ساغلیقنی سقلش وزیرلیگی، اوتگن میلادی ییلده افغانستانده مالاریا کسللیگی حالتلری ۱۴.۶ فایز کمهیگنینی بیلدیردی.
اوشبو وزیرلیک سوزلاوچیسی شرافتزمان امرخیل سلاموطندار بیلن صحبتده، مالاریا کسللیگی حالتلرینی کمهیتیریش و دوالش اوچون شرقی ولایتلر اینیقسه ننگرهارده خبردارلیک قیلیش دستورلری عملگه آشیریلگنینی ایتهدی.
او شوندهی دییدی: «شرقی ولایتلر جملهدن ننگرهارده، ۱۴۴ ساغلیق مرکزی بار، مالاریا کسللریگه طبی خذمت کورستهدی و خبردارلیک برنامه اوتکزهدی. اوتگن ییلده مملکتده ۱۴.۶ فایز مالاریا کسللیگی حالتی کمهیش گواهی ایدیک و بو رقمنی کمهیتیریش گه سعی-حرکت قیلهیپمیز.»
آلدینراق خلقارا ساغلیقنی سقلش تشکیلاتی، افغانستان اینیقسه بو مملکت شرقی و جنوبشرقی ولایتلر یشاوچیلرینینگ اوچدن تورت قسمی مالاریا کسللیگی حالتیگه یولیقیش خوفی بیلن دوچ ایکنلیگی حقیده آگاهلنتیرگن ایدی. اوشبو تشکیلات میلادی ۲۰۲۶ ییلده مالاریا کسللیگی حالتلری کوپهلیشینی بیلدیریب و مالاریا کسللیگی افغانستاننینگ باشقه حدودلریگه نسبتن ننگرهار، کنر، لغمان و نورستان اهالیسینی تهدید قیلیشینی ایتگن.
ایسیق موسمی یقینلشر ایکن، شرقی ولایتلرنینگ ایریم اهالیسی هم اوشبو کسللیککه چلینیشدن خواطر بیلدیرهدیلر. لغمان یشاوچیسی محمدالله شوندهی دییدی: «هر ییلی ایسیق موسمی ییتیب کیلیشی و کوللـهگن (ییغیلگن) سوولر اسفالنیشی بیلن، عایله اعضالریمیز تورلی اینیقسه مالاریا کسلیگه چلینهدی. حدودیمیزده کول سوولر عایلهمیزده ایکی – اوچ کیشی مالاریا کسلیگه چلینیب و ایچکیتمه بولیشگه سبب بولهدی.»
شفاکارلر هم، مالاریا کسللیگیگه قرشی چاره کوریلیشی گه تأکیدلشهدی. کابل کسلخانهلریدن بیریده عمومی ایچکی متخصص شفاکار فرهاد وزیری شوندهی دییدی: «اهالی خبردارلیگینی آشیریش، پشهخانهدن قوللنیش و ایسیق موسمده دارو سیپیش بیلن، مالاریا کسللیگی آلدینی آلیش ممکن. کول سوولرنی یوقاتیش، دیرهزهلرده تور اورنهتیش، ضرورت بولسه چیوینلر گه قرشی اسپری ایشلهتیش همده بیر حدود دن باشقهسیگه کوچیب اوتهدیگن عایلهلر اوچون مخصوص تابلیتلردن فایدهلنیش جوده ثمرهلی دیر.»
مالاریا، یوقوملی کسللیک بولیب و آنوفل چیوینی چقیشی آرقهلی انسان گه یوقهدی. افغانستانده اینیقسه شرقی و جنوبشرقی ولایتلرده، اقلیم شرایطی همده کوللـهگن (ییغیلگن) سوولرنینگ موجودلیگی سببلی آدملر اوشبو کسللیککه کوپراق دچار بولیشهدی.
