نبود مسیرهای شهری مناسب در شهر کابل، رفتوآمد را برای سالمندان و افراد دارای معلولیت به یکی از بزرگترین چالشهای روزمره مبدل کرده است. شماری از افراد دارای معلولیت و سالمند، در گفتوگو با سلاموطندار میگویند که به علت نبود جادههای معیاری و ازدحام نمیتوانند در ناحیههای شهر گشتوگذار کنند. آنان، از امارت اسلامی خواهان اقدام فوری و توجه جدی برای رسیدگی به مشکل شان اند.
حبیبالله ۴۷ساله، باشندهی ناحیهی یازدهم شهر کابل که دارای معلولیت پای است، میگوید که نبود جادههای درست سمنتشده او را در جریان رفتوآمد با مشکلهای بیشماری روبهرو کرده است. «وقتی بیرون میروم، در جاده و شهر با مشکلهای زیادی مقابل میشوم. گاهی شده که به دلیل نبود مسیرهای شهری درست و پاکنبودن جادهها، عصایم به چیزی برخورد کرده و روی جاده افتادهام؛ لباسهایم کثیف شده است و خودم آسیب دیدهام.»
همین گونه، خوشرو صدیقی و لیدا بیات، دو باشندهی دیگر شهر کابل که هر دو دارای معلولیت بینایی اند، میگویند که آلودگیهای صوتی، نبود پیادهروهای معیاری برای افراد دارای معلولیت بینایی، آنان را به دشواریهای فراوانی روبهرو کرده است.
خوشرو صدیقی، میافزاید: «با مشکلهای زیادی روبهرو هستم و در خیلی موردها، در هنگام گشتوگذار در شهر مشکل دارم. برای ما رفتوآمد، ازدحام و موترهای شهری اذیتکننده است. از خدمات شهری راضی نیستیم؛ چون ازدحام زیاد، رفتوآمد را برای ما سخت کرده و راحت نیستیم.»
لیدا بیات، نیز میافزاید: «ما متأسفانه خیلی مشکل داریم؛ جادهها درست نیست، سرکها ازدحام دارد و سروصداها زیاد است؛ در حالی که ما معلولان به جادهی رفتوآمد درست، آرام و مشخص نیاز داریم.»
نبود پیادهرو و جادههای مشخص نه تنها برای افراد دارای معلولیت، بل شماری از سالمندان و اعضای خانوادههای آنان را نیز با چالشهای جدی روبهرو کرده است.
ذکرالله ۲۶ساله، باشندهی ناحیهی یازدهم شهر کابل که برادرش از پا معلولیت دارد، از راهبندی، ازدحام، و رعایتنکردن قانون توسط شهروندان شکایت دارد. «خودم یک دکاندار عادی هستم، وقتی برادرم جایی میرود، مجبور میشوم که دکان را بسته کرده، او را همراهی کنم؛ چون در جادهها خیلی اذیت میشود و نگران میشویم که مبادا به او آسیبی برسد. اگر شهر درست باشد، بدون نگرانی با داشتن یک ویلچر میتواند برود.»
سهراب ۵۵ساله، باشندهی ناحیهی هشتم شهر کابل، میگوید که به دلیل نبود پیادهرو و جادههای مناسب برای سالمندان در کابل، در گشتوگذار با مشکل روبهرو شده است. «در جاده و شهر با مشکل رانندهها، کراچیها و دستفروشان مواجه هستیم. سن و سال ما بالا است و در گشتوگذار در ازدحام کراچیها، افراد و موردهای دیگر دچار مشکل میشویم. ازدحام خیلی زیاد و مسیر پیادهروها بسته است، باید خدمات بیشتر باشد و پیادهروها را بگذارند برای رفتوآمد مردم.»
در همین حال، نعمتالله بارکزی، مشاور امور فرهنگی شهرداری کابل، از رویدستگرفتن طرحی در قسمت ساختن پیادهروها برای افراد دارای معلولیت سخن میگوید. «ما در تمام سرکها و بخش بایسکلرو و اشخاصی که دارای معلولیت اند، مسیر جداگانه در نظر گرفتهایم، خصوصاً در برنامههای جدید که سرکهای نو ساخته میشود. همچنین در ساختوسازهای جدید ساختمانها در شهر کابل یک بخش مشخص وجود دارد که مردم بتوانند راحت رفتوآمد کنند؛ حتا در لیفتها؛ اما در بحث عمومی پیادهروها روی آن کار میکنیم.»
این در حالی است که دفتر هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، پیشتر به مناسبت روز جهانی افراد دارای معلولیت، گفته که وضعیت افراد دارای معلولیت در افغانستان با آمارهای نگرانکنندهای همراه است و نزدیک به ۱.۵ میلیون افغان با معلولیتهای جدی زندگی میکنند؛ مسئلهای که به گفتهی فعالان حقوق بشر، نیازمند توجه جدی نهادهای حکومتی و ایجاد زیرساختهای لازم اجتماعی برای رفاه این افراد است.
