کورتاژ برای زنان بادغیس، فراتر از یک اقدام پزشکی ساده است؛ روایتی است از ناآگاهی، درد و مراقبتی که پس از عمل به پایان میرسد. شماری از زنان در این ولایت، به دلیل سقط جنین، باقیماندن پلاسنتا در رحم، خونریزی شدید یا تهدید سلامت مادر، ناگزیر به این روش میشوند؛ اما کمبود آگاهی، دسترسی محدود به خدمات بهداشتی و نبود پیگیری پس از عمل، این روند را به چالشی دشوار تبدیل کرده است.
پزشکان تأکید میکنند که کورتاژ یک روش مشخص برای پاکسازی رحم است و تنها در شرایط ضروری مانند سقط ناقص، باقیماندن پارچه یا پلاسنتا در رحم، خونریزی شدید و تهدید سلامت مادر انجام میشود. تجربهی زنان در بادغیس، نشان میدهد که این روند، فراتر از یک اقدام پزشکی ساده، با نگرانیها، درد و چالشهای متعدد همراه است.
فاطمهی ۲۸ساله از بادغیس، به دلیل سقط جنین و باقیماندن پلاسنتا در رحم، ناگزیر به انجام کورتاژ شده است. او، میگوید که این تصمیم برایش یک انتخاب ساده نبود، بل برای پیشگیری از خطرهای بیشتر و با توصیهی پزشک انجام شده است.
فاطمه، میافزاید: «به دلیل یک مشکل بهداشتی جدی و به توصیهی مستقیم داکتر/پزشک، مجبور شدم این تصمیم را بگیرم. طفلکم سقط شده بود؛ ولی کامل خارج نشده بود. برایم یک تجربهی نسبتاً سخت و با استرس بود. در وقت عمل هم، کمی ناراحتکننده بود، خیلی درد داشت.»
تجربهی او نشان میدهد که بسیاری از زنان پیش از انجام این عمل، در بارهی روند کورتاژ معلومات کافی ندارند و همین موضوع سبب افزایش اضطراب و نگرانی آنان میشود. فاطمه با یادآوری مشکلات ناشی از عمل کورتاژ، میگوید که به دلیل نبود مراقبتهای کافی پس از عمل کورتاژ، آثار درد، ضعف جسمی و فشارهای روحی، مدتی پس از عمل ادامه داشت.
او، تأکید میکند: «صادقانه بگویم معلوماتم کامل نبود. چیزهایی شنیده بودم، اما وقتی وارد این روند شدم، فهمیدم که باید بیشتر از قبل تحقیق میکردم و بسیار سوالها را میپرسیدم. بعد از عمل درد داشتم، ضعف بدنی و خونریزی تا چند روز ادامه داشت؛ ولی خوشبختانه عوارض جدی پیش نشد.»
این بانو، با اشاره به شرایط دشوار زندگی زنان در بادغیس میگوید: «ما خانمها در بادغیس همین قسم هستیم؛ به خانه که رفتیم، شروع به کار میکنیم. من بعد از عمل، کمردرد داشتم. از نظر روحی تأثیر زیادی داشت، احساس غمگینی داشتم، نگران بودم و این وضعیت مدتی طول کشید تا بهبود پیدا کنم.»
در ولسوالی آبکمری بادغیس، صنم ۳۵ساله، مادر چهار فرزند، نیز تجربهی مشابهی دارد. او، میگوید که به دلیل باقیماندن پارچه در رحمش، پزشکان تصمیم به انجام کورتاژ گرفتند. به گفتهی او، حدود دو ماه از این عمل میگذرد، اما هنوز هم از درد در ناحیهی رحم شکایت دارد و به خدمات بهداشتی مناسب دسترسی نداشته است.
او، میافزاید: «مرا داکترها/پزشکان کورتاژ کردند. پیش از عملیات هم من خبر نداشتم، برایم نگفتند. خیلی درد داشتم، بعدش هم شکمم خیلی به درد آمد. در خانه هم درست مراقبت نشدم. بالایم خیلی تأثیر بد گذاشت. تا مدتها احساس بدی داشتم.»
صنم، تأکید میکند که پس از انجام کورتاژ، به دلیل نبود امکانات و دسترسی محدود به آن، نتوانسته است مراقبتهای لازم را دریافت کند و همین موضوع سبب شده مشکلات بهداشتیاش ادامه پیدا کند.
تجربهی این زنان، نشان میدهد که افزون بر مشکلات بهداشتی، کمبود آگاهی، دسترسی محدود به خدمات بهداشتی و نبود پیگیریهای پس از درمان، از چالشهای مهم در این بخش است.
در همین حال، پزشکان، تأکید میکنند که کورتاژ یک روش مشخص پزشکی است و تنها در موردهای ضروری انجام میشود. زرمینه مهمند، قابله، در توضیح این روند میگوید کورتاژ زمانی انجام میشود که محتویات داخل رحم به صورت کامل خارج نشده باشد یا ادامهی بارداری سلامت مادر را تهدید کند.
او، میافزاید: «در کورتاژ یک وسیلهی خاصی داخل رحم میشود که محتویات خارج شود. این عمل بیشتر در کلینیک یا شفاخانه انجام میشود. کورتاژ زمانی انجام میشود که ادامهی حمل به خانم خطر داشته باشد، یا در داخل رحم پارچه مانده باشد، یا خونریزی شدید وجود داشته باشد. مهمترین خطرها، خونریزی شدید و عفونت است، به خصوص اگر وسایل پاک نباشد یا بعد از عمل درست مراقبت صورت نگیرد.»
به گفتهی این قابله، اگر زنان از پیش آگاهی کافی نداشته باشند یا مراقبتهای پس از عمل را جدی نگیرند، ممکن است با مشکلاتی مانند عفونت، خونریزی شدید و حتا آسیب به رحم روبهرو شوند.
نیلاب غنیزاده، پزشک نسایی_ولادی، نیز کورتاژ را یک روش برای پاکسازی رحم عنوان میکند که بیشتر در زمان کوتاه انجام میشود، اما نیازمند دقت و مراقبت است. «کورتاژ مرحلهای است که پاکسازی رحم صورت میگیرد. معمولاً در حدود ۵ تا ۱۵ دقیقه انجام میشود. همیشه کورتاژ لازم نیست، گاهی توسط دوا هم مشکل حل میشود و داکتر نظر به وضعیت مریض تصمیم میگیرد.»
این پزشک نسایی_ولادی، تأکید میکند که این عمل باید در مرکزهای بهداشتی معتبر و با امکانات مجهز انجام شود و پس از آن، رعایت توصیههای بهداشتی برای پیشگیری از عوارض بسیار مهم است.
تجربهی زنان در بادغیس، نشان میدهد که فاصله میان توصیههای پزشکی و واقعیت زندگی آنان زیاد است؛ جایی که کمبود آگاهی، دسترسی محدود به خدمات بهداشتی و شرایط دشوار زندگی، سبب میشود بسیاری از زنان بدون دریافت مراقبتهای لازم، این روند حساس را پشت سر بگذارنند.
