هرات شهرینینگ بیر چیکهسیده جایلشگن کیچیک بیر ایشخانه، اونلب خاتین-قیزگه امید و درآمد منبعسیگه اوزگرگن. مذکور ایشخانه بیر ییل آلدین تدبیکار بیر عیال آرقهلی آچیلیب و حاضر ایسه بو ییرده ۳۰ کیشی تورلیخیل چراغلرنی توزهتیش بیلن شغللنگن. اوشبو ایشخانهده، LED، آزمصرفلی و تزیینی چراغلر ایشلب چیقریلهدی.
کنر ولایتیده، خودکفالیک سری عیاللرنینگ عملی آدیملری آلینیشی بیلن بیرگه، اولرنینگ اقتصادی جهتدن کوچلش و امکانیتلرنی کینگهیتیریش اوچون ینگی امید ایشیکلری آچیلماقده. مذکور عیاللردن بیری اوشبو ولایت نرنگ تومنی یشاوچیسی بولمیش ۳۵ یاشر زرغونه، اوچ باله آنهسی بولیب و کیچیک بیر سبزهوات ییتیشتیریلهدیگن باغچهنی آچگن.
سونگی دههلر دوامیده، افغانستانده اوروشلر و قوراللی توقنشوولرنینگ کوچهیشی نتیجهسیده بیوه عیاللر سانی سیزیلرلی درجهده آشگن. اولرنینگ کوپچیلیگی عایله باشلیغی همده یاش بالهلرنینگ آنهسی بولیب، کوپراق اجتماعی باسیملر گه دوچ کیلماقده و تورموش اورتاغلرینینگ قرینداشلری بیلن قیته تورموش قوریشگه مجبور قیلینیشی، عکسحالده، فرزندلریدن اجرهتیب قوییش تهدیدی آستیده قالماقده.
ایکی حاملهدارلیک آرهسیده کمیده ۲۴ آی تنفس قیلیش بوییچه علمی توصیهلر بیلن؛ بیراق سلاموطندارنینگ کابلده توقیز عیال بیلن صحبتی شونی کورستهدی، بو عیاللر توغروقلر آرهسیدهگی معیاری مصافه گه رعایه قیلمهگن. صحبت نتیجهلری شوندن دلالت بیرهدی کی، اولرنینگ اکثریتی توغروقلر آرهسیده تنفس یرهتیش اوچون ساغلیقنی سقلش خذمتلری و طبی خبردارلیک که ایگه بولگن، بیراق شونگه قرهمی بو مسئله گه اعتبار بیرمهگن.
قانون و شریعت گه کوره، ایرلرنینگ خاتینلری آلدیده مالیهوی شفافلیکنی تأمینلشی عیالنینگ ایر اوستیدهگی حقوقلریدن بیری حسابلنهدی. بیراق، کوپلب عیاللر بو حقوقنی قانونی یوللر بیلن طلب قیلیش اصوللریدن بیخبر. دین عالملری و حقوقشناس متخصصلرنینگ تأکیدلشیچه، مالیهوی سِر سقلش نهفقط شرعی جهتدن ناتوغری، بلکی قانونی جهتدن هم جوابگرلیککه تارتیلیشی ممکن. دین عالملری و حقوق شناسلر فکریگه کوره، عیال عایلهنینگ مالیهوی احوالی حقیده خبردار بولیش و مالیهوی قرار قبول قیلیشده اشتراک ایتیش حقوقیگه ایگه.
اسلام امیرلیگی معلومات و مدنیت وزیرلیگینینگ ایتیشیچه، قندوز ولایتیدهگی محلی خبرچی ناظره رشیدی، ییتکرمه فعالیتلری سبب قولگه آلینمهگن.
سلاموطندارنینگ معلوماتلریگه کوره، گزارشده صحبت قیلگن ۲۵ عیال دن ۱۸ نفری عایلهسی تامانیدن دیجیتالی چیکلاولر گه دوچ کیلگن؛ اولردن ۸ نفری ایرلری، ۸ نفری آته و ایناغهلری، بیر نفری آنهسی و بیر نفری نامزدی تامانیدن اجتماعی ترماقلرده فعالیت یوریتیشی چیکلنگن.
حقوقدانلردن بیرقطارینینگ ایتیشیچه، ناگران عیاللردن بعضیلرینینگ حقوق و اوزلریگه عاید قاعدهلردن خبرسیزلیگی، اولرنی اوشبو حقوق امتیازلریدن محروم بولیشیگه آلیب کیلگنینی ایتهدیلر. اولر گه کوره، قانونده ناگران شخصلرنینگ تینگلیگی و هر قندهی کمسیتیش تقیقلنیشی تأکیدلگنیگه قرهمی، اوشبو قتلم اینیقسه عیاللر، جدی معمالر گه دوچ کیلماقده.
کیملیک، مملکتده آدملرنینگ حقوقی موجودلیگینی اثباتلهیدیگن حجت؛ بیراق افغانستانده ایریم عیاللر اوشبو حجتدن و نتیجهده رسمی بارلیگیدن محروم دیر. سلاموطندارنینگ کیملیگی بولمهگن ۲۰ عیال بیلن صحبتی شونی کورستهدی – بو عیاللر تعلیم آلالمهیدی، ایشلهی آلمهیدی، سیمکارت آلالمهیدی و حتا انسان سیورلیک یاردملردن فایدهلنه آلمهیدی.
سلاموطندارنینگ افغانستان ۸ ولایتیده ۱۵ بیوه عیال بیلن صحبتی شونی کورستهدی کی بو عیاللرنینگ ایکینچی مرته تورموش قوریشی ایرکین تنلاو اېمس بلکی عنعنهلر باسیمی، اقتصادی قیینچیلیک و جمعیتدهگی قضاوتلردن قورقیش نتیجهسی دیر. تورموش اوزتاغینی قولدن بیرگن بو عیاللر نهفقط حیات یوکینی بلکی قیته تورموش قوریش گه دایر آغیر اجتماعی باسیملرنی اۉز ییلکهلریده کوتریشگه مجبور بولهدیلر.
افغانستان جمعیتینینگ سنتی بولگنی نارسمی طرزده کوپراق عیاللرنینگ دین ساحهسیده تحقیق قیلیشده توسقینلیک قیلهدی؛ حال بوکی اسلام شریعتی بو حقوقنی عیاللر اوچون تصدیقلهگن. ایریم دین عالملرینینگ ایتیشیچه، اسلام شریعتیده عیاللرنینگ دینی متنلرنی تلقین قیلیش و تدقیق ایتیش حقوقی تن آلینگن.
راضیه، بلخ ولایتی شولگره تومنی «گذر تراب» حدودی یشاوچیسی، زلزله یوز بیرگچ، قورقدی و اوشه وقتدن بیری ایکیله بویرهگی آغریشینی بیلدیرهدی. او دوالنیش اوچون ایکی مرته کسلخانه گه مراجعت قیلدی؛ بیراق شفاکارلر تامانیدن بیریلگن دارولر فایده قیلمهگن. راضیهنینگ ایتیشیچه، اقتصادی احوالی یخشی اېمس و دوالنیش اوچون بیر کسلخانه یا کی یخشی شفاکار گه مراجعت قیله آلمهیدی.
سلاموطندارنینگ هېچ قچان مسئول موسسهلر تامانیدن رویخط گه آلینمهگن ۱۹ نفر عیال صنعتکار بیلن آلیب بارگن صحبتلری شونی کورستهدی کی، بو عیاللر تیگیشلی رویخط گه آلیش موسسهلری حقیده بیخبر بولگنی سببلی، اوشبو موسسهلرنینگ دستورلری و قۉللب-قوتلاوچی امتیازلریدن محروم قالیشگن.
سلاموطندار کنردهگی زلزلهدن جبرلنگن عیاللر و بالهلر شامل ۱۰۶۱ عایله احوالینی میدانی اۉتکزگن سوراوده تېکشیرگن؛ بولرنینگ برچهسی جندر چېکلاوی، اقتصادی قرهملیک و فرهنگی توسیقلر کبی قیینچیلیکلر بیلن دوچ دیر. سوراو نتیجهسی شونی کورستهدی کی عیاللر کنردهگی زلزلهدن سۉنگ کوپراق جسمانی و روحی همده حاملهدارلیک و توغیش بولیمیده ضرر کورگن.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی ترقیاتی دستوری افغانستان بولیمینینگ اعلام قیلیشیچه، افغانستان ده ۸۹ مینگدن آرتیق کیچیک تجارتنی قوللب-قوتلهگن.
افغانستانده کیچیک یاشده تورموش گه چیقریش خاتین-قیزلرنینگ انسان حقلری اېنگ قیینچیلیکلریدن حسابلنهدی؛ انده-سنده عایلهلر قیزلرینی کیچیک یاشلیگیده مجبوری تورموش گه چیقرهدی و قیزلرنینگ بالهلیگینی وقتدن آلدین سوندیرهدیلر.
