شماری از جوانان در سمنگان، میگویند که با ایجاد کتابخانههای خصوصی و نهادهای فرهنگی، در تلاش اند تا فرهنگ مطالعه را میان مردم به ویژه نسل جوان، ترویج دهند. آنها، میافزایند که با وجود مشکلات اقتصادی، کمبود امکانات و دسترسی محدود به منابع مطالعاتی، تلاشها برای گسترش فرهنگ مطالعه همچنان ادامه دارد.
ضیاءالله احمدی ۲۳ساله، دانشجوی رشتهی اقتصاد و باشندهی ولسوالی خرم و سارباغ سمنگان، میگوید که از سه سال به این سو در یک نهاد فرهنگی که توسط مردم ایجاد شده است، فعالیت میکند. «من یک کتابخانهی خصوصی در ولسوالی خرم و سارباغ ایجاد کردهام و هدف ما ترویج فرهنگ کتابخوانی و بالابردن سطح آگاهی جوانان است. در این کتابخانه، حدود چهار تا پنج هزار جلد کتاب موجود است و روزانه ۵ تا ۱۵ تن از جوانان برای مطالعه مراجعه میکنند. ما با همکاری خانواده و جوانان، برنامههایی مانند سمینارها، نشستهای فرهنگی و برنامههای تشویقی برگزار کردهایم که با استقبال خوب مردم همراه بوده و باعث افزایش علاقهمندی جوانان به مطالعه شده است.»
همین گونه، برخی دیگر از جوانان با ایجاد نهادهای فرهنگی در این راستا گام برداشته اند. تبریز ۲۲ساله از سمنگان و مدیر نهاد «راه دانش»، میگوید که در این نهاد از دو سال به این سو فعالیت دارد. «هدف از ایجاد این نهاد، ترویج فرهنگ کتابخوانی و رفع کمبود کتابخانهها در سمنگان و ولسوالیهای اطراف بوده است. در حال حاضر، حدود ۱۲۰۰ جلد کتاب در این نهاد موجود است و روزانه ۷ تا ۸ تن برای مطالعه مراجعه میکنند. ما برای تشویق جوانان، برنامههایی مانند سمینارها، معرفی کتاب و نشستهای فرهنگی برگزار کردهایم و تلاش داریم این فعالیتها را در آینده بیشتر گسترش دهیم.»
او، میافزاید که کمبود امکانات و منابع مالی، از چالشهای اصلی در مسیر فعالیتهای فرهنگی آنان است؛ اما با همکاری دوستان و خانواده توانسته اند این نهاد را فعال نگه دارند. در همین حال، برخی جوانان در تلاش اند تا در مناطق دوردست نیز چنین مرکزهایی ایجاد کنند.
حجتالله منیب ۲۱ساله از سمنگان و دانشجوی رشتهی اقتصاد، میگوید: «تصمیم دارم در ولسوالی رویدوآب یک کتابخانه ایجاد کنم؛ زیرا در این منطقه کتابخانهای وجود ندارد و جوانان به منابع مطالعاتی دسترسی ندارند. در این راستا با جوانان جلساتی داشتهایم و طرح خود را با ریاست اطلاعاتوفرهنگ نیز شریک کردهایم که وعدهی همکاری داده اند. همچنین، پلان داریم پیش از آغاز، برنامههای آگاهیدهی و سمینارها برگزار کنیم و انتظار میرود روزانه ۱۰ تا ۱۵ تن از این کتابخانه استفاده کنند.»
منیب، میافزاید که با وجود مشکلات اقتصادی، خانواده و دوستانش وعدهی همکاری داده اند و امیدوار است بتواند این هدف را در آیندهی نزدیک عملی کند.
در سوی دیگر، علیجاوید صفدری، استاد دانشگاه، میگوید: «واقعاً مایهی افتخار و خوشحالی است که میبینم جوانان ما با ایجاد نهادهای فرهنگی و تلاش برای ترویج کتابخوانی، مسئولیت بزرگی را بر دوش گرفته اند. این گونه حرکتها نشان میدهد که نسل جوان ما تنها به پیشرفت فردی فکر نمیکند، بل که با درک عمیق از نیازهای جامعه، در مسیر رشد فکری و فرهنگی آن نیز گام برمیدارد. صادقانه باید گفت که چنین ابتکاراتی میان جامعهی علمی با استقبال بسیار گرم و صمیمانه روبهرو میشود. ما باور داریم که ترویج فرهنگ مطالعه، اساس هر نوع پیشرفت و آگاهی در جامعه است و وقتی این حرکت از سوی خود جوانان آغاز میشود، ارزش و تأثیر آن چند برابر میشود.»
آگاهان فرهنگی، تأکید میکنند که کتابخوانی نقش مهمی در رشد فکری، افزایش سطح آگاهی و کاهش ناهنجاریهای اجتماعی دارد و توجه به این بخش میتواند زمینهساز پیشرفت جامعه شود. مسئولان کتابخانههای عامه در سمنگان، نیز میگویند که در سالهای پسین علاقهمندی جوانان به کتابخوانی افزایش یافته و برنامههای مختلفی برای تشویق آنان راهاندازی شده است.
جانمحمد امیری، مدیر عمومی کتابخانههای عامهی ریاست اطلاعاتوفرهنگ سمنگان، میگوید: «کتابخانههای عامه زیر چتر وزارت اطلاعاتوفرهنگ فعالیت دارند و در کنار آن، از ایجاد کتابخانههای خصوصی نیز حمایت میکنیم. در کتابخانهی مرکزی بیش از ۱۲ هزار جلد کتاب موجود است و هدف ما ترویج فرهنگ مطالعه در مرکز و ولسوالیها میباشد. ما برنامههایی مانند هفتهی کتاب، سمینارها و برنامههای تشویقی برگزار میکنیم تا جوانان به مطالعه تشویق شوند و سطح آگاهی در جامعه بلند برود.»
برخی آگاهان باور دارند که اگر از ابتکارهای جوانان در بخش فرهنگی پشتیبانی شود، میتواند زمینهساز رشد فرهنگی و علمی در جامعه شود و نسل جوان را به سوی آگاهی و پیشرفت سوق دهد.
