غزنی، یشاوچیلریدن کوپ قطاری ایکینچیلیک و چاروهچیلیککه شغللهنیب و بو یول آرقهلی حیات خرهجتلرینینگ تامین قیلهدیگن ولایتلردن دیر. مذکور ولایتده حیوانی کسللیکلر ترقهلیشی و چاروهلرگه یوقیشی، دهقانلرنی جدی قیینچیلیکلر بیلن روپهره قیلهدی که اوشبو قیینچیلیکلرنینگ وقتیده حل بولمهگنی صورتده، کوپینچه اقتصادی زیانلرگه سبب بولیشی ممکن.
چاروهلر آرهسیدهگی قیینچیلیکلردن بیری «ماستیت» یا-ده ییلین میکروبی بولیشی کسللیگینینگ ترقهلیشی دیر. غزنی ده چاروهچیلردن قطاری گه کوره، چاروهلرینینگ اوشبو کسللیککه چلینیشی سوت ایشلب چیقریلیشی کمهیشی، چاروهلردن سوت ساغیشنینگ قیینلنیشی و حتا امکانسیز بولیشیگه سبب بولیب و شونینگدیک سوت صفتی و مقداری هم کمهیهدی.
غزنی ولایتی مرکزی «قلعهی شهاده» ساحهسیدهگی چاروهچیلردن جان علینینگ ایتیشیچه: «سیگیرنینگ بو کسللیککه چلینگنیده اونینگ ییلینی شیشیب و سوتیدن فایدهلنیلمهیدی. سوت رنگی تغییر قیلیب و سریق بولهدی. دهقانلر اوچون هم ضرر دیر. سوت و قتیق بولمهگنیده دهقانلر زیان کورهدی.»
شونینگدیک اوشبو ولایت خواجه عمری تومنیدهگی چاروهچی عیاللردن نفیسه، سیگیرینینگ بو کسللیککه چلینیب و سوتی کمهیگنی توغریسیده ایتیشیچه: «سیگیریمیز ییلینیگه کیچیک بیر دانه چیققن ایدی و کیین سوتی سریق بولدی. تورموش اورتاغیم اونی وترینرگه آلیب کیتدی و وترینر ایسه مالخانهنینگ پاک سقلهنیشینی ایتگن. سیگیریمیز بو کسللیککه چلینمسدن آلدین بیر-بیر یریم سیر سوت بیرهر ایدی و حاضر ایسه یریم سیر و اوندن هم آزراق بولگن که کوپ ضرر کورهمیز.»
شوندهی بیرحالده، چاروهچیلیک ایش بیلرمانلری، مذکور کسللیک کوپهیشی سببینی محیط پاکلیگینی رعایت قیلمسلیک و چاروهچیلر معلوماتی کملیگی عنوان قیلیب و تاکید قیلیشلریچه، ماستیت کسللیگیگه چاروهلرنینگ چلینیشی، دهقانلر اوچون کوپینچه اقتصادی زیانلرگه سبب بولهدی.
بو توغریده چاروهچیلیک ایش بیلرمانی و بیلیم یورت استادی حبیبالله فیضینینگ ایتیشیچه: «بو خوفلی بیر کسللیک بولیب و کوپراق سیگیر و اولرنینگ ییلینینی تاثیر آستیگه قویهدی که نتیجهده، چاروهلر سوتی کمهیهدی یا-ده قوریدی. چاروهلرنینگ مذکور کسللیککه چلینگنیده، فارملر پاکلیگی رعایت بولمهی و فایدهلنیلهدیگن اوسکونهلر بیلن چاروهچی قولی پاک بولمهگنی صورتده، بو کسللیک ترقهلهدی. اوشبو کسللیکنینگ آلدینی آلیش اوچون اینگ یخشی یول، فارم پاکلیگینی رعایت قیلیش دیر. چاروهنینگ بو کسللیککه چلینگنی صورتده، تیزلیککه وترینر گه مراجعت قیلینیش کیرهک.»
باشقه بیر تاماندن، غزنی ایکینچیلیک و چاروهچیلیک ریاستی مسئوللری، جاری ییلده چاروهلری ماستیت کسللیگیگه چلینیب و بو ولایت چاروهلر ساغلیگینی سقلش کلینیکلریگه ۲۵۰ چاروهچینینگ مراجعت قیلگنیدن خبر بیریب و ایتیشلریچه، اوشبو اداره وترینرلری آرقهلی چاروهچیلرگه مصلحت بیریلهدی.
غزنی ایکینچیلیک و چاروهچیلیک ریاستی مطبوعات مسئولی محمدذکریا هوتکنینگ ایتیشیچه: «چاروهچیلیک و چاروهلر ساغلیگی بوییچه آمریتی گزارشلری اساسیده، جاری ییلده ماستیت کسللیگیگه چلینگن ۲۷۰ مورد ثبت بولگن که ۱۲۰ موردی غزنی مرکزی و ۱۵۰ موردی تومنلرده دیر. چاروهچیلیک و چاروهلر ساغلیگی بوییچه آمریتی بولیمی فعال بولیب و چاروهچیلرگه خذمت کورستهدیلر. شونینگدیک آگاهیلیک بیریلیش، کسللیک انیقلنیشی و چاروهلر واکسین بولیشی توغریسیده فعالیت قیلهدی.»
ییلین میکروبی بولیشی کسللیگی، چاروهلر آرهسیده معلوماتسیزلیک و محیط پاکلیگی رعایت بولمسلیگی طفیلی کینگ ترقلهدیگن کسللیکلردن بولیب و وقتیده بو قیینچیلیک حل بولمهگنی صورتده، چاروهلر اولیمیگه سبب بوله آلهدی.



