همزمان با نگرانی سازمان ملل متحد از نیازمندی افغانستان به کمکهای انساندوستانه در سال آیندهی میلادی، شماری از شهروندان، میگویند که ناداری و نبود فرصتهای کاری وابستگی آنها به این کمکها را افزایش داده است.
نسیمهی27 ساله، باشندهی پروان، میگوید که به دلیل بیکاری توانایی تأمین نیازهای خانوادهی 15نفرهاش را از دست داده است. او میافزاید: «هیچ کدام ما وظیفه نداریم که درآمد داشته باشیم؛ همین کمکها است که مشکلات اقتصادی ما را رفع میکند؛ بسیاری از خانوادهها استند که مشکلات شان با همین کمکها حل میشود.»
علیاحمد، باشندهی کاپیسا، میگوید: «در شش هفت ماه یک بار کمک گرفتیم؛ چون که دیگر کدام عایدی ندارم؛ کسانی که وظیفه ندارند همه در فقر به سر میبرند و ناچار به گرفتن کمک میشوند.»
اخراج مهاجران افغان از کشورهای همسایه نیز به افزایش میزان نیازمندی به کمکهای انساندوستانه انجامیده است. بر بنیاد گزارش کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان و سازمان بینالمللی مهاجرت، اخراج مهاجران از ایران و پاکستان فشار بیشتری بر منابع محدود در افغانستان وارد و بحران انسانی را نیز تشدید کرده است.
نویدالله 26ساله، باشندهی پروان که تازه از ایران بازگشته، میگوید که داشتههایش را در آن سو مرز گذاشته و اکنون به کمک نیاز دارد. «شغل نداریم؛ خواست ما این است از نهادهای امدادرسان در فصل سرما کمکهای شان را به مهاجرین اختصاص دهند تا آنها از وضعیت آسیبپذیری خارج شوند.»
دفتر همآهنگکنندهی کمکهای انساندوستانهی سازمان ملل (اوچا)، به تازگی در گزارشی نوشته که افغانستان در 2026 نیز یکی از بزرگترین بحرانهای بشری را تجربه خواهد کرد. این نهاد، افزوده که درگیریها، شکنندگی اقتصادی، سرمایهگذاری اندک در خدمات اساسی و محدودیتهای وضعشده، تابآوری شهروندان افغانستان را کاهش داده است.
به گفتهی اوچا، برای کمکرسانی به نیازمندان در افغانستان در سال آیندهی میلادی به یک میلیارد و 710 میلیون دالر نیاز است.
با این همه، شماری از کارشناسان مسائل اقتصادی و پالسی عامه، میگویند که امارت اسلامی با رویدستگرفتن راهکارهای مؤثر میتواند از تشدید بحران انسانی در افانستان پیشگیری کند.
نیازمحمد همدرد، کارشناس پالیسی عامه، میگوید که امارت اسلامی با کار روی زیرساختهای افغانستان و ایجاد فرصتهای کاری میتواند وابستگی به کمکهای انساندوستانه را کاهش دهد. او میافزاید: «حکومت کوشش کند از منابع داخلی استفاده کند؛ جایگزین کمکهای فوری با برنامههای معیشتیمحور، از سرمایهداران محلی باید حمایت شود؛ فعالسازی منابع مالی، جلوگیری از فساد و افزایش عواید گمرکی تولیدات داخلی خود را بالا ببرد.»
حنیف فرزان، کارشناس مسایل اقتصادی، میگوید: «تغییر اولولیت در ساختار جامعه جهانی، نبود و یا محدودبودن روابط با نهادهای بینالمللی، از عمدهترین عوامل کاهش یا قطع کمکهای بشردوستانه در افغانستان تلقی میشود.
وزارت اقتصاد امارت اسلامی پیش از این گفته بود که با ایجاد زیر ساختها، اجرای پروژههای انکشافی، سرمایهگذاری عمومی، ایجاد فرصتهای شغلی و جذب سرمایهگذاری خارجی، تلاش دارد وابستگی افغانستان به کمکهای بیرونی را کاهش دهد.
دونالد ترامپ، رییسجمهور امریکا، در 20 جنوری سال روان فرمان اجراییای صادر کرد که بر بنیاد آن فعالیت ادارهی توسعه بینالمللی این کشور متوقف و ارائهی کمکهای بینالمللی به 120 کشور، از جمله افغانستان کاهش یافت؛ اقدامی که سبب کمبود بودجه سازمانهای امدادرسان بینالمللی و تشدید بحرانهای انساندوستانه در کشورهای جهان سوم شد.
