شماری از دختران در افغانستان میگویند که ضعیفشدن بینایی، زندگی روزمرهی آنها را با دشواریهایی روبهرو کرده است؛ از مشکلات درسخواندن گرفته تا سردردهای مداوم و وابستگی به عینک برای انجام فعالیتهای روزانه.
ثنای ۱۹ساله که از ۱۴سالگی با مشکل ضعف بینایی روبهرو شده، میگوید این مشکل بر درسخواندن و انجام برخی فعالیتهای روزمرهاش تأثیر گذاشته است. «این مشکل زندگی مرا تحت تأثیر قرار داده است؛ از جمله درسخواندن و انجام بعضی کارهای دیگر. خطهای روی تخته را دیده نمیتوانم. از عینکهای نمرهای استفاده میکنم. دید دور چشمهایم ضعیف است، اما دید نزدیکم تا حدی خوب است.»
لطیفه ۳۵ساله نیز، که به گفتهی خودش از ده سال پیش با مشکل ضعف بینایی روبهرو شده، میگوید بدون عینک نمیتواند بسیاری از کارهای روزمرهاش را انجام دهد. «تا عینک نداشته باشم، بیرون رفته نمیتوانم. در انجام کارهای روزمره، کتابخواندن، تلویزیوندیدن، استفاده از مبایل و نشستن پشت کمپیوتر به عینک نیاز دارم. اگر در اثر کار زیاد چشمانم خسته شوند، نمیتوانم عینکم را بردارم. حتا هنگام خواب، اگر عینکم را بردارم، دچار سردرد شدید میشوم. دید دورم ضعیف است و زود سردرد میشوم.»
فتانه واحدی، ۲۶ساله نیز، میگوید که ضعف بینایی بر روند درسخواندن او تأثیر گذاشته و هنگام قرارگرفتن در معرض نور شدید آفتاب، دچار سردردهای شدید میشود. «نمیتوانم به درستی درس بخوانم؛ اگر یک یا دو صفحه مطالعه کنم و عینک نداشته باشم، دچار سردرد میشوم. زمانی که بیرون میروم و نور آفتاب شدید و مداوم باشد، سردردی شدیدی پیدا میکنم.»
در همین حال، انیسه واحدی، مادری که دختر ۱۱سالهاش با مشکل ضعف بینایی روبهرو است، میگوید برای حفظ سلامت چشم دخترش، معاینات و روند درمان او را به گونهی منظم دنبال میکند. «هر فردی که دچار ضعف بینایی میشود، باید پس از سه ماه، شش ماه یا یک سال دوباره معاینه شود. ما این کار را انجام میدهیم. اگر نمره چشم تغییر کند و عینک را تغییر ندهیم، ممکن است در دید او مشکل ایجاد شود. به همین دلیل، این موضوع را جدی میگیریم و هر شش ماه عینک دخترم را تغییر میدهیم.»
در همین حال، پزشکان میگویند مشکلات انکساری چشم، عاملهای ژنتیکی و برخی بیماریها از جمله عواملی اند که میتوانند بر سلامت بینایی تأثیر بگذارند. آنها تأکید میکنند که استفادهی طولانیمدت از وسایل دیجیتالی، به ویژه در شرایط نامناسب نوری، و خواب ناکافی نیز، میتواند باعث خستگی چشم و تشدید ناراحتیهای بینایی شود.
خوشحال امان، متخصص چشم، در باره برخی از عاملهای مؤثر بر ضعف بینایی میگوید: «استفادهی زیاد از مبایل یا کمپیوتر در تاریکی شب، استفاده از دخانیات و مواد مخدر میتواند سبب کمبینی شود. برخی بیماریهایی که در نتیجه رعایتنکردن حفظالصحه به وجود میآیند نیز، میتوانند سبب کاهش بینایی شوند. نگاه مستقیم به نور آفتاب میتواند به چشم آسیب برساند و حتا در برخی موارد، سبب ازدسترفتن بینایی شود.»
در سوی دیگر، فریدالله عمری، پزشک، عاملهای ژنتیکی و تغییرهای هورمونی را از جمله عاملهای مؤثر بر مشکلات بینایی میداند و برای مراقبت از سلامت چشم توصیههایی دارد. «هنگام مطالعه کتاب یا استفاده از مبایل و کمپیوتر، باید نور کافی وجود داشته باشد و خواب کافی داشته باشیم. هیچگاه نباید از قطرههای چشمی یا مرهم به گونهی خودسرانه استفاده کنیم. تلاش کنیم چشمهای خود را از نور شدید محافظت کنیم و رژیم غذایی ما حاوی ویتامین ای باشد. مصرف زردک، گوشت ماهی و به ویژه سبزیها نیز مفید است.»
ضعف بینایی، به ویژه مشکلات انکساری مانند نزدیکبینی، دوربینی و آستیگماتیسم، از مشکلات شایع چشم است. در این اختلالها، نور به درستی روی شبکیه متمرکز نمیشود و فرد ممکن است در دیدن اشیای دور یا نزدیک با مشکل روبهرو شود. تاری دید، خستگی چشم و سردرد نیز، از نشانههای احتمالی این مشکلات است.






