پروان و کاپیسا ولایتلریده یشاوچیلر نیچه دههدن بویان سوو قوشلرینی آولش و توتیش مقصد، کوللر (باتقاقلیکلر) نی توزهتیش بیلن آزیق-آوقت و اقتصادی نیازلرینینگ بیر قسمینی تامینلهر ایدیلر. لیکن سونگی ییللرده اوشبو کوللرده قوشلرنی آولش تقیقلنگن که بو ایش، نهفقط آزیق-آوقت و اقتصادی منبعلرنی کیسگن، بلکیم مینگلب جریب ییرنینگ درست شکلده فایدهلنیلمسلیگی و مدیریت بولمسلیگی سبب، قوریب و فایدهلنیلمهی قالگن.
اوتگن ییللرده مهاجر سوو قوشلرینینگ آولهیدیگن و کولدار کیشیلردن غلامنبینینگ سلاموطندار گه ایتیشیچه، کوللر قوریب قالگن و حاضر حیوانلرگه نیاز بولگن اوت و سوونی تامینلش امکانیتیگه ایگه ایمس دیر. اونینگ کوپهیتیریشیچه: «اوشبو کوللرده کوریلهدیگن قوشلر، مرغابی و باشقه بیر قطار قوش دیر. اوشبو قوشلر دیر که اهالی آولهیدی و کونده اولرنی ساتیب و کوندهلیک صرف-خرهجتلرینی تامینلهیدیلر. کوللردن کوپینچهسی قوریگن، موسومی اوزگریشلری کیلگن، سوو کمهیگن، حتا ییر آستی سوولر تورت-بیش متر پس توشگن.»
پروان و کاپیسا چیگره حدودیدهگی کولدارلردن باشقه بیری امیدگه کوره، گرچند سوو قوشلری آولنیشینینگ تقیقلنیش بویروغینی قبول قیلگنلر؛ لیکن ینه هم ییرلرینینگ کیلهجگی و ارزشلی اوشبو تورلرنینگ اورتهدن کیتیش خوفیدن خواطرلنگنلر. او، مسئول نهادلردن کوللر قیته تیکلنیشی و مدیریت بولیشی اوچون عملی و فایدهلی ییچیم یوللرنینگ قولگه آلینیشینی سورهگن. «پروان و کاپیسا دریاسینینگ ایکی تامانیده ۵۰-۶۰ مینگ عایله کوللر آرقهلی، ۵۰-۱۰۰ مینگ افغانی درآمد قیلهر ایدی. اوشبو کوللر حاضر قوریگن، زراعتنینگ امکانی یوق و سوو منبعلری کیسیلگن. قیته سوو منبعلریگه رخصت بیریلسین که درآمد قولگه کیلتیره آلسینلر و کیلهسی نیچه ییلگچه ایکیلیشگه تیارلنسه. مذکور کوللر یانیده، اورمانلر قورسینلر که سووده حیات کیچیرمهیدیگن قوشلرگه، اوی قوریش امکانیتی یرهتیلسه.»
طبیعی منبعلر بوییچه ایش بیلرمانلرنینگ ایتیشلریچه، پروان و کاپیسا دهگی کوللر استه-سیکین اورتهدن کیتماقده. موسومی یاغینگرچیلیکلر کمهیگنی، سوو منبعلریدن حددن تشقری فایدهلنیش و فایدهلی حفاظتی برنامهلر یوقلیگی، اوشبو سوو حوزهلرینینگ کیلهجگینی ناانیقلیک سایهسیگه آلیب بارگن. اطراف-محیط و طبیعی منبعلر ایش بیلرمانی سیداحمد ملکزادنینگ آگاهلنتیریشیچه، کوللر سقلنیشی اوچون عاجل و جدی اقدام عملگه آشیریلمهگنی صورتده، اولرنینگ نابود بولیشی اکوسیستم، سوو قوشلری اورتهدن کیتیشی، مذکور کوللرگه تیگیشلی بولگن اوسیملیک تورلری اورتهدن کیتیشی، آزیق-آوقت منبعلری و محل یشاوچیلری حیاتیگه جبران بولمهیدیگن زیانلرگه سبب بولیشی ممکن. «کوللر نهفقط اطراف-محیط، بلکیم اقتصاد، ساغلیق و آزیق-آوقت امنیتی اوچون خاص اهمیتگه ایگه دیر. هم سوو همده قوریقلیکده حیات کیچیرهدیگن مهاجر قوشلر، خزندهلر، تشواققهلر، سوو حشرهلری، کوللرده یشهیدیگن حیوانلردن دیر. بیر قطار اوسیملیک هم بو کوللرده بار. دقت قیلیشیمیز و تیکشیریشیمیز کیرهک که مذکور کوللر قیسی وضعیتده دیر. شونینگدیک نابیللی منبعلری سووینینگ اوتیشی آلدی آلینیشی کیرهک.»
کاپیسا و پروان ایکینچیلیک و اطراف-محیط ادارهلریدهگی مسئوللر فکرینی آلیش اوچون کیتمه-کیت سعیوحرکت بیلن، کوللرنینگ قیته تیکلنیشی یا-ده سقلنیشی اوچون حاضرگچه اوشبو نهادلرنینگ بیللی برنامهلری یوقلیگی بیللی بولگن. شونینگدیک کاپیسا اطراف-محیطنی سقلش ریاستینینگ عامه آگاهیلیگی و علاقهلر عمومی مدیری فیضآغا مصلح، اطراف-محیطنی سقلش ملی ادارهسی آرقهلی هیچ قندهی کورستمه و دستورنینگ اولرگه اَیتیلمهگنینی تصدیقلهگن.
اوشبو بیانات، پروان و کاپیساده محلی ادارهلرنینگ منطقه بویلب اینگ اونملی طبیعی یشش محیطلریدن بیری برابریده، شونینگدیک بیللی دستور بولمسدن عمل قیلیشلرینی کورستهدی. هر ییلی کوکلم و یاز موسوملریده، پروان و کاپیسا کوللری مینگلب کیلومترنی کیزیب بو ییرگه پناه کیلتیرهدیگن مهاجر قوشلر میزبانی دیر. حاضر ارزشلی مذکور یشش محیطلر مهم بیر نطقهده قرار تاپگن؛ یا مدیریت بولیش و جدی توجه بیلن سقلنهدی یا-ده توجهسیزلیک نتیجهسیده، اونیتیلگن بیر خاطرهگه اوزگریشی ممکن. اولرنینگ کیلهجگی مسئول نهادلرنینگ حاضرگی قراریگه تیگیشلی دیر.
