برای بیشتر شهروندان کشور، استفاده از تلفن های همراه و اینترنت به بخشی از زندگی روزمره شان مبدل شده است؛ اما در شماری از بخش ها، کیفیت پایین خدمات مخابراتی و اینترنتی، برقراری تماس یا اشتراک در یک برنامه آموزشی آنلاین را برای مردم دشوار میسازد.
افزون بر این مشکلات، برخی کاربران شبکه های مخابراتی از بلند بودن نرخ بستههای اینترنتی و تماس نیز شکایت دارند. در این گزارش با ۱۸ تن در ۱۷ ولایت گفتوگو شده است.
احمد شهاب، باشنده ولسوالی راغستان ولایت بدخشان و اسلامالدین رهیاب، باشنده ولسوالی حصه اول ولایت پنجشیر به سلام وطندار میگویند، پایین بودن آنتن دهی شبکه های مخابراتی در این ولسوالی ها، برقراری تماس و استفاده از اینترنت را برای مردم دشوار ساخته است. «گاهی تماسهای ما قطع میشود و صدای طرف مقابل را درست شنیده نمیتوانیم. در اینترنت هم مثلا بازشدن صفحات و ما وقتی که میخواهیم یک فایل یا چیزی به طرف مقابل ما بفرستیم، با این هم به مشکل مواجه میشویم که کار نمیکند. همینطور برنامههای درس و کار و ارتباط با خانوادههای ما را یک مقدار دشوار ساخته.» «شبکههای مخابراتی در ولایت پنجشیر، در قسمتی که ما خود ما زندگی میکنیم، خیلی بسیار ضعیف هستند، درست کار نمیکنند. حتی تماسهای صوتی که وقتی گپ میزنیم، صحبت میکنیم، درست کار نمیکند. چه باشد که اینترنت کار کند. از طرف شب مکمل بعضی وقتها آنتنها قطع میشوند، اینترنت هیچ کار نمیکند. حتی آنتنها میروند.»
از سویی هم، برخی کاربران شبکه های مخابراتی از پایینبودن سرعت اینترنت و نرخ بسته های اینترنتی انتقاد می کنند. سلیمه، باشنده شهر مزارشریف، مرکز ولایت بلخ و صالحه محمدی، باشنده شهر پلخمری، مرکز بغلان، میگویند. «بیشترین مشکلات ما در هنگام خواندن درسهای آنلاین است. ما در گوگل فرم هنگام ارایه یک جلسه میباشیم، اینترنت ما کمسرعت میشود و آن چنان که باید کار بدهد، کار نمیدهد. زمانی که آنتن ها ضعیف باشد، صدا قطع و وصل میرود و آنچه که ما میخواهیم به نفر مقابل خود بفهمانیم، نمیتوانیم درست برسانیم، حتی تماسها را قطع میکنیم به خاطر اینترنت ضعیف.»
صالحه نیز، میگوید: «قیمت بسته های اینترنت و تماس اول خودم که یک محصل هستم، نسبت به توان اقتصادیی که داریم بلند هست، مخصوصا برای دیگر خانواده هایی که درآمد کم دارند یا محصل هستند. خواست من این است که شرکت مخابراتی قیمت بسته ها را پایین اورده و معقولتر کند، و در کنار آن کیفیت و سرعت اینترنت و آنتندهی را بهتر بسازد.»
کارشناسان حوزه ی فناوری میگویند که پایین بودن کیفیت خدمات مخابراتی تنها به فاصله از آنتنها محدود نمیشود، بل عوامل فنی و زیرساخت های مخابراتی، کمبود پوشش شبکه ای به ویژه در بخش های دورست، نیز در این مشکل نقش دارند.
قریب آرین، کارشناس حوزه ی فناوری، بر تقویت زیرساختهای شبکه های مخابراتی در کشور تاکید می کند. «برای بهبود شبکههای مخابراتی، فقط نصب آنتن کافی نیست؛ زیرساختهای شبکه باید تقویت شود. در مناطق دوردست آنتنهای بیشتری ایجاد شود و ظرفیت شبکه انتقال، بهویژه فایبر نوری، توسعه پیدا کند. تجهیزات کهنه نیز باید نوسازی و از تکنالوژیهای جدید استفاده شود تا کیفیت خدمات و پوشش شبکه بهبود پیدا کند.»
با این حال؛ مسوولان ادارهی تنظیم خدمات مخابراتی افغانستان یا اترا، از تلاش های این اداره به منظور گسترش پوشش و بهبود کیفیت خدمات مخابراتی در بخش های دوردست کشور سخن می زنند.
جلالالدین شمس، سخنگوی اداره اترا می گوید: «در ساحات دوردست فعلا هم خدمات 2G داریم، ولی مشکل فنی است؛ چون از طریق ستلایت خدمات ارایه میشود، کوهها و بعضی ساحات برای آنتنها بسیار مشکل است که مکمل تحت پوشش قرار بگیرند. یک مشکل دیگر این است که در ساحات روستایی، کوهها و درهها برای یک آنتن بسیار مشکل است که یک ساحه کلان را تحت پوشش قرار دهد و در این بخش سرمایهگذاری زیاد ضرورت است.»
با این همه، بر بنیاد معلومات اداره تنظیم خدمات مخابراتی یا اترا، در سال روان خورشیدی، به هدف دسترسی مردم در بخش های دوردست به خدمات مخابراتی، به هزینه ی ۱۰۸ میلیون افغانی، ۱۶ آنتن شبکه های مخابراتی در ۱۶ ولسوالی ۱۲ ولایت، نصب خواهد شد.
