سلاموطندارنینگ پنجشیر، سرپل، دایکندی، بغلان، کابل و سمنگان ولایتلریده آنه بولگن ۱۸ اوقیتوچی بیلن صحبتی شونی کورستهدی کی، اولرنینگ ۱۳ نفری ریجهلشتیریش، مسئولیتنی تقسیملش و عایله قوللب-قوتلشی آرقهلی اوقیتووچیلیک و آنهلیک اورتهسیده موازنتنی تأمینلهی آلگن، بیراق قالگن ۵ نفری عایله تامانیدن قوللب-قوتلنمسلیکلری و امکانیت یوقلیگی سببلی جدی قیینچیلیکلر بیلن دوچ بولگنلر.
هییت بیرمی ییتیب کیلیشی بیلن، شهرلر و کوچهلرنینگ هواسی اوزگرهدی. هییتده باریب-کیلیشلر کوپهیب، کوچهلرده «هییتینگیز قوتلوغ بولسین» و حال-احوال سورهش سیسی ایشیتیلهدی. شونینگدیک هییت ییتیشمسدن آلدین هم کییم-کیچگ، میوه و شیرینلیک ساتیلهدیگن دکانلر بو کون اوچون تیارگرلیک آلهدیگن مشتریلردن تولگن ایدی. کوچهلردن فرشلرنی قاقیش سیسی قولاققه کیلیب، یاشلرنینگ اوی ایچیده و اویدن تشقریده تازلش ایشلری بیلن شغللنگنی کوزگه کوریلهر ایدی.
افغانستان ده عیاللردن کوپ قطاری اوچون هییت بیرمی یالغیز بیر مراسم ایمس؛ بلکیم عایلهلرنی بیرلشتیریش، مناسبتلرنی ینگیلش و نسللر دوامیده مملکت مدنیتیده ریشهسی بولگن عنعنهلرنی سقلهب قالیش امکانیتی دیر. هییت بیرمی ییتیب کیلیشی بیلن اویلر باشقه بیر تورلی سیمانی اوزیگه آلیب و عیاللر اشتیاق بیلن مهماندوستلیک، مهر-محبت و قدیمی عنعنهلرنی سقلش رمزی حسابلنهدیگن دسترخوانلرنی تیارلش اوچون سعیوحرکت قیلهدیلر.
پنجشیردهگی تورکلر، مکتبلرده آنه تیللریده اوقیشنی ایستهیدیلر. اولر، اسلام امیرلیگیدن آنه تیللریده اوقیش امکانیتی یرهتیلیشینی سورهیدیلر.
فولکلور یا آغزهکی ادبیات نی خلق آره سیدن ییغیب، یازیش، توپلش و نشر قیلیش آته بابالریمیز، آنه بیبی لریمیز نینگ عمر بویی تجربه آرقهلی یرهتگن حکمتلی سوزلرینی بوگونگی بالهلر گه ییتکیزیب بیرهدی. بیز اولرنینگ اوگیتلری و حکمتلی سوزلریدن تجربه و بیلیم آرتتیرهمیز. آغزهکی ادبیات نی ییغیش هم آسان هم قیین، اما جوده ضرور. نیگه که تورلی اجتماعی ترماقلر، همده تلویزیون و رسمی تحصیل، استه سیکین بولرنینگ یوقالیشی گه سببچی بولماقده.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ تعلیم، بیلیم و مدنیت تشکیلاتی (یونسکو)، خلقارا آنه تیلی کونی مناسبتی بیلن ایتیشیچه، کوپینچه تیلنینگ یوقالیشی بیلن تیل خیلمه-خیللیگی یوقالیش خوفی آستیده قالماقده.
ظهیرالدین محمد بابر پادشاهنینگ حیاتی و ایجادی بۉییچه معلومات ایستووچیلر و علمی مونوگراف یازهدیگن کۉپلب اۉرتاقلر، افغانستانده تألیف اېتیلگن کتاب و رسالهلر همده باسیلیب چیققن بابر اثرلری حقیده دایم سۉرهب تورهدیلر. حرمتلی اۉرتاقلر و اۉقووچیلرنینگ التفاتلری اوچون تشکر قیلهمیز.
کیچیک بیر صناعتی ایشخانه، صبر و ظرافت بیلن سفالنینگ ساووق یوزیگه صناعت روحینی جایلهیدیگن قوللرگه میزبانلیک قیلماقده. اوشبو ایشخانهگه قیزلردن قطاری هر کونی ییغیلیب، میناکارلیک صناعتی آرقهلی عادی سفال ایدیشلرینی مدنیت، طبیعت و حیاتنینگ رنگ-برنگ حکایهلریگه اَیلنتیرهدی.
خارجلیک عالملر، متخصصلر «نوایی بیرار جایده اوزینینگ ملتی حقیده گپیرمهگن، نیمه گه اساسلنیب اونی اوزبیک دیهسیزلر»؟ قبیلیدهگی سواللرنی بیریشهدی. اوزبیک خلقی هم مینگ ییللر دوامیده ملت صفتیده شکللنیب کیلدی. نوایی یشهگن دورده ایسه اوزبیک ملتی حلی توله معناده شکللنیب اولگورمهگندی. نوایی یشهگن دورده اوزبیک تیلی، قزاق تیلی، قرغیز یا آذربایجان تیلی دیگن توشونچهلر یوق ایدی. حضرت نوایی برچه تورکی خلقلر و قوملرگه «سیز مینیکیسیز» دیب قوچاق آچگن، بو خلقلر هم نوایینی سیویش گه، ارداقلشگه حقلی.
امریکانینگ فیلادلفیا ایالتیده یشاوچی اوزبیکلر تامانیدن بویوک شاعر و عادل سیاستچی امیر علیشیر نوایی و بابریلر امپراتورلیگینینگ اساسچیسی و اولوغ شاعر ظهیرالدین محمد بابر توغیلگن کونلری نشانلندی. تیمور اجتماعی و مدنی انجمنی تشبثی بیلن اوتکزیلگن بو تدبیرده، فرهنگی کیشیلر، اجتماعی فعاللر و یاشلر اشتراک ایتگن ایدیلر. تدبیرده سوزلهگنلر، بو ایکی شخصیتنینگ ادبیات، مدنیت و سیاست بوییچه قیلمیشلرینی کیلهسی اولادلر گه اورگهتیش و ایسدن چیقرمسلیک اوچون بو کبی تدبیرلر اوتکزیلیشیگه تأکیدلهگنلر.
سونگی تورت ییلدن آرتیق وقت ایچیده مملکتیمیزده اوزبیک تیلی سیزیلری کوتریلیشلر و پسهیشلرنی باشدن کیچیردی؛ ایریم بیلیم یورتلر و رسمی نهادلر پیش لوحهلریدن آلیب تشلهنیشیدن تارتیب، اوشبو تیل سوزلشووچیلرینینگ ناراضیلیکلری و قطعی توریشلری آرتیدن ینه قیته تیکلنیشگچه.
وقت اوتیشی بیلن، آدملر حیاتینینگ اکثر بولیملری رواجلنیب و کینگهیب بارهیاتگن بولسه-ده، ایریم قدریتلر ایسه کونسهیین اوز اهمیتینی یوقاتیب، اولرنینگ اورنینی باشقه قدریتلر ایگللهماقده. بو قدریتلردن بیری، آدملرنینگ کتاب و کتاب اوقیش بیلن قزیقیشی دیر – سونگی ییللرده اورنینی اجتماعی ترماقلر، اقتصادی فعالیتلر و اهمیتی کم بولگن کولگو-اویینلر گه بیرماقده.
امیدالله بیانی قلمی گه منسوب تیلشناسلیککه تیگیشلی «اوزبیک فرازیولوژیسی و اونینگ اورگنیلیشی» ناملی اثر چاپدن چیقدی. اوشبو اثر، ۳۰ جدی/ ۲۰ جنوری، سهشنبه کونی، بلخ مرکزی مزارشریفده چاپدن چیققن. «اوزبیک فرازیولوژیسی و اونینگ اورگنیلیشی» اثری عباره، فرازیولوژی و اولرنینگ ترقیاتی جریانلرینی اورگنیشگه بغیشلنگن.
ایسلتمه: کیدس اکادمیسینی بالهلر اوچون مخصوص تعلیم مرکزی صفتیده تشکیل ایتیش – کیلهجک اولادنی تربیهلش و تعلیم گه برقرار سرمایه کیریتیش یولیدهگی مهم قدم دیر. افغانستاننینگ اکثریت اوزبیکلر یشهیدیگن شمالی ولایتلریده بالهلر آنه تیللریده اوقیش امکانیتی آزلیگی و مکتبلرده آنه تیللریده کتابلر آزلیگی، اوز تیللریده ساده، معیاری و یخشیراق اورگهتیش امکانیتیدن فایدهلنه آلمهیاتگن بیر پیتده، بالهلر اوچون آنلاین اوقوو مرکزی آچیلیشی کتته بیر آدیم حسابلنهدی.
محمد جوزجانی قلمی گه منسوب «ایمان ساوغهسی» اثری چاپ ایتیلدی.
اۉزبېکستانلیک مشهور اشولهچی سیوینچ مومنوه مخلصلرینی نوبتدهگی موسیقی ینگیلیک بیلن قووانتیردی.
