حقوقدانلردن بیرقطارینینگ ایتیشیچه، ناگران عیاللردن بعضیلرینینگ حقوق و اوزلریگه عاید قاعدهلردن خبرسیزلیگی، اولرنی اوشبو حقوق امتیازلریدن محروم بولیشیگه آلیب کیلگنینی ایتهدیلر. اولر گه کوره، قانونده ناگران شخصلرنینگ تینگلیگی و هر قندهی کمسیتیش تقیقلنیشی تأکیدلگنیگه قرهمی، اوشبو قتلم اینیقسه عیاللر، جدی معمالر گه دوچ کیلماقده.
کیملیک، مملکتده آدملرنینگ حقوقی موجودلیگینی اثباتلهیدیگن حجت؛ بیراق افغانستانده ایریم عیاللر اوشبو حجتدن و نتیجهده رسمی بارلیگیدن محروم دیر. سلاموطندارنینگ کیملیگی بولمهگن ۲۰ عیال بیلن صحبتی شونی کورستهدی – بو عیاللر تعلیم آلالمهیدی، ایشلهی آلمهیدی، سیمکارت آلالمهیدی و حتا انسان سیورلیک یاردملردن فایدهلنه آلمهیدی.
سلاموطندارنینگ افغانستان ۸ ولایتیده ۱۵ بیوه عیال بیلن صحبتی شونی کورستهدی کی بو عیاللرنینگ ایکینچی مرته تورموش قوریشی ایرکین تنلاو اېمس بلکی عنعنهلر باسیمی، اقتصادی قیینچیلیک و جمعیتدهگی قضاوتلردن قورقیش نتیجهسی دیر. تورموش اوزتاغینی قولدن بیرگن بو عیاللر نهفقط حیات یوکینی بلکی قیته تورموش قوریش گه دایر آغیر اجتماعی باسیملرنی اۉز ییلکهلریده کوتریشگه مجبور بولهدیلر.
افغانستان جمعیتینینگ سنتی بولگنی نارسمی طرزده کوپراق عیاللرنینگ دین ساحهسیده تحقیق قیلیشده توسقینلیک قیلهدی؛ حال بوکی اسلام شریعتی بو حقوقنی عیاللر اوچون تصدیقلهگن. ایریم دین عالملرینینگ ایتیشیچه، اسلام شریعتیده عیاللرنینگ دینی متنلرنی تلقین قیلیش و تدقیق ایتیش حقوقی تن آلینگن.
راضیه، بلخ ولایتی شولگره تومنی «گذر تراب» حدودی یشاوچیسی، زلزله یوز بیرگچ، قورقدی و اوشه وقتدن بیری ایکیله بویرهگی آغریشینی بیلدیرهدی. او دوالنیش اوچون ایکی مرته کسلخانه گه مراجعت قیلدی؛ بیراق شفاکارلر تامانیدن بیریلگن دارولر فایده قیلمهگن. راضیهنینگ ایتیشیچه، اقتصادی احوالی یخشی اېمس و دوالنیش اوچون بیر کسلخانه یا کی یخشی شفاکار گه مراجعت قیله آلمهیدی.
سلاموطندارنینگ هېچ قچان مسئول موسسهلر تامانیدن رویخط گه آلینمهگن ۱۹ نفر عیال صنعتکار بیلن آلیب بارگن صحبتلری شونی کورستهدی کی، بو عیاللر تیگیشلی رویخط گه آلیش موسسهلری حقیده بیخبر بولگنی سببلی، اوشبو موسسهلرنینگ دستورلری و قۉللب-قوتلاوچی امتیازلریدن محروم قالیشگن.
سلاموطندار کنردهگی زلزلهدن جبرلنگن عیاللر و بالهلر شامل ۱۰۶۱ عایله احوالینی میدانی اۉتکزگن سوراوده تېکشیرگن؛ بولرنینگ برچهسی جندر چېکلاوی، اقتصادی قرهملیک و فرهنگی توسیقلر کبی قیینچیلیکلر بیلن دوچ دیر. سوراو نتیجهسی شونی کورستهدی کی عیاللر کنردهگی زلزلهدن سۉنگ کوپراق جسمانی و روحی همده حاملهدارلیک و توغیش بولیمیده ضرر کورگن.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی ترقیاتی دستوری افغانستان بولیمینینگ اعلام قیلیشیچه، افغانستان ده ۸۹ مینگدن آرتیق کیچیک تجارتنی قوللب-قوتلهگن.
افغانستانده کیچیک یاشده تورموش گه چیقریش خاتین-قیزلرنینگ انسان حقلری اېنگ قیینچیلیکلریدن حسابلنهدی؛ انده-سنده عایلهلر قیزلرینی کیچیک یاشلیگیده مجبوری تورموش گه چیقرهدی و قیزلرنینگ بالهلیگینی وقتدن آلدین سوندیرهدیلر.
هېچ بیر عیالنینگ حقوقلری شریعتنی بهانه قیلیب چېکلنیشی ممکن اېمس. چونکی دین انسانی قورقیتیش یا کی بویسوندیریش واسطهسیگه ایلنه باشلهگن زهاتی، اۉز ماهیتیدن اوزاقلشهدی. اگر دین ظلمنی آقلش قورالیگه ایلنسه، عینن شو حالتنینگ اۉزی دیننی توغری توشونیش و قیته ترتیب گه سالیش ضرورلیگینی کورستهدی.
قیسقه مدتلی قماق، پول جزا، ۸۰ ته شلاق اوریش و گواهلیکنی قبول قیلمسلیک – تهمت عاقبتلریدن بولیب؛ افغانستان قانونلریده جنایت صفتیده بیلگیلنگن؛ بیراق مملکتنینگ سنتی جامعهسیده عیاللر گه نسبتن عادی اصولده قوللنهدی. حقوقشناسلر شونی تأکیدلهیدیلر کی بیرار شخص گه نامقبول حرکتلرنی دلیل و حجتسیز، شخصنینگ…
پایتخت کابل شهریده سودا و صناعت اتاقی تامانیدن ۲۳-قوس/۱۴-دیسمبر، یکشنبه کونی، «شین لاری» آتیده قول صناعتی ایکی کونلیک کورگزمهسی آچیلدی.
حاملهدارلیک حساس بیر دوره بولیب، آنهلر و چقهلاقلرنینگ ساغلیگیده مهم اورینگه ایگه بولگن درست آوقتلنیش مراقبتلرینی طلب قیلهدی؛ لیکن حاملهدار عیاللردن قطاری حاملهدارلیک دورهسیده سیمیز بولیشدن خواطرلنیش سبب قتیق رژیم توتهدیلر که بو ایش، تنهگه ضرور بولگن قوتلی مادهلرنینگ کمهیشی و جنین وزنی کم بولیشیگه سبب بولهدی.
بو عیاللردن ۱۶ نفری، ۲ ییلدن ۱۶ ییلگچه ایرلری بیلن مستقل یشش حقیدن محروم بولگچ، کیچیک عایلهسی (ایر و بالهلری) بیلن کتته عایلهدن (قیناته)تامانیدن مستقل یشش گه موفق بولگن؛ حال بوکی، ۲۵ عیال اېسه، ۱۶ییلدن ۲۴ ییلگچه کتته عایلهده بیرگهلیکده یششلریگه قرهمی، هنوز اۉز خواهشلریگه ضد روشده، شو طرزده یششنی دوام ایتیرماقدهلر.
حضانت؛ اسلام دینی و افغانستان قانونی اساسیده، حیات بیرینچی ییللریده آنه گه بیریلهدیگن حقوق. بالهلرینینگ حضانتینی آلالمهگن آنهلردن بیرقطاری، سلاموطندار بیلن صحبتده، حضانت حقینی آلیش، عملده زورهوانلیک، ایر عایلهسینینگ باسیملری و عایلهدهگی عرف-عادتلر طفیلی اولرنی قانونی حقنی آلیشدن محروم قیلگن عامللردن حسابلنهدی.
توییب آوقتلنمسلیک، افغانستانده اساسی انسانی انقراضلردن حسابلنهدی؛ بو انقراض اقتصادی قیینچیلیکلر یانیده، یشاوچیلر اینیقسه عیاللر و بالهلر اوستیگه سلبی تأثیر قویگن. عیاللر آرهسیده بو کسللیکنی انیقلش اوچون، سلاموطندار ۲۱ توییب آوقتلنمهگن عیال بیلن صحبت قیلگن – شونی کورستهدی کی اوشبو عیاللر توییب آوقتلنمسلیک طفیلی…
