افزایش بهای گاز مایع و فرآوردههای نفتی در روزهای اخیر، نگرانی باشندگان و رانندگان در کابل را برانگیخته است. باشندگان، میگویند که افزایش بهای سوخت و هزینههای زندگی فشار اقتصادی بر خانوادهها را بیشتر کرده است.
بررسیهای سلاموطندار نشان میدهد که بهای هر کیلوگرم گاز مایع که تا هفتهی گذشته میان ۵۵ تا ۶۵ افغانی بود، در دو روز پسین به ۷۰ تا ۸۰ افغانی افزایش یافته است. همچنان، قیمت هر لیتر پترول در بازار کابل از حدود ۶۸ افغانی به ۷۷ افغانی رسیده است.
شماری از مالکان تانکهای تیل، هرچند نخواستند نام شان در گزارش منتشر شود، میگویند که یکی از مشکلهای اساسی، اختلاف میان نرخنامهی رسمی و بهای واقعی بازار است. به گفتهی آنها، اکنون هر کیلوگرم گاز را با بهای بیش از ۶۹ افغانی خریداری میکنند، در حالی که نرخنامهی شهرداری، قیمت فروش را ۶۴ افغانی تعیین کرده است؛ وضعیتی که به گفتهی آنها، در هر کیلوگرم حدود پنج افغانی زیان به همراه دارد.
فروشندگان سوخت، ازسرگیری تنشها میان ایران و امریکا و افزایش تقاضا برای فرآوردههای نفتی در بازارهای جهانی را از عاملهای اصلی افزایش قیمتها عنوان میکنند.
در همین حال، رانندگان میگویند که افزایش بهای سوخت، درآمد آنها را به شدت کاهش داده است. اجمل، راننده در کابل، میگوید: «پیش از این، قیمت گاز ۵۵ یا ۵۶ افغانی بود و از کار خود سود میبردیم؛ اما حالا با افزایش نرخها، دیگر چیزی برای ما باقی نمیماند و فقط هزینههای موتر را تأمین میکنیم. از دولت میخواهیم قیمتها را کنترل کند.»
عبدالواحد، رانندهی دیگر نیز، میگوید: «قبلاً هر کیلو گاز ۵۵ افغانی بود، اما حالا به ۷۲ افغانی رسیده است. قیمت پترل هم به ۷۷ افغانی افزایش یافته است.»
عبدالمنیر، یکی دیگر از رانندگان، میگوید که افزایش بهای سوخت درآمد روزانهی او را به طور محسوس کاهش داده است. «امشب گاز را ۶۴ افغانی خریدیم. با ۲۵۰ کیلومتر کار، تنها ۵۵۰ افغانی برایم باقی ماند. پیش از این، با ۸۵۰ افغانی گاز میزدم، اما امشب برای همان مقدار گاز ۱۱۳۰ افغانی پرداخت کردم. قبلاً ۸۵۰ افغانی برایم باقی میماند، اما امشب تنها ۵۵۰ افغانی ماند؛ یعنی ۳۰۰ افغانی بیشتر مصرف شده است.»
افزایش قیمتها تنها رانندگان را متأثر نکرده است. فروشندگان گاز مایع نیز، میگویند که بسیاری از مشتریان دیگر توان خرید ندارند.
حشمتالله، یکی از فروشندگان گاز در ناحیهی دهم کابل، میگوید: «تا هفتهی گذشته هر کیلو گاز ۶۰ تا ۶۵ افغانی بود، اما حالا به ۸۰ افغانی رسیده است. بسیاری از مشتریان وقتی قیمت را میشنوند، بدون خرید برمیگردند.»
در همین حال، شهرداری کابل افزایش بهای گاز و سوخت را تأیید میکند، اما میگوید که روند نظارت بر بازار ادامه دارد.
نعمتالله بارکزی، مشاور فرهنگی شهرداری کابل، میگوید: «متأسفانه قیمت تیل افزایش یافته است، اما با وجود این افزایش، همان نرخی که در نرخنامه مشخص شده، تطبیق میشود و هیچکس حق ندارد تیل را بالاتر از نرخ تعیینشده به فروش برساند. احتمال دارد در روزهای آینده قیمتها کاهش یابد.»
افزون بر افزایش قیمتها، نوسان مداوم نرخ گاز و سوخت نیز، به یکی از نگرانیهای اصلی شهروندان تبدیل شده است. باشندگان کابل از مسئولان میخواهند با نظارت مؤثر بر بازار، از افزایش قیمتها جلوگیری کرده و نرخهای یکسان را در سراسر شهر تطبیق کنند.
