آب این ولایت جان باخته اند.
خالد سرحدی، سخنگوی فرماندهی امنیهی غزنی، میگوید که نیروهای امنیتی تلاش میکنند از آببازی افراد در بندها و حوضهای پرخطر جلوگیری کنند.
باشندگان محل، اما میگویند که در بسیاری از بندها و آبگیرها هیچ گونه تجهیزات نجات، تابلوهای هشداردهنده یا نیروهای امدادی حضور ندارند؛ موضوعی که در زمان وقوع حادثه، شانس نجات افراد را به شدت کاهش میدهد.
عبدالله، یکی از باشندگان غزنی، میگوید: «روزهای جمعه بیشتر مردم برای آببازی به این مناطق مراجعه میکنند. باید تابلوهای آگاهیدهی در اطراف بندها نصب و آببازی نیز ممنوع شود.»
کارشناسان، کمبود آگاهی عمومی را یکی از عاملهای اصلی غرقشدن نوجوانان و جوانان در هنگام آببازی میدانند. به گفتهی آنها، بسیاری از قربانیان شناگران حرفهای نیستند و خطرهای ناشی از عمق آب، جریانهای زیرسطحی و تغییرهای ناگهانی بستر آب را دستکم میگیرند.
خالد بهزاد، فعال محیط زیست، میگوید: «کمبود آگاهی در بارهی خطرهای آب، یکی از عاملهای اصلی بروز این رویدادها است. بسیاری از افراد تصور میکنند اگر سطح آب آرام به نظر برسد، خطری وجود ندارد؛ در حالی که ممکن است در زیر سطح، جریانهای قوی و خطرناک وجود داشته باشد. همچنان تجربهی شنا در آبهای کمعمق یا آرام، گاهی احساس امنیت کاذب و اعتماد بیش از حد ایجاد میکند.»
وزیری، دیگر آگاه مسائل محیط زیستی، نیز بر ضرورت آموزش و آگاهیدهی تأکید میکند. «بیتوجهی به اصول ایمنی میتواند به غرقشدن، آسیبهای جسمی و حتا از دسترفتن جان افراد منجر شود. آگاهیدهی و آموزش اصول ایمنی در آب، نقش مهمی در پیشگیری از چنین رویدادهایی دارد.»
هرچند آمار دقیق و سراسری از قربانیان غرقشدگی در افغانستان در دسترس نیست، اما تکرار این رویدادها در فصل گرما نشان میدهد که غرقشدن در بندها، دریاها و آبگیرها به یکی از نگرانیهای جدی فصلی در شماری از ولایتها تبدیل شده است.
