شماری از زنان سرگرم در بخش دامداری در شهر پلعلم، مرکز لوگر، به سلاموطندار میگویند که از پنج سال به این سو به نگهداری دامهای بزرگ و کوچک سرگرم اند و از همین راه نیازهای اقتصادی خانوادههای شان را تأمین میکنند.
به گفتهی آنان، هر روز تا ۲۰ کیلوگرم شیر از دامهای شان به دست میآورند و برای فروش به بازار عرضه میکنند؛ اما به دلیل کمبود مرکزهای پروسس شیر، مجبور اند محصولات خود را به بهای پایینتر بفروشند.
صدیقه، یک تن از زنان دامدار در لوگر، در این باره میگوید: «زنان هر روز از فروش لبنیات میان ۶۰۰ تا ۸۰۰ افغانی درآمد دارند. اکنون یک سطل ماست حدود ۲۰۰ افغانی به فروش میرسد. از این طریق نه تنها مشکلات اقتصادی ما تا اندازهی زیادی حل میشود، بل در اقتصاد خانواده در کنار همسران مان سهم فعال و مؤثر داریم.»
راحله، یک تن دیگر از زنان دامدار در لوگر، نیز در این باره میگوید: «با این که زنان از فروش لبنیات سود نسبی خوبی به دست میآورند؛ اما بزرگترین مشکل این است که بیشتر لبنیات لوگر برای فروش و پروسس به کابل منتقل میشود. اگر پروسس و فروش لبنیات در خود لوگر انجام میشد، درآمد زنان بیشتر میشد. هرچند برخی از زنان در زمینهی گردآوری و نگهداری لبنیات آگاهی ابتدایی دارند؛ اما نیاز است که از طریق برنامههای آموزشی تخصصی، سطح دانش آنان بیشتر ارتقا یابد.»
صالحه، یکی از باشندگان ولسوالی برکی برک لوگر، نیز میگوید که از چند سال به این سو در کنار نگهداری دامهای بزرگ و کوچک، در بخش تولید و گردآوری لبنیات، با مردان خانواده کار میکند. او، میافزاید که از طریق نگهداری دامها و تولید لبنیات، روزانه صدها افغانی درآمد دارد و از همین راه نیازهای خانوادهاش را تأمین میکند.
صالحه، از وزارت زراعت، آبیاری و مالداری میخواهد که در لوگر مرکزهای ویژهی تولید و پروسس لبنیات ایجاد کند. «در ولایت ما دهها زن شجاع از جمله خودم، هر روز دهها کیلوگرم شیر تولید و به بازار عرضه میکنند. در حال حاضر یک کیلوگرم شیر میان ۲۵ تا ۲۷ افغانی به فروش میرسد.»
در همین حال، عبدالحفیظ، دیگر باشندهی لوگر، میگوید که بیشتر باشندگان این ولایت به دامداری سرگرم اند و لبنیات این ولایت مانند شیر، ماست، دوغ و مسکه در بسیاری از ولایتهای افغانستان شهرت خاص دارد.
او، از وزارت زراعت و نهادهای کمککننده میخواهد که در مرکز و ولسوالیهای لوگر مرکزهای پیشرفتهی پروسس شیر ایجاد کنند. «اگر پس از جمعآوری شیر در لوگر، مرکزهای منظم پروسس ایجاد شود و شیر به محصولات لبنی تبدیل شود، اقتصاد بسیاری از خانوادهها تقویت خواهد شد و دیگر نیازی به انتقال شیر به کابل نخواهد بود.»
محمدرفیع ابراهیمی، معاون ریاست زراعت، آبیاری و مالداری لوگر، به سلاموطندار میگوید که نسبت به گذشته، دامداری در لوگر پیشرفت قابل توجهی داشته است و اکنون روزانه میان ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ لیتر شیر برای پروسس به کابل انتقال داده میشود.
او، میافزاید که بیشتر خانوادههای بیبضاعت به ویژه زنان، با نگهداری دامهای بزرگ و کوچک برای تولید شیر، نیازهای روزمرهی خود را تأمین میکنند. «لبنیات در زندگی خانوادههای بیبضاعت به ویژه زنان، تغییرات مثبت ایجاد کرده است. هرچند وزارت زراعت و مالداری کمکهای مختلفی به مالداران ارائه کرده؛ اما این کمکها کافی نیست و تلاشها برای تقویت بیشتر این بخش ادامه دارد.»
لوگر از ولایتهایی است که حدود ۸۰ درصد باشندگان آن در بخشهای کشاورزی و دامداری سرگرم اند و اقتصاد خانوادهها بیشتر بر همین بخشها استوار است.
