سلاموطندارنینگ معلوماتلری شونی کورستهدی کی ایران ثباتسیزلیک، مردمی همایشلر و تشقی اوروش تهدیدی بیلن روپهره ایکن، افغانستانلیک یاشلر بو مملکت گه مهاجرت قیلماقده. بوندن اول هم، اسرائیلنینگ ایران گه هجومیدن سونگ، بو مملکتدهگی افغانستانلیک مهاجرلردن برقطاری جاسوسلیک، حقارت، قییناقلنیش و مجبوری چیقریش بیلن دوچ بولگن ایدی.
بابا رحیم مشرب تخلصی «مشرب» ۱۶۴۰، ۱۶۵۰ یا کی ۱۶۵۷ عصر اۉزبیک ممتاز ادبیاتینینگ اېنگ یارقین و تاثیرچن وکیللریدن بیریدیر. اونینگ ایجادی مرکزی آسیاده تصوف تفکّری رواجیگه سیزیلرلی تأثیر کورستگن. مشرب کوپراق خلقچیل روح، آزاد فکر و تصوفی انسان آبرزیده گودهلنگن شاعر صفتیده تنیلگن. حیاتی حقیدهگی تاریخی منبعلر بیلن بیر قطارده آغزهکی روایتلر هم موجود بولیب، بو حالت مشرب شخصیتی نهفقط تاریخی، بلکی رمزی آبرز (تصویری) صفتیده هم تلقین قیلیش امکانینی بیرهدی.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ ترقیاتی دستوری افغانستان بولیمی ینگیلیکده ترقهتگن گزارشیده، افغانستانده قیتیب کیلگنلر یشهیدیگن حدودلرده تاباره آرتیب بارهیاتگن باسیملر بیلن، یوزلشهیاتگنینی بیلدیرگن.
مهاجرلر قیینچلیکلرینی حل ایتووچی کمیسیون، بیر کون ایچیده ۱۰ مینگ ۳۹۶ افغانستانلیک مهاجر ایران و پاکستاندن جبری شکلده چیقریلیب و افغانستان گه قیتریلگنینی بیلدیرگن.
ایران و پاکستاندن حجتسیز مهاجرلرنی مجبوری شکلده چیقریش جریانی کوچهیگنیدن سۉنگ، اسلام امیرلیگی اقتصادی اورین باسرلیگی قویایش ۱۴۰۴-ییل، ۱-ثور کونی، سپینبولدک تومنیده چیقریب یوباریلگن مهاجرلر بیلن اوچرهشووده، اولر اوچون ایش امکانیتلری و ضرور چارهلر یرهتیلیشینی معلوم قیلگن.
مهاجرلر قیینچیلیگی بوییچه عالی کمیسیونی، ایراندن ایکی مینگ ۱۴۷ افغانستانلیک مملکت گه قیتیب کېلگنینی معلوم قیلدی.
بیر آدمنینگ ییتی اوغیلی بار اېدی. ییتیسی هم پهلوان بولدی. ییتاوی ییتی طرفدن باش کوترسه، ییر زیریللردی. اوغیللری شونچه قووتلی بولسهده، آته خاکسار اېدی. او بیراونینگ کونگلی آغریگنینی کورسه، متأثیر بولیب ییغلردی. آدمنینگ خورلنگنینی هېچ قچان مینگه کورستمهسین دیب اوتینردی. بیر کونی آته بیر مسافر گه دوچ کېلدی اونی مهمان قیلیب، اوییدن بیر کیچه جای بیردی. ناشُد مسافر شو کیچه اونینگ بار-بودینی شیلیب کیتدی. چالنینگ بار یوغی بیرگینه قویی قالدی.
اوتگن کونی پاکستان تامانیدن بیر میلیون ۴۰۰ مینگ افغانستانلیک مهاجرنینگ قانونی یشش و اختیاری چیقیش مدتی توگهدی. ایندی اسلامآبادده افغانستانلیک مهاجرلرنینگ حقوقی کمیتهسی، بو مملکت پولیسی ۱-سپتامبر، دوشنبه کونی «پیاوآر» کارتی بولگن افغانستانلیک مهاجرلرنینگ رسمی حبس گه آلیش و مجبوری شکلده قیتریش جریانینی باشلهگن.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ مهاجرلر ایشلری بوییچه عالی کمیساری، پاکستان دولتیدن افغانستانلیک مهاجرلرنینگ اۉز اېستهگی بیلن قیتیش مدتینی اوزهیتیریشنی سورهگن.
ایران و پاکستاندن مجبوری شکلده قیتریلگن بالهلرنینگ تعلیم و تربیهدن فایدهلنه آلمسلیگی، مملکت گه قیتگن عایلهلرنینگ اساسی قیینچیلیکلریدن سنلهدی. غزنیده ایران و پاکستاندن قیتگن عایلهلردن بیرقطارینینگ ایتیشیچه، افغانستان گه قیتگچ، بالهلری اوقیش نعمتیدن محروم قالگنلر.
خلقارا مهاجرت تشکیلاتی، میلادی ۲۰۲۳-ییلدن بیری ایران و پاکستاندن تورت میلیوندن آرتیق کیشی افغانستان گه قیتگنلرینی معلوم قیلگن.
هرات معلومات و مدنیت باشلیغی همده مهاجرلر ایشلری بوییچه عالی کمیسیوننینگ معلومات و آگاهیلیک بیریش مسئولی احمدالله متقی گه کوره، سۉنگی کونلرده اسلامقلعه چېگرهسی یونهلیشی آرقهلی ایراندن افغانستانلیک مهاجرلرنینگ قیتیشی کمهیگن.
اسلام امیرلیگی مهاجرلر و قیتگنلر وزیرلیگی رسمیلری، تورکیهدن قیتگن مهاجرلر اوچون ۲۶۰ میلیون افغانی اجرهتیلگنینی معلوم قیلگنلر. مهاجرلر و قیتگنلر وزیرلیگینینگ مسلکی معینی عبدالرحمان راشد، بوگون (۸-اسد، چهارشنبه) حکومت یېتکرمهلر مرکزیده، اوشبو وزیرلیکنینگ بیر ییللیک یوتوقلرینی شریک قیلیش مناسبتی بیلن اوتکزیلگن ییغیلیش ده، بو حقده خبر بیرگن.
توغیلگن یورت گه قیتیش قووانچ و تینچلیک بیلن توله بولسهده، بیراق وطندهگی یېتیشماوچیلیکلر، آدمینی ینگی تشویش و ناانیق کېلهجک بیلن دوچ قیلهدی؛ عینن شوندهی وضعیت گه ایراندن قیتگن کوپلب مهاجرلر دوچ کیلگنلر. اوشبو مهاجرلردن بیرقطاری، ییللر دوامیده ایرانده یشهگچ، تخارده اۉز توغیلگن یورتلریگه قیتگنلر، باشپنهسیزلیک و دستلبکی احتیاجلردن فایدهلنه آلمسلیک بیلن دوچ بولگنلر.
مهاجرلرنی باشقریش بوییچه کمیته مسئوللری، سۉنگی آیلرده ایراندن ۷۱۱ مینگ ۱۰۸ کیشی، هرات اسلامقلعه چېگرهسی آرقهلی افغانستان گه قیتگنلرینی معلوم قیلهدیلر.
سۉنگی آیلر یا که اخیرگی هفتهلرده مملکت گه قیتگن افغانستانلیک مهاجرلر؛ ایشسیزلیک و باشپنهسیزلیکدن نالیماقدهلر. اولردن بیرقطارینینگ ایتیشلریچه، افغانستانده یشش اوچون انیق جایلری یوق و یشش اویلرنینگ اجاره نرخی آشیشی بیلن عایله اعضالری و یقینلرینینگ اویلریده وقتینچهلیک یشش گه مجبور بولگنلر.
