۳۱ اکتبر، روز جهانی شهرهاست؛ مناسبتی که امسال با شعار «بازآفرینی شهرها؛ مسکن مناسب برای همه» گرامی داشته می‌شود. در افغانستان، با وجود برنامه‌های اعلام‌شده برای توسعه شهری، کم‌بود مسکن مناسب، افزایش کرایه خانه‌ها، ازدحام ترافیکی و دست‌رسی محدود به خدمات اساسی، هم‌چنان از چالش‌های عمده شهرنشینی به شمار می‌روند.
شاغاسی زاهد، سخن‌گوی وزارت شهرسازی و مسکن، می‌گوید که این وزارت برای تنظیم توسعه‌ی شهرها بر بنیاد پلان‌های علمی و معیاری، ۱۸ پلان توسعه‌ای، شامل ۱۲ پلان استراتژیک و شش ماسترپلان، ۷۲ پلان تفصیلی شهری و ۳۷ پلان و طرح توسعه شهرک‌ها را منظور کرده است.
او می‌افزاید: «از آغاز ۱۴۴۷ تا پایان ربع نخست ۱۴۴۸ هجری قمری، ۱۸ پلان توسعه‌ای ترتیب و منظور شده که ۱۲ پلان آن استراتژیک و شش پلان دیگر ماسترپلان است. هم‌چنان، ۷۲ پلان تفصیلی شهری و ۳۷ پلان و طرح برای توسعه شهرک‌ها در سراسر کشور منظور شده است. در ۲۲ ولایت نیز برای بازگشت‌کنندگان و افراد مستحق، در قالب ۲۷ شهرک، ۷۴ هزار و ۴۵۸ نمره زمین رهایشی توزیع شده است.»
در همین حال، مسئولان شهرداری کابل می‌گویند که برای تبدیل این شهر به شهری مدرن، منظم و قابل زیست، برنامه‌هایی را در بخش توسعه زیرساخت‌ها، بهبود فضاهای عمومی، زیباسازی شهر و تنظیم ساحه‌های شهری روی دست دارند.
فضل‌الرحمان رحمانی، سخن‌گوی شهرداری کابل، می‌گوید: «توسعه زیرساخت‌های شهری از اولویت‌های مهم شهرداری کابل است. در همین راستا، ساخت جاده‌های اصلی و فرعی، پهن‌سازی جاده‌های موجود، ساخت پل‌ها و بهبود شبکه‌های ارتباطی، به منظور تسهیل رفت‌وآمد و کاهش ازدحام ترافیکی دنبال می‌شود. هم‌چنان، گسترش ساحات سبز، ایجاد و بازسازی پارک‌ها، غرس نهال و حفاظت از محیط زیست از دیگر برنامه‌های مهم شهرداری کابل به شمار می‌روند.»
با این حال، شماری از باشندگان شهرهای مختلف، می‌گویند که گسترش شهرها با افزایش جمعیت و نیازهای شهروندان هم‌گام نبوده است. آن‌ها از کم‌بود مسکن مناسب، افزایش کرایه خانه‌ها و نبود خدمات اساسی شکایت دارند و تأکید می‌کنند که توسعه شهری باید با گسترش زیرساخت‌ها و بهبود خدمات عمومی هم‌راه باشد.
فرهاد، باشنده‌ی خیرخانه کابل، می‌گوید که افزایش هزینه‌های زندگی و مشکلات شهری، سکونت در این شهر را دشوار کرده است. «زندگی در شهر بسیار دشوار شده است. پیداکردن خانه، به ویژه خانه‌های کرایی، به یک مشکل جدی تبدیل شده است. در کنار این، شهر با مشکلاتی چون ازدحام بیش از حد، بی‌نظمی ترافیکی و نبود سیستم منظم شهری روبه‌رو است. حتا پارک مناسبی وجود ندارد که خانواده‌ها بتوانند فرزندان شان را برای تفریح به آن‌جا ببرند.»
فهیمه، باشنده‌ی چهلستون کابل نیز، می‌گوید که افزایش جمعیت این شهر، فشار بر خدمات اساسی را افزایش داده است. «یکی از مشکلات اساسی مردم در زندگی شهری، نبود مسکن کافی و مناسب است. افزایش جمعیت کابل، به ویژه در پی بازگشت مهاجران از کشورهای همسایه، سبب شده که مردم با کم‌بود آب روبه‌رو شوند. نبود برق مناسب و کافی نیز از دیگر مشکلات شهروندان است.»
گلالی، باشنده‌ی شهر زرنج در نیمروز نیز، افزایش جمعیت، ازدحام شهری، بی‌کاری جوانان و بلندبودن کرایه خانه‌ها را از مشکلات باشندگان این شهر می‌داند. «یکی از مشکلات اساسی ما در شهر زرنج، در کنار افزایش جمعیت، بی‌کاری جوانان است که به اوج خود رسیده و شمار زیادی از جوانان این شهر بی‌کار هستند.»
قدوس، باشنده‌ی کاپیسا، با اشاره به پیش‌رفت‌ها در بخش ساخت‌وساز می‌گوید که زیرساخت‌های شهری هنوز به‌گونه معیاری توسعه نیافته‌اند. «طبیعی است که کشور در بخش ساخت‌وساز و آبادانی، به ویژه در زمینه ساخت جاده‌ها و برخی زیرساخت‌ها، پیش‌رفت‌هایی داشته است؛ اما کارهای بنیادی و اساسی هنوز به‌گونه درست انجام نشده است.»
در همین حال، برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد به مناسبت روز جهانی شهرها بر اهمیت برنامه‌ریزی پایدار، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و فراهم‌سازی خدمات اساسی برای شهروندان تأکید کرده است. بر بنیاد پیش‌بینی این نهاد، تا ۲۰۶۰ میلادی نیمی از جمعیت افغانستان در شهرها زندگی خواهند کرد.
روز جهانی شهرها در ۲۷ دسمبر ۲۰۱۳ از سوی مجمع عمومی سازمان ملل متحد نام‌گذاری شد. هدف از نام‌گذاری این روز، جلب توجه جامعه جهانی به روند شهرنشینی، فرصت‌ها و چالش‌های توسعه شهری، تشویق هم‌کاری میان کشورها و ترویج توسعه پایدار شهرهاست.
