نتیجهی گفتوگوی سلاموطندار با ۲۰ جوان داوطلب برای نهالشانی در ولایتهای دایکندی، بدخشان، بامیان، میدانوردک، غزنی، غور، سمنگان، بغلان و کابل، نشان میدهد که این جوانان با حس مسئولیت و تعهد انسانی سهم خود را در حفاظت از طبیعت ادا کرده اند؛ تلاشهایی که بیشتر داوطلبانه و بدون پشتیبانی گسترده انجام میشود.
سال آموزشی جدید در افغانستان آغاز شده است؛ اما محدودیتهای آموزشی بر دختران همچنان ادامه دارد. در درازای این چند سال محدودیت آموزشی بر دختران، برخی از دختران ازدواج کردند، برخی به آموزش آنلاین–بدیل آموزشی رو آوردند، عدهای سرگرم فراگیری حرفه شدند و رقم قابل توجهی سرگرم کارهای خانه شده اند.
با فرارسیدن عید فطر، حالوهوای شهرها و جادهها دگرگون شده است. رفتوآمد مردم برای عیدگردی افزایش یافته است و از کوچهها صدای احوالپرسی و «عید مبارک» به گوش میرسد. پیش از رسیدن عید نیز دکانهای لباس، میوه و شیرینی پر از مشتریانی بود که برای این روز آماده میشدند. در کوچهها صدای تکاندن فرشها شنیده میشد و جوانان در حال پاککاری و آراستن خانهها حتا بیرون از خانههای شان، به چشم میخوردند.
برای بسیاری از زنان در افغانستان، عید تنها یک جشن نیست؛ بل که فرصتی برای گردهمایی خانوادهها، تازهکردن پیوندها و زندهنگهداشتن رسمورواجهایی است که نسلها در فرهنگ این کشور ریشه دارد. در این روزها خانهها رنگوبوی عید میگیرد و زنان با شوق فراوان به آمادهکردن سفرههای عیدی میپردازند؛ سفرههایی که نماد مهماننوازی، محبت و حفظ سنتهای دیرینه است.
سلاموطندار در گفتوگو با ۱۰ جوان مهاجر افغانستان در پاکستان و ۱۰ جوانی که به تازگی از این کشور اخراج شده اند، دریافته است که ترس از بازداشت، تمدیدنشدن ویزا و محدودیت دسترسی به خدمات اساسی، از مهمترین مشکلات آنان در پاکستان و در صورت برگشت به افغانستان نیز بیکاری از دیگر مشکلات آنان است.
نتیجهی گفتوگوی سلاموطندار با ۴۲ تن (۲۱ مرد و ۲۱ زن) از ۱۶ ولایت افغانستان، نشان میدهد که بیشتر گفتوگوشوندگان خوبی یا بدی زن را نه بر بنیاد جنسیت، بل بر پایهی ویژگیهای شخصیتی انسانی تعریف میکنند. در عین حال، ۱۴ تن دیگر احترام و اطاعت از شوهر را معیار اصلی «زن خوب» میدانند.
نتیجهی گفتوگوی سلاموطندار با ۱۳ جوان شاغل و دانشجو در افغانستان، نشان میدهد که کار همزمان با تحصیل میان این جوانان بیش از این که یک انتخاب حرفهای باشد، یک ضرورت اقتصادی است. تمامی جوانان گفتوگوشده در این گزارش، میگویند که بدون کار قادر به ادامهی تحصیل نیستند؛ موضوعی که به باور کارشناسان، در صورت مدیریت درست، میتواند مهارتهای حرفهای و سرمایهی انسانی جوانان را تقویت کند.
نتیجهی گفتوگوی سلاموطندار با ۱۵ زن از نُه ولایت افغانستان نشان میدهد که ۱۳ تن از آنها از سوی شوهر، یک تن از سوی پدر و یک تن از سوی مادر ناتنی/همسر پدر خود مورد خشونتهای فیزیکی قرار گرفته اند. زنان گفتوگوشده در این گزارش، میگویند که به دلیلهایی چون پیشگیری از دخالت خانوادهی شوهر در امور زندگی و تربیت کودکان، تأخیر در انجام کارهای خانه و نیز اعتیاد مردان خانواده، مورد لتوکوب و بدرفتاری قرار گرفته؛ دلیلهایی که به باور آنان غیرشرعی بوده و مستحق خشونت فیزیکی نبوده اند.
گفتوگوی سلاموطندار با ۳۰ جوانی که افسردگی شغلی دارند، نشان میدهد که کار خلاف رشته و نبود زمینهی رشد در کار، دو عاملی اند که سبب شده است این جوانان دچار افسردگی شغلی شوند. این جوانان شامل ۱۵ دختر و ۱۵ پسر هستند و در بخشهای مختلف از جمله «طبابت، رسانه، مکتبها، نهادهای خصوصی، کارگاههای خیاطی، دانشگاه و کتابخانه» سرگرم کار اند.
در خانوادههایی که پسر ندارند، دختران نه تنها بار مسئولیتهای اقتصادی و اجتماعی سنگینی را میکشند، بل در معرض تحقیر ساختاری، سرزنش خانوادگی و فشار روانی نیز قرار میگیرند؛ یافتهای که گفتوگوی سلاموطندار با ۳۶ دختر از ۱۰ ولایت افغانستان نشان میدهد.
بررسیهای سلاموطندار از گفتوگو با ۲۸ جوان (۱۷ پسر و ۱۱ دختر) با تحصیلات عالی، نشان میدهد که ۱۸ تن توانایی نگارش رزومهی حرفهای و آشنایی با معیارهای کاریابی را ندارند. ۱۰ تن، میگویند که در هنگام درخواست کار متوجه شده اند که موقعیتهای کاری اعلامشده نیازمند مجموعهای از مهارتهایی است که این جوانان برخی از آن را فرا نگرفته اند.
یافتههای سلاموطندار از گفتوگو با ۲۸ زن در چندین ولایت افغانستان نشان میدهد که ۱۶ تن از این زنان نقشی در سرنوشت و پرورش فرزندان شان نداشته اند. با این حال، حقوقدانان و عالمان دین، بر نقش زنان در تصمیمهای مهم خانواده به ویژه سرنوشت و پرورش فرزندان تأکید میکنند و از پیامدهای نادیدهگرفتن نقش مادر هشدار میدهند.
در سالهای پسین بخش انتقال کالا (کارگو) به یکی از گزینههای اصلی درآمدزایی برای برخی از جوانان در افغانستان تبدیل شده است؛ بخشی که در نبود فرصتهای شغلی پایدار، برای شماری از جوانان نقش راه نجات اقتصادی را بازی میکند. با این حال، بررسی یافتههای سلاموطندار از گفتوگو با ۲۶ جوان (۲۰ پسر و شش دختر) در نُه ولایت افغانستان نشان میدهد که این فعالیت با چالشهای ساختاری، اداری و بیرونی روبهرو است؛ چالشهایی که دوام این کسبوکارهای کوچک را با تهدید روبهرو کرده است.
گفتوگوی سلاموطندار با ۱۵ زنی که به تازگی دورهی بارداری را سپری کرده اند، نشان میدهد که این زنان به دلیل محدودیت دسترسی به خدمات درمانی، در این دوره و پس از زایمان، به ضعفهای شدید جسمی و سوءتغذیه دچار شده اند.
یافتههای سلاموطندار از گفتوگو با ۳۵ جوان از ولایتهای کابل، هرات، بدخشان، کندز، فاریاب، بادغیس، کاپیسا و کنر نشان میدهد که تجربهی تنهایی و فاصلهگرفتن از اجتماع میان این جوانان، در بسیاری موارد فراتر از یک ویژگی شخصیتی فطری است و به طور مستقیم زیر تأثیر شرایط اجتماعی، خانوادگی و ساختاری جامعه قرار دارد.
یافتههای سلاموطندار از گفتوگو با ۳۲ زن ۱۵ تا ۳۰ساله در ۱۵ ولایت افغانستان، نشان میدهد که ۲۰ تن آنها برای رهایی از فشارهای خانوادگی و اجتماعی نام خود را پنهان میکنند. در بسیاری از خانوادهها، ذکر نام زن بیرون از خانه «ننگ» یا «بیحرمتی» تلقی میشود و به همین دلیل، در مواردی چون کارتهای عروسی، خرید، شبکههای اجتماعی و مراسمها، از نام مردان استفاده میشود.
