صیام اکبری هستم؛ دانشجوی سال اول رشتهی کمپیوترساینس در یکی از دانشگاههای خصوصی. در کنار درسهای دانشگاه، در یکی از مرکزهای آموزشی مصروف فراگیری زبان آلمانی نیز هستم. از همان سالهای نخست علاقهی خاصی به فنآوری و ابزارهای نوین داشتم و همیشه تلاش کردهام از امکانات دیجیتالی برای یادگیری بهتر و پیشرفت علمی خود استفاده کنم. نخستین بار نام هوش مصنوعی را از طریق شبکههای اجتماعی شنیدم. در فیسبوک، اینستاگرام و دیگر رسانهها ویدیوها و مطلبهای زیادی در بارهی این فنآوری منتشر میشد. زمانی که این ویدیوها را تماشا میکردم، بیش از هر چیز شگفتزده میشدم. برایم جالب بود که چه گونه یک برنامه میتواند به پرسشها پاسخ دهد، متن ترجمه کند، مطالب را خلاصه کند و حتا در یادگیری مهارتهای مختلف به انسان کمک کند. در آن زمان، هوش مصنوعی برایم بیشتر شبیه چیزی از آینده بود تا ابزاری که بتوان هر روز از آن استفاده کرد.
مدتی بعد متوجه شدم بسیاری از دوستان و آشنایان از این فنآوری استفاده میکنند. همین موضوع باعث شد کنجکاویام بیشتر شود و تصمیم بگیرم خودم نیز آن را امتحان کنم. در آغاز استفادهام بسیار محدود بود. بیشتر برای ترجمهی چند واژه، فهمیدن معنای برخی اصطلاحها یا پرسیدن پرسشهای ساده به سراغ آن میرفتم. راستش را بخواهید، در آن روزها هنوز اعتماد کامل به پاسخهای هوش مصنوعی نداشتم و همیشه با احتیاط از آن استفاده میکردم. اما هرچه زمان گذشت، شناخت من از این فنآوری بیشتر شد. کمکم متوجه شدم هوش مصنوعی تنها یک مترجم یا پاسخدهندهی ساده نیست؛ بل میتواند در درک موضوعهای پیچیده، برنامهریزی، تحلیل مطلبها و حتا یادگیری مهارتهای جدید نقش مؤثری داشته باشد. همین شناخت باعث شد استفادهی من از آن گستردهتر شود و به بخش مهمی از فعالیتهای روزمرهی آموزشیام تبدیل شود.
اکنون حدود دو سال یا بیشتر است که از هوش مصنوعی استفاده میکنم. در این مدت، این فنآوری به یکی از همراهان ثابت من در مسیر یادگیری تبدیل شده؛ به ویژه در فراگیری زبان آلمانی، نقش قابل توجهی داشته است. هر زمان که با یک واژه، ساختار گرامری یا متن دشوار روبهرو میشوم، میتوانم از آن کمک بگیرم و توضیحاتی دریافت کنم که فهم موضوع را برایم آسانتر میکند. در بخش دانشگاهی نیز از هوش مصنوعی استفادههای فراوانی دارم. گاهی برای خلاصهسازی متنهای طولانی درسی، گاهی برای یافتن منابع آموزشی و گاهی برای درک بهتر مفاهیمی که در صنف مطرح میشود، از آن کمک میگیرم. همچنان در انجام پژوهشها، مرور مطلبها و آشنایی با موضوعهای جدید، این فنآوری برایم به یک ابزار مفید و در دسترس تبدیل شده است. به باور من، یکی از بزرگترین مزیتهای هوش مصنوعی این است که روند یادگیری را سریعتر و هدفمندتر میکند. بسیاری از پرسشهایی که شاید در گذشته ساعتها زمان برای یافتن پاسخ آنها نیاز بود، اکنون در مدت کوتاهی قابل دسترس اند. افزون بر آن، هوش مصنوعی میتواند مطلبهای پیچیده را به زبانی سادهتر توضیح دهد و به دانشجویان کمک کند تا درک عمیقتری از موضوعهای مختلف پیدا کنند.
با این حال، معتقدم استفاده از هوش مصنوعی باید آگاهانه و مسئولانه باشد. این فنآوری هرچند بسیار توانمند است، اما نمیتواند جای تفکر، خلاقیت و تلاش شخصی انسان را بگیرد. من همیشه تلاش میکنم پاسخهایی را که دریافت میکنم، بررسی کنم و تنها به آنها اکتفا نکنم. پیام من به جوانان و افرادی که تازه با هوش مصنوعی آشنا شده اند، این است که از این فنآوری نترسند و در عین حال به آن وابسته نیز نشوند. هوش مصنوعی میتواند یک دستیار قدرتمند برای یادگیری، رشد فردی و توسعهی مهارتها باشد، اما ارزش واقعی زمانی ایجاد میشود که انسان از آن به عنوان یک ابزار کمکی استفاده کند، نه جایگزین اندیشیدن. اگر این فنآوری به شکل درست و مسئولانه به کار گرفته شود، میتواند فرصتهای بزرگی را برای پیشرفت افراد و حتا توسعهی جوامع فراهم کند.
