مسئولان اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان، میگویند که در شش ماه نخست سال روان خورشیدی، ۴۴۰ هزار و ۴۰ مترمربع قالین به ارزش ۸.۹ میلیون دالر از افغانستان به خارج صادر شده است.
احسانالله احسان، سخنگوی اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان، میگوید که صنایع دستی، به ویژه قالین، از اقلام مهم صادراتی کشور به شمار میرود. «صنایع دستی افغانستان یکی از اقلام مهم صادراتی است و نسبت به سالهای گذشته، صادرات آن در وضعیت بهتری قرار دارد. این صنایع دستی، از جمله قالین و گلیم افغانی، به کشورهای آسیایی و کشورهای دیگر صادر میشود. در شش ماه نخست سال روان، ۴۴۰ هزار و ۴۰ مترمربع قالین به ارزش مجموعی ۸.۹ میلیون دالر از کشور صادر شده است.»
با این حال، شماری از قالینبافان میگویند که افزایش بهای مواد خام و نبود بازار مناسب برای فروش محصولات شان، فعالیت و درآمد آنها را با دشواری روبهرو کرده است.
مقدس، باشندهی جوزجان که در بخش قالینبافی فعالیت دارد، میگوید که افزایش بهای مواد خام و محدودشدن بازار فروش، کار قالینبافان را دشوارتر کرده است. «مواد خام بسیار گران شده است. در گذشته، هزینه بافت قالین مناسب بود؛ اما اکنون، به دلیل بستهبودن راه پاکستان و افزایش بهای مواد خام، قالینهایی که بافته میشوند، بازار فروش خوبی ندارند.»
سنگیماه، یکی دیگر از قالینبافان در جوزجان نیز، نبود بازار فروش، دسترسینداشتن به قراردادهای مستقیم و افزایش بهای مواد خام را از چالشهای عمده این حرفه میداند. «مشکلی که اکنون قالینبافان با آن روبهرو هستند، نبود بازار فروش است. ما نمیتوانیم به گونهی مستقیم قرارداد بگیریم و زمینه حضور در نمایشگاهها نیز برای ما فراهم نیست. بهای مواد خام افزایش یافته، اما هزینه بافت نسبت به گذشته پایین آمده است. پیش از این، مواد خام ارزانتر بود و هزینه بافت بالاتر؛ اکنون بهای مواد خام بالا رفته و هزینه بافت کاهش یافته است.»
آرزو، باشندهی فاریاب نیز، که در نظر دارد بازاری برای فروش تولیدات دستی زنان، از جمله قالین و گلیم، در شهر میمنه، مرکز این ولایت، ایجاد کند، میگوید که نبود بازار مناسب، فروش این محصولات را با مشکل روبهرو کرده است. «مشکل کنونی ما نبود بازار است. بازار فروش کافی نداریم. پیش از این، قالینها از طریق پاکستان صادر میشدند؛ اما تا اکنون تاجران بزرگ نیز نتوانسته مسیر مستقیمی پیدا کنند تا قالین و گلیم تولیدشده در ولایت، مستقیماً به بازارهای خارجی عرضه شوند.»
در همین حال، معصوم که هشت سال است در یکی از شرکتهای قالینبافی در بلخ کار میکند، میگوید که بهای مواد خام، از جمله تار و رنگ، افزایش یافته است؛ با این حال، فعالیت شرکت آنها ادامه دارد. «بهای مواد خام، مانند تار و رنگ، نسبت به گذشته تا اندازهای افزایش یافته است؛ اما کار همچنان جریان دارد. ما کار میکنیم، زیرا مردان بیکار هستند و زنان میتوانند از این راه هزینههای خانوادههای شان را تأمین کنند. فروش ما نیز خوب است، چون مشتری داریم.»
در سوی دیگر، پایندهمحمد خیرزاده، عضو هیئت عامل اتحادیهی صادرکنندگان قالین افغانستان، دسترسی محدود به مواد خام باکیفیت و ارزان، هزینههای بلند انتقال، مشکلات ترانزیتی، هزینههای تولید و شستوشوی قالین در داخل کشور و دسترسی محدود به بازارهای بینالمللی را از مهمترین موانع رشد این صنعت میداند.
او میگوید: «با وجود ظرفیتها و فرصتهای موجود، صنعت قالین افغانستان با چالشهای گوناگونی روبهرو است. دسترسی محدود به مواد خام باکیفیت و ارزان، به ویژه تار و پشم، هزینههای بلند انتقال، مشکلات ترانزیتی، مصارف تولید و شستوشوی قالین در داخل کشور و دسترسی محدود به بازارهای بینالمللی و بازاریابی گسترده، از مهمترین چالشهای یاند که بر فعالیت تولیدکنندگان و صادرکنندگان قالین تأثیر میگذارند.»
امیدالله قاسمزی، آگاه اقتصادی نیز، میگوید که صنعت قالین از صنایع دستی باارزش افغانستان است و برای شماری از شهروندان، به ویژه زنان و باشندگان مناطق روستایی، زمینه کار و درآمد فراهم کرده است. «صنعت قالین یکی از صنایع دستی باارزش افغانستان است که زمینهی کار و اشتغال را برای شمار زیادی از مردم، به ویژه در مناطق روستایی، فراهم کرده است. بیشتر زنان در این بخش فعالیت دارند و از این راه به اقتصاد خانوادههای شان کمک میکنند.»
قالینبافی از صنایع دستی افغانستان است که در ولایتهای مختلف کشور، از جمله بلخ، جوزجان، فاریاب و دیگر مناطق، رواج دارد. این صنعت برای شماری از خانوادهها، به ویژه زنان، زمینه کار و درآمد فراهم میکند و قالینهای تولیدشده در افغانستان به بازارهای خارجی نیز عرضه میشوند.






