یک ماه از محدودیت تردد موترهای تیلری در شاهراه سالنگ میگذرد؛ مسیری که یکی از مهمترین راههای انتقال کالا میان شمال و پایتخت افغانستان به شمار میرود. شماری از رانندگان موترهای تیلری، میگویند که بستهبودن این مسیر، زمان انتقال کالا را افزایش داده و هزینههای بیشتری بر آنها تحمیل کرده است.
گلمرزا، رانندهی موتر تیلری که حدود ۲۰ سال در این مسیر کار کرده است، خواهان تسریع روند بازسازی شاهراه سالنگ است. «موتر تیلری دارم و تقریباً ۲۰ سال است در این مسیر کار میکنم. دیگر راه بدیلی نیست. مسیرهای خاواک و دره شکاری است که موترهای ما از آن راهها رفته نمیتوانند. کرایه بلند میرود. بهای گاز، تیل و آرد هم قیمت میشود.»
شمریز پکتیاوال، یکی دیگر از رانندگان موتر تیلری، میگوید تا زمان تکمیل بازسازی شاهراه سالنگ باید مسیرهای بدیل ایجاد شود. «از جورشدن این مسیر خوشحال استم. هزاران راننده دیگر مثل من نانآور خانوادههایشان استند. این وضعیت برای ما دشوار است؛ باید راههای بدیل برای سالنگها در نظر گرفته شود.»
در همین حال، شماری از رانندگان وسایط نقلیه کوچکتر نیز، از افزایش زمان سفر در مسیرهای بدیل شکایت دارند.
توریالی، یکی از رانندگان در این مسیر، میگوید راهی را که پیش از این در هفت تا هشت ساعت طی میکرد، اکنون در حدود ۱۵ ساعت طی میکند؛ وضعیتی که به گفتهی او، هزینه سفر را افزایش داده است.
نوروز، رانندهی دیگر در مسیر سالنگ، میگوید: «از مزار آمدم؛ به حدی راهبندان است که ۱۰ ساعت در راه سپری شد. زمستان برسد، این راه بیشتر خراب میشود و مردم اذیت میشوند.»
اما نگرانیها تنها به رانندگان محدود نمیشود. شماری از بازرگانان نیز، میگویند ادامهی محدودیت تردد موترهای سنگین میتواند انتقال کالا را دشوار کرده و در نتیجه بر قیمت برخی کالاها در بازار تأثیر بگذارد.
خانجان الکوزی، بازرگان و عضو پیشین اتاقهای تجارت و سرمایهگذاری افغانستان، میگوید مسدودشدن مسیرهای مهم ترانزیتی به طور طبیعی در روند انتقال کالا مشکل ایجاد میکند. «سالنگ یکی از راههای زیربنایی و بسیار مهم از لحاظ انتقالات است. در این جای شک نیست که اگر مسدود شود و موترهای کلان باربری رفتوآمد نتوانند، طبعاً یک کمی مشکل به وجود میآید.»
عبدالولی هژیر، آگاه مسائل اقتصادی نیز، میگوید ادامهی مسدودبودن شاهراه سالنگ میتواند بر قیمت کالاها در بازارها تأثیر بگذارد. «شاهراه سالنگ بدیل دارد، اما این مسیر به صورت عملی وجود ندارد. در درازمدت، داشتن راه بدیل یکی از نیازهای اساسی این شاهراه است. طبیعی است که مسدودشدن این شاهراه بر قیمت کالاها و خدمات تأثیر میگذارد و بیشتر طبقهی مصرفکننده متضرر میشود.»
در همین حال، وزارت فواید عامهی امارت اسلامی، میگوید محدودیت تردد موترهای تیلری به هدف تسریع روند بازسازی سالنگ وضع شده و کار روی مسیرهای بدیل نیز جریان دارد.
محمداشرف حقشناس، سخنگوی این وزارت، گوید: «به منظور تسریع روند کاری وسایط تیلری، از ۱۹ سرطان، رفتوآمد وسایط تیلری در شاهراه سالنگ تا اطلاع بعدی مسدود شده است. توجه به مسیرهای بدیل شاهراه سالنگ صورت گرفته است. اکنون کار عملی در مسیر دوشی-بامیان، که یکی از مسیرهای بدیل شاهراه سالنگ است، در ساحه جریان دارد.»
اکنون برای موترهای تیلری مسیر بدیل عملیاتی وجود ندارد و این وسایط در شاهراه سالنگ متوقف اند. با این حال، موترهای لاری و سایر وسایط باربری میتوانند از مسیرهای خاواک پنجشیر و کوتل شیبر بامیان رفتوآمد کنند.
