ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت سرپرست، اعلام کرده که حفاظت از عفت، عزت و حقوق شرعی زنان اولویت امارت اسلامی است. مجاهد، امروز (شنبه، ۱۸ حوت) در حساب کاربری اکس خود نوشته که از هر گونه خشونت در برابر زنان، پیشگیری شده است. «هیچ فردی نمیتواند حقوق زنان را ضایع سازد و آنها را به بد بنگرند.»
با این حال، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی امارت اسلامی، میگوید که با رعایت شریعت اسلامی زمینهی کار در بخشهای لازم به زنان فراهم است. او میافزاید که هماکنون ۱۵۰ هزار زن در بخش تجارت و صنعت کار میکنند که از آن جمله پنج هزار زن در اتاق صنعت و تجارت ثبت اند.
در یک زیرزمینی که به کمک چراغهایی که از سقف آویزان است، امکان دیدن اطراف مهیا میشود، سه اتاق کنار هم قرار گرفته که توسط یک دهلیز مشترک با هم وصل میشود. در هر کدام از این اتاقها چندین زن سرگرم مهرهدوزی و خیاطی استند. این کارگاه، پوشاک بانوان کابل نام دارد.
سیفالاسلام خیبر، سخنگوی وزارت امربهمعروف و نهیازمنکر حکومت سرپرست، امروز (یکشنبه، ۱۲ حوت) در نشست ارائهی دستآوردها و فعالیتهای یکماههی این وزارت در کابل، میگوید که در یک ماه گذشته به ۳۰ پروندهی حقوقی زنان در سراسر کشور رسیدگی شده است.
گفتوگوی سلاموطندار با ۳۰ زن از ولایتهای مختلف که همزمان مسئولیت دوگانه (خانه و شغل رسمی) را برعهده دارند، نشان میدهد که این زنان در هنگام پیشبرد این دو مسئولیت با چالشهای گوناگونی چون نبود مهد کودک مناسب، نبود فرصتها برای ارتقای ظرفیتهای خویش و کارکردن با معاش ناچیز، روبهرو اند.
او که از رشتهی روانشناسی فارغ شده است، علاقهی بسیاری به کار زنان در بخش کشاورزی دارد. او میگوید که در ۲۰۱۸ تصمیم گرفت نشانیای/آدرسی به زنان کشاورز ایجاد کند و با پشتکاری که داشت، توانست بنیاد «اتحادیهی زنان زراعتپیشه» را بگذارد.
یافتههای سلاموطندار نشان میدهد که ۲۳ تن از ۲۶ زن گفتوگوشده در ۱۰ ولایت افغانستان، از حقوق اولیهای که شریعت اسلامی به آنان در نظر گرفته، محروم اند. در میان این زنان، ۱۴ تن آنها متأهل و نُه تن دیگر مجرد اند.
در افغانستان، جایی که شرایط کاری به زنان و دختران محدود است، مرسل دلدار با یک رؤیا آغاز کرد؛ تأسیس فضای آموزشی امن و باکیفیت به دانشآموزان. او پس از شش سال مبارزه، نه تنها مکتب «گنجینهی بنیامین» را به عنوان یک مرکز آموزشی در کابل پایهگذاری کرد، بل به نماد امید و توانمندی به هزاران دختر افغان تبدیل شده است.
شماری از زنان در ولایتهای مختلف، میگویند برای این که از سوی بستگان شان بیشتر دیده شوند، تلاش میکنند پیوسته پوشاک تازه بخرند و اسباب خانهی شان را عوض کنند. این زنان، میافزایند که به دلیل همچشمی با بستگان شان، برابری با دیگران، بهروزبودن و تلاش برای حفظ جایگاه اجتماعی شان، همیشه بیشتر از نیاز خود لباس خریداری میکنند.
شماری از پزشکان، عامل اصلی این بیماری را در سبک نادرست زندگی میدانند و میگویند که عاملهایی چون استفادهی مکرر از غذاهای بستهبندیشده و شیرینیها، مصرف نوشیدنیهای گازدار، داشتن اضافهوزن، افزایش هورمونهای مردانه و تأثیرهای ژنتیکی، از عاملهای اساسی این بیماری است.
گفتوگوهای اسلو در ناروی (۲۰۲۲)، نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد در نیویورک (۲۰۲۳)، نشست ویژهی پارلمان اروپا در بروکسل (۲۰۲۴) و نشست رهبران کشورهای اسلامی در پاکستان (۲۰۲۵)، از مهمترین گردهمآییهایی بوده که در آنها سرنوشت زنان افغان به بحث گذاشته شده است.
همین گونه، استاد دیگری از دانشگاه بلخ که در سه سال گذشته مقالههایی نوشته و اکنون روی نوشتن یک کتاب تمرکز دارد، میگوید که با ادامهدادن به فعالیتهای اکادمیک، میکوشد به دانشجویانش خدمتی کرده باشد. «بله، قطعاً ادامه دادهام؛ بستهشدن دانشگاهها به هیچ وجه مانع فعالیتهای علمیام نشده است. یکی از فعالیتهای اصلی که انجام دادم، ادامهی تحقیقات علمی در زمینهی تخصصی خودم بوده است. علاوه بر این که روی مقالات علمی کار میکنم و بعضی شان هم به چاپ رسیده، روی یک کتاب هم کار میکنم تا این که توانسته باشم در آینده مصدر خدمت به دانشجویان خود شوم.»
از میان این زنان، ۱۶ تن بیشتر مخاطب رسانههای شنیداری اند، ۱۷ تن بیشتر شبکههای اجتماعی و رسانههای نوشتاری را دنبال میکنند و هفت تن دیگر بیشتر مخاطب رسانههای دیداری اند. از این میان، ۲۹ تن از عملکرد رسانهها در بارهی زنان ناراض اند؛ در حالی که ۱۱ تن دیگر رضایت دارند.
«پدرم میخواست به بچهاش زن بگیرد و مرا در ششسالگی به بدل داد. خوش داشتم درس بخوانم، مدرسه بروم؛ اما به خاطر مشکلات اقتصادی مرا بدل کردند تا به برادرم زن بگیرند. من در عروسی برادرم خُرد بودم، خبر نداشتم که روز عروسی من هم است، رقص و بازی میکردم.»
سنگ کلیه، از شایعترین گونههای بیماریهای کلیوی است که نزد زنان رو به افزایش است. پزشکان متخصص اورولوژی در کابل، میگویند که تغییرهای هورمونی، رژیم غذایی نامناسب، مصرف ناکافی مایعات و ناخوشیهای روانی، سبب میشود تا زنان بیشتر به این بیماری مبتلا شوند.
یافتههای سلاموطندار از گفتوگو با هشت پزشک متخصص نسایی-ولادی و ۳۰ زنی که دورهی بارداری را سپری کرده اند، نشان میدهد که برنامههای وزارت صحت عامهی حکومت سرپرست و نهادهای بهداشتی در افغانستان نتوانسته است به طور کامل به چالشهای زنان باردار پاسخ دهد.
