در روزهای پسین تلفات غیرطبیعی مواشی در روستای «الیاسخیل» کاپیسا، نگرانی گستردهای را میان دامداران به وجود آورده است. این بیماری که در نخست در چند واحد دامداری محدود مشاهده شده بود، به تدریج در بخشهای دیگر روستا گسترش یافت و سبب زیانهای مالی قابل توجهی برای دامداران منطقه شده است.
مسئولان صحت حیوانی در این ولایت، پس از بررسیهای فنی، علت اصلی مرگومیر مواشی را شیوع همزمان سه بیماری واگیردار بلکلِگ (قرسان)، انترکس (سیاهزخم) و انتروتوکسیمی (هفتدرد) اعلام کردند.
ریاست زراعت، آبیاری و مالداری کاپیسا، ضمن هشدار نسبت به تهدید جدی معیشت دامداران، بر الزامات قرنطینه و آغاز کارزار واکسیناسیون تأکید دارند. بر بنیاد اظهارات دامداران محلی، این بیماریها با نشانههایی مانند تب شدید، بیاشتهایی، ضعف عمومی و لرزش پاها، به مرگومیر ناگهانی میان گاوها و گوسفندان میانجامد.
نبیالله، از دامداران محل، میگوید: «این بیماری از رمهی چوپانی که ۲۵۰ گاو را به چرا برده بود، پیدا شده است. در اثر این بیماری، تقریباً در چهار تا پنج روز ۱۰ تا ۱۵ گاو مرده است و این بیماری به شدت در حال گسترش است. خواست ما از مسئولان ریاست زراعت این است که هرچه زودتر جلو این بیماری را بگیرند؛ زیرا تمام مردم این قریه غریب هستند، یا به مردم آگاهی عمومی بدهند. در قریههای شوخی و الیاسخیل تقریباً ۳ تا ۴ هزار خانواده زندگی میکنند.»
گلمرجان، دامدار دیگری که گواه ازبینرفتن مواشی خود بوده، به سلاموطندار میگوید: «این بیماری بعضی حیوانات را از شکم گرفته بود و برخی دیگر پاهای شان میلرزید و تا ۱۲ ساعت زنده میماندند.»
شیردل، دامدار دیگری که او نیز بخشی از سرمایهاش را از دست داده است، با گلایه از تأخیر در امدادرسانی میگوید: «یک گاو ما را مرض گرفته بود، تلف شد. در کل قریه حیوانات را مرض گرفته، از هر کس یکی_دو تا، سه تا تلف شده. هنوز دولت هیچ کمکی نکرده است.»
در همین حال، مسئولان در آمریت امور مالداری و صحت حیوانی کاپیسا، پس از نمونهگیری و بررسیهای فنی، وجود سه بیماری خطرناک را در این منطقه تأیید کرده اند.
عبدالخلیل رحمانی، آمر امور مالداری و صحت حیوانی ریاست زراعت، آبیاری و مالداری کاپیسا، در این باره میگوید: «بررسیهای ما نشان میدهد که تلفات، ناشی از بیماریهای انترکس (سیاهزخم)، بلکلِگ (قرسان) و انتروتوکسیمی (هفتدرد) است.»
رحمانی، میافزاید که تا کنون ۱۰ رأس مواشی تلف شده است و شمار بسیاری از دامهای مبتلا به این بیماری زیر درمان اند. «در مجموع نزدیک به ۱۰ رأس مواشی تلف شده و تعداد زیادی نیز مبتلا هستند که تحت تداوی داکتران سکتوری ما قرار دارند. گاو، گوسفند و بز، بیشترین آسیبپذیری را در برابر این امراض دارند.»
آمر امور مالداری و صحت حیوانی ریاست زراعت کاپیسا، توضیح میدهد که اکنون سمپاشی طویلهها در دستور کار قرار دارد و به دامداران توصیه میشود از جابهجایی مواشی به گونهی جدی خودداری کنند. «در حال حاضر، برنامهی سمپاشی و ضدعفونیکردن طویلهها در دستور کار است. توصیهی جدی ما به مالداران این است که از جابهجایی مواشی خودداری کنند؛ نه حیوان جدیدی به منطقه وارد و نه حیوان مشکوکی از منطقه خارج شود. ما در صدد تدارک واکسین برای وقایه (پیشگیری) مابقی مواشی هستیم و مؤسسات همکار را نیز در جریان گذاشتهایم.»
شناسایی همزمان سه بیماری کشندهی دامی در روستای الیاسخیل، زنگ خطر را برای صنعت دامداری کاپیسا به صدا در آورده است. کارشناسان، باورمند اند که بدون اقدام فوری برای واکسیناسیون سراسری و همکاری نزدیک دامداران در رعایت اصول قرنطینه، خطر گسترش این بیماریها به مناطق همجوار و افزایش زیانهای اقتصادی به شدت وجود دارد.
