دوستان یا همراهان همیشه میتوانند روی شخصیت فرد اثرگذار باشند؛ طوری که دوستان خوب، میتوانند به پیشرفت و شکوفایی یا ایجاد اخلاق نیکو در فرد بینجامد و دوستان ناسالم یا کجرو، میتوانند زیانهای مالی، روانی و افت شخصیت اجتماعی را برای فرد به همراه داشته باشد.
شماری از زنان در ولایتهای مختلف، میگویند برای این که از سوی بستگان شان بیشتر دیده شوند، تلاش میکنند پیوسته پوشاک تازه بخرند و اسباب خانهی شان را عوض کنند. این زنان، میافزایند که به دلیل همچشمی با بستگان شان، برابری با دیگران، بهروزبودن و تلاش برای حفظ جایگاه اجتماعی شان، همیشه بیشتر از نیاز خود لباس خریداری میکنند.
هوش مصنوعی، فنآوریای که با فراهمکردن بسترهای آموزشی متنوع، دسترسی جوانان به منابع آموزشی را راحت تر کرده است. سلاموطندار در این گزارش، با ۲۱ جوان شامل ۱۰ پسر و ۱۱ دختر که از هوش مصنوعی برای یادگیری زبانهای خارجی و تقویت مهارتهای شان استفاده میکنند، گفتوگو کرده است.
گفتوگوی سلاموطندار با ۲۳ جوانی که در بخش هنر فعالیت دارند، نشان میدهد که هنرمندان جوان با چالشهایی چون نداشتن پشتیبان مالی، نادیدهگرفتهشدن در اجتماع، دسترسینداشتن به امکانات کار و فروش اثرهای شان، روبهرو اند.
همین گونه، استاد دیگری از دانشگاه بلخ که در سه سال گذشته مقالههایی نوشته و اکنون روی نوشتن یک کتاب تمرکز دارد، میگوید که با ادامهدادن به فعالیتهای اکادمیک، میکوشد به دانشجویانش خدمتی کرده باشد. «بله، قطعاً ادامه دادهام؛ بستهشدن دانشگاهها به هیچ وجه مانع فعالیتهای علمیام نشده است. یکی از فعالیتهای اصلی که انجام دادم، ادامهی تحقیقات علمی در زمینهی تخصصی خودم بوده است. علاوه بر این که روی مقالات علمی کار میکنم و بعضی شان هم به چاپ رسیده، روی یک کتاب هم کار میکنم تا این که توانسته باشم در آینده مصدر خدمت به دانشجویان خود شوم.»
سلاموطندار برای بررسی همخوانی نصاب تحصیلی دانشگاهها با نیازهای بازار کار، با ۲۶ دانشآموخته در رشتههای متفاوت گفتوگو کرده است. از میان این ۲۶ دانشآموخته، ۱۴ تن شان از بهروزنبودن نصاب تحصیلی دانشگاهها، محدودبودن و همخوانینداشتن آن با نیازهای بازار کار و از نداشتن آموزشهای عملی شکایت دارند.
از میان این زنان، ۱۶ تن بیشتر مخاطب رسانههای شنیداری اند، ۱۷ تن بیشتر شبکههای اجتماعی و رسانههای نوشتاری را دنبال میکنند و هفت تن دیگر بیشتر مخاطب رسانههای دیداری اند. از این میان، ۲۹ تن از عملکرد رسانهها در بارهی زنان ناراض اند؛ در حالی که ۱۱ تن دیگر رضایت دارند.
گفتوگوی سلاموطندار با ۲۱ جوان شامل ۱۱ دختر و ۱۰ پسر، نشان میدهد که نوع نگاه خانوادهها به هدفها و انتخابهای فرزندان شان، تأثیر عمیق روی انگیزه و توانایی آنان داشته و گاهی دستیابی جوانان به آرزوهای شان را ناممکن کرده است.
«پدرم میخواست به بچهاش زن بگیرد و مرا در ششسالگی به بدل داد. خوش داشتم درس بخوانم، مدرسه بروم؛ اما به خاطر مشکلات اقتصادی مرا بدل کردند تا به برادرم زن بگیرند. من در عروسی برادرم خُرد بودم، خبر نداشتم که روز عروسی من هم است، رقص و بازی میکردم.»
هوش مصنوعی، نوعی شبیهسازی هوش انسانی برای کمپیوتر است و هدف آن در واقع ماشینی است که به گونهای برنامهنویسی شده که مانند انسان فکر کند و توانایی تقلید از رفتار انسان را داشته باشد. هوش مصنوعی یکی از حوزههای پیشرفته و جذاب علوم ساینسی است که در دهههای پسین بسیار مورد توجه قرار گرفته است. هدف این پژوهش بررسی میزان آشنایی جوانان افغانستان با هوش مصنوعی و کاربرد آن است؛ در این پژوهش تلاش شده به این موضوع پرداخته شود که جوانان تا چه اندازه با مفاهیم اساسی هوش مصنوعی آشنا استند، در کدام زمینهها از آن استفاده میکنند و استفاده از هوش مصنوعی چه گونه میتواند به تصمیمهای شغلی و تحصیلی جوانان تأثیر بگذارد.
سلاموطندار برای بررسی میزان آشنایی جوانان افغانستان با هوش مصنوعی، نظرسنجیای را میان ۳۹۵ جوان باسواد در ۳۴ ولایت راهاندازی کرده است. ۷۳.۶ درصد اشتراککنندگان این نظرسنجی، گفته اند که با هوش مصنوعی و روشهای استفاده از آن آشنا استند.
یافتههای سلاموطندار از گفتوگو با هشت پزشک متخصص نسایی-ولادی و ۳۰ زنی که دورهی بارداری را سپری کرده اند، نشان میدهد که برنامههای وزارت صحت عامهی حکومت سرپرست و نهادهای بهداشتی در افغانستان نتوانسته است به طور کامل به چالشهای زنان باردار پاسخ دهد.
افراد دارای معلولیت در افغانستان، با چالشهای جدی در زندگی فردی و اجتماعی شان روبهرو اند و این چالشها، گاهی آنان را از دسترسی به حقوق اساسی و حضور در اجتماع محروم کرده است. گفتوگوی سلاموطندار با ۳۱ جوان دارای معلولیت شامل ۲۲ پسر و نُه دختر نشان میدهد که بیکاری، برخوردهای نابرابر در اجتماع و کمشناسی برای ازدواج، از مهمترین چالشها در زندگی جوانان دارای معلولیت است.
گفتوگوی سلاموطندار با ۱۲ پسر و ۱۳ دختر، نشان میدهد که چالش های خانوادگی و اجتماعی سبب ایجاد اختلالهای روانی در میان جوانان شده است. جوانان گفتوگوشونده در این گزارش، گفته اند که مشکلات خانوادگی و اجتماعی سبب منزویشدن، ایجاد ترس از آینده، افسردگی، عصبانیت و دورشدن از اهداف شان شده است.
به گفتهی این زنان، اعتیاد اعضای خانواده نه تنها زندگی شان را در فقر و تاریکی مطلق فرو برده؛ بل موجب اعتیاد دیگر اعضای خانواده نیز شده است. سلما، دختری ۲۱ساله، میگوید که اعتیاد پدرش به مواد مخدر (چرس)، او را مجبور کرده است سرپرستی چهار خواهر و برادر خردترش را برعهده بگیرد.
مهاجرت از ابتدای شکلگیری گروههای انسانی تا اکنون پیوسته جریان داشته و در درازای تاریخ شکلهای مختلفی را به خود گرفته است. این پدیده، یکی از عاملهای اصلی تغییر و تحول جمعیتها بوده و میتواند سبب دیگرگونی فرد و جوامع انسانی شود.
