مین صدف یارمل من، ژورنالیزم بوییچه تحصیل آلگن من و حاضرده ییتکرمهلردن بیریده مخبر صفتیده ایشلهی من. صنعی هوش/ذکاوت بیلن تنیشیم استه-سیکین اجتماعی ترماقلر آرقهلی یوز بیردی. حاضر ایسه بو تکنالوژی شخصی و حیاتیمنینگ اجرهلمس قسمیگه ایلنگن. بعضاً مسلکی احتیاجلر، شونینگدیک بعضاً شخصی احتیاجلر، صنعی هوشنینگ توصیهلرینی بوگونگی انسان حیاتیده ضرورت گه ایلنتیرهدی.
امریکا-اسرائیل-ایران اوروشی تیز آرهده توگهشی ممکن. ترامپ اوروشنی توختهتیشنی ایستهیپتی، ایران ایسه اوروشنی امریکانی خواهشیگه کوره ایمس، بلکی ایران دولتینینگ اختیاریگه کوره توگهتیلیشینی معلوم قیلدی. شونینگدیک، اوچله دولتنینگ اوروشدن کورگن تلفاتلری، امریکا جمهور باشلیغینینگ نیمهدن قورقوگه توشگنی حقیده یقین دقیقهلر ایچیده بهتفصیل تنیشیب چیقیشینگیز ممکن.
ایران – اسرائیل- امریکا اورتهسیدهگی اوروش تاباره کینگهیب بارماقده. ایتیلیشیچه، ایران تامانیدن آذربایجان حدودیگه راکته هجومی عملگه آشیریلگن. بیراق ایریم تحلیلچیلر بو هجوم آرتیده آذربایجاننینگ «جان اکهسی» دیب تعریفلنهدیگن اسرائیل هم بولیشی ممکنلیگینی استثنا قیلمهیپتی.
فولکلور یا آغزهکی ادبیات نی خلق آره سیدن ییغیب، یازیش، توپلش و نشر قیلیش آته بابالریمیز، آنه بیبی لریمیز نینگ عمر بویی تجربه آرقهلی یرهتگن حکمتلی سوزلرینی بوگونگی بالهلر گه ییتکیزیب بیرهدی. بیز اولرنینگ اوگیتلری و حکمتلی سوزلریدن تجربه و بیلیم آرتتیرهمیز. آغزهکی ادبیات نی ییغیش هم آسان هم قیین، اما جوده ضرور. نیگه که تورلی اجتماعی ترماقلر، همده تلویزیون و رسمی تحصیل، استه سیکین بولرنینگ یوقالیشی گه سببچی بولماقده.
کتتهلر بالهلیگیده اوخلمهی من دیب خرخشه (سر و صدا) قیلگنلرینی ایسلب کویلیشهدی و ایندی هیچ کیم ایش کونینینگ اورتهسیده اولرگه میزغیب آلیشلرینی تکلیف قیلمسلیگیدن افسوسلنهدی. بیراق، کون چیقر مملکت جاپان اهالیسینینگ مدنیتیده ایش جاییده کوندوزگی اوخلب آلیش عادتی موجود. یا کی لاتین امریکاسی و جنوبی اروپا اهالیسینی آلهیلیک – اولر عادتده کوندهلیک مشغولاتلردن واز کیچیب، توشدن کیین اوخلب آلیشگه باریشهدی. خوش، کوندوزگی اویقونینگ قندهی فایدهلری و ضررلری بار؟
مین هنگامه جمشیدی، حقوق بولیمیدن فارغ بولگن من و حاضرده آنلاین بیلیم یورتلردن بیریده ایشلهی من. مین صنعی هوش بیلن تنیشوویم بیر نیچه ییل آلدینگه باریب تقیلهدی. بو مین تحصیلی بورسیه آلیش اوچون عریضه بیرگن وقتیم ایدی. اوشبو بورسیه گه قبول بولیشنینگ شرطلریدن بیری عریضه بیروچیلردن توصیه خط تیارلش ایدی. اوشبو توصیه خطینی یازیش اوچون مین دوستیمدن یاردم سورهدیم.
ظهیرالدین محمد بابر پادشاهنینگ حیاتی و ایجادی بۉییچه معلومات ایستووچیلر و علمی مونوگراف یازهدیگن کۉپلب اۉرتاقلر، افغانستانده تألیف اېتیلگن کتاب و رسالهلر همده باسیلیب چیققن بابر اثرلری حقیده دایم سۉرهب تورهدیلر. حرمتلی اۉرتاقلر و اۉقووچیلرنینگ التفاتلری اوچون تشکر قیلهمیز.
خارجلیک عالملر، متخصصلر «نوایی بیرار جایده اوزینینگ ملتی حقیده گپیرمهگن، نیمه گه اساسلنیب اونی اوزبیک دیهسیزلر»؟ قبیلیدهگی سواللرنی بیریشهدی. اوزبیک خلقی هم مینگ ییللر دوامیده ملت صفتیده شکللنیب کیلدی. نوایی یشهگن دورده ایسه اوزبیک ملتی حلی توله معناده شکللنیب اولگورمهگندی. نوایی یشهگن دورده اوزبیک تیلی، قزاق تیلی، قرغیز یا آذربایجان تیلی دیگن توشونچهلر یوق ایدی. حضرت نوایی برچه تورکی خلقلر و قوملرگه «سیز مینیکیسیز» دیب قوچاق آچگن، بو خلقلر هم نوایینی سیویش گه، ارداقلشگه حقلی.
اجتماعی ترماقلر گه بالهلرنینگ صورت یا کی ویدیوسینی جایلشتیریش کوپلب آته-آنهلر اوچون عادی حالگه ایلنگن. ایریملر بوندن ذوقلنسه، ایریملر ایسه مشهورلیک یا کی درآمد آرتیریشنی کوزلهیدی. بیراق، بو کبی ویدیو مضمونلرنینگ سلبی تامانلری هم بار.
اوتمیشده، قیش کیچهلری عایلهلرده اولتیریش و ایرتکلر ایتیش بیلن اوتردی. کتتهلر جسارت، مهارت، صبر، دوستلیک و اخلاقی قدریتلر حقیدهگی حکایهلرنی سوزلب بیرر، یاشلر ایسه، قلب-جان و ذوق بیلن تینگلشر ایدی. قصه ایتیش محلی مدنیتنی کیینگی اولادلر گه ییتکزیش و عایلهوی رشتهلرنی مستحکملشنینگ مهم یوللریدن بیری ایدی. قیشکی ایرتکلر عادتده سوزگه مهارتلی و شیرین تیلگه ایگه آدملر تامانیدن مخصوص مهارت بیلن حکایه قیلینر، شونینگ اوچون کتتهلر و بالهلر هم اونی تینگلش گه جوده اینتیلر ایدیلر.
مین هادی هادی، کابل شهریده خصوصی بیلیم یورتلردن بیریده کمپیوترساینس طلبهسی من. شونینگدیک، تیل اورگهنیش مرکزلریدن بیریده خلقارا «تافل» امتحانیگه تیارگرلیک کورهیپمن. صنعی هوش بیلن تنیشوویم ایسه کوندهلیک حیاتده تنیش بولگن بیر ایشیکدن باشلندی – اجتماعی ترماقلر و دیجیتالی دنیا آرهلیغیدهگی مکاندن.
مین آیدا محبی من، ارتباطات یونهلیشی بوییچه تحصیل آلگن من و حاضرده ایرکین ژورنالیست صفتیده فعالیت یوریته من. ینگی تکنالوژیلر چیقیشی دستلبکی دورلریدن باشلب مین اولر گه احتیاطکارانه مناسبتده بولیب کیلگن من.
هېچ بیر عیالنینگ حقوقلری شریعتنی بهانه قیلیب چېکلنیشی ممکن اېمس. چونکی دین انسانی قورقیتیش یا کی بویسوندیریش واسطهسیگه ایلنه باشلهگن زهاتی، اۉز ماهیتیدن اوزاقلشهدی. اگر دین ظلمنی آقلش قورالیگه ایلنسه، عینن شو حالتنینگ اۉزی دیننی توغری توشونیش و قیته ترتیب گه سالیش ضرورلیگینی کورستهدی.
بابا رحیم مشرب تخلصی «مشرب» ۱۶۴۰، ۱۶۵۰ یا کی ۱۶۵۷ عصر اۉزبیک ممتاز ادبیاتینینگ اېنگ یارقین و تاثیرچن وکیللریدن بیریدیر. اونینگ ایجادی مرکزی آسیاده تصوف تفکّری رواجیگه سیزیلرلی تأثیر کورستگن. مشرب کوپراق خلقچیل روح، آزاد فکر و تصوفی انسان آبرزیده گودهلنگن شاعر صفتیده تنیلگن. حیاتی حقیدهگی تاریخی منبعلر بیلن بیر قطارده آغزهکی روایتلر هم موجود بولیب، بو حالت مشرب شخصیتی نهفقط تاریخی، بلکی رمزی آبرز (تصویری) صفتیده هم تلقین قیلیش امکانینی بیرهدی.
مین محمدامید حبیبی هروی من، کابل بیلیم یورتینینگ سیاسی بیلیملر فاکولتهسینی بیتیرگن من. گرچی جاری ییلنینگ اوتگن آییده صنعی هوشدن فایدهلنیش یاشلر آرهسیده کېنگ ترقهلیب، اونینگ اکثر پلتفرمهلری عینن یاشلر تامانیدن قوللنهیاتگن بولسهده، مین باشیدن صنعی هوش گه شبهه و احتیاطکارلیک بیلن قرردیم.
افغانستان نینگ زمانوی تاریخیده عدالت، تېنگلیک و انسان اېرکینلیگی یۉلیده کورهشگن کۉپلب سیمالر موجود. اما اولر نینگ آرهسیده «محمد طاهر بدخشی» علیحده اۉرین اېگللهیدی. او عدالتپرور ضیالی، آنگلی سیاستچی و خلقپرور متفکر اېدی. اونینگ فکرلر تیزیمی انسان، عدالت و اجتماعی آنگ تمایللریگه اساسلنر اېدی. بدخشی مملکت تاریخی نینگ اېنگ آغیر دورلریدن بیریده اېرکینلیک و تېنگلیک شعارینی بلند کۉتردی همده معنوی و فکری قرشیلیک نینگ رمزیگه ایلندی.
