هرات ولایتیدهگی ایسیقخانهلردن قطارینینگ ایگهلریگه کوره، ایسیقخانه ایکینلری عایلهلرنینگ درآمدی و احتیاجلرینی تامینلش اوچون امکانیتلر یرهتگن بولسهده، لیکن اولردن کوپ قطاریگه اقتصادی برقرارلیکنی تامین قیلمهی، اولر مالی باسیملر همده نسیه ساتیب آلیشگه تیگیشلی بولیش بیلن روپهره بولگنلر.
هرات ولایتی شیدایی منطقهسیده ایسیقخانهسی بولگن ناصرنینگ ایتیشیچه، ایسیقخانه ایکینلرینینگ فایدهلی بولگنی بیلن، لیکن بو بولیمده فعالیت قیلهدیگنلردن کوپ قطاری اوچون اقتصادی ثباتنی یرهتمهی و اولر اوشبو ایش یانیده، باشقه ایشلرگه یوز کیلتیریشگه مجبور بولگنلر. اونینگ کوپهیتیریشیچه: «اوچ ییلدن بیری ایسیقخانهم بار. بادرنگ و پمیدار ایکهمن. بیرقطار ضرری هم بار، لیکن یانیده فایدهسی هم بار. ایسیقخانهم بولگنی بیلن تیکووچیلیک هم قیلهمن.»
هرات ولایتی شیدایی منطقهسیده ایسیقخانهسی بولگن کیشیلردن علیرضانینگ ایتیشیچه، تورت ییلدن بویان ایسیقخانه ایکینلری بیلن شغللنیب و ایسیقخانهسینینگ خرهجتلریدن کوپ قطارینی نسیه شکلده تامینلهیدی. «قیینچیلیکلر کوپ دیر، کود و باشقه نیاز بولگن نرسهلرنی نسیه آلهمیز و محصول قولگه کیلگنیده، پولی نی بیرهمیز. کوپ قیین بیر شکلده خرچلریمیزنی قولگه کیلتیرهمیز. بیزلردن حمایت بولگنیده، ایشیمیزنی رواجلنتیرهمیز. تولید هر قنچه کوپ بولسه، درآمد هم کوپهیهدی و کم بولگنیده ایسه اونچهلیک فایده قیلمهیدی.»
اقتصادی قیینچیلیکلر یانیده، اقلیم اوزگریشلری هم بو ولایتده ایسیقخانهسی بولگن کیشیلرگه کوپینچه زیان ییتیشتیرگن که بو زیانلر، بعضا اولرنی بو ایشگه دوام بیریش امکانیتینی آلگن. شیدایی منطقهسیدهگی ایسیقخانهسی بولگنلردن باشقه بیری بصیراحمد محمدینینگ ایتیشیچه، اوشبو منطقهده جاری قویاش ییلدهگی کوچلی بورانلر نتیجهسیده، ایسیقخانهلریدن اوچ تهسی بوزیلگن. مذکور ایسیقخانهلرگه ۵۰۰ مینگدن آرتیق افغانی سرمایه یاتقیزگن محمدیگه کوره، حاضر اولرنی قیته قوریش امکانیتیگه ایگه ایمس.
اونینگ کوپهیتیریشیچه: «بو ییل شیدایی منطقهسیده کوچلی بورانلر یوز بیردی و ایسیقخانهلریمیزنی بوزدی. اونینگ قیته قوریشگه پولیمیز یوق ایدی. اونی ساتیشگه قویدم. بیش-آلتی ییلدن بیری ایسیقخانهم بار ایدی و حاضر ایسه ایشسیزمین. یاغاچلرنی ساتیب و اوی خرهجتینی تامینلهیمن. نه پولیم بار که اولرنی توزتسم و نه هم ایسیقخانه قالدی.»
شوندهی بیرحالده، اقتصادی ایش بیلرمانلرنینگ ایشانچیگه کوره، هرات ده ایسیقخانهلر رواجلنگنی، ایچکی تولیدلر رواجلنیشی و سبزهواتنینگ کمراق وارد بولیشی توغریسیده مهم اورینگه ایگه دیر.
بو ولایتده اقتصادی ایش بیلرمانلردن محمدرفیق شهیرنینگ ایتیشیچه، ایسیقخانه ایکینی رواجلنگنی، موسوملردن قطاریده ایچکی تولیدلر آرقهلی محلی بازار نیازلری تامینلنیشیگه سبب بولگن. «ایسیقخانهلر ایران، پاکستان و حتا چیندن سبزهوات وارد بولیشی اورنینی توتیشیده مهم اورینگه ایگه بولگن. هرات ده ایسیقخانه ایکینی رواجلنگنی بو مملکتلردن واردات میزانی کمهیشیگه سبب بولگن. گرچند موسوملردن قطاریده وارداتنینگ دوامی بار، لیکن دولت یوقاری تعرفهلرنی قوییش بیلن ایسیقخانهسی بولگن کیشیلرنی قوللب-قوتلهگن.»
باشقه بیرتاماندن، زراعتی ایش بیلرمانلری تخصصی بیلیم و زمانهوی مهارتلر کملیگینی ایسیقخانه ایگهلرینینگ اساسی قیینچیلیکلریدن بیلهدیلر. هرات ده زراعتی ایش بیلرمان محمودشاه حیدریاننینگ ایتیشیچه: «منطقهلردن قطاریده بیلیم و مهارت آز دیر و ایسیقخانه بوییچه زمانهوی تعلیملر اینیقسه کسللیکلر و آفتلر مدیریت بولیشی توغریسیده نیاز حس بولهدی. تکنالوژی نقطهی نظریدن هم قطرهای سووغاریش و نملیک همده حرارتنی کنترول قیلیش کبی زمانهوی سیستملردن ییترلی شکلده فایدهلنمهیدی. بو توغریده ایشلهیدیگن کیشیلر بار امکانیتلر جملهدن حرارت و نملیکنی انیقلش دستگاهلریدن درست شکلده فایدهلنیشلری کیرهک.»
شونینگدیک هرات ایکینچیلیک، سووغاریش و چاروهچیلیک ریاستی مسئوللرینینگ ایتیشلریچه، اوتمیشگه قرهگنده بو ادارهنینگ قوللب-قوتلش امکانیتی کمهیگن. مذکور ریاستنینگ رواجلنتیریش بوییچه مسئولی بشیراحمد احمدیگه کوره: «اوتگن ییللردهگی بودجه حاضر قولده بولمهی و ملی بودجهدن فایدهلنهمیز. ایکینچیلیک ریاستینینگ ایسیقخانه ایگهلریگه کود و باشقه نیاز بولگن نرسهلرنی یرهتیش توغریسیده بودجه و امکانیتی یوق. هرات ایکینچیلیک ریاستی تخنیکی و مسلکی بیر اداره بولیب و بیزلر ینگی تکنالوژیلرنی تانیتیش و رهنمالیک بولیمیده ایسیقخانهسی بولگن کیشیلر خذمتیگهمیز.»
هرات ده ایسیقخانه ایکینی، ساده اقتصادی بیر فعالیتدن یوقاریراق دیر. بو ساحهنینگ برقرارلیگی یالغیز حکومتنینگ فایدهلی حمایتی، تخصصی بیلیملر و زمانهوی تکنالوژیلردن فایدهلنیش بیلن تامینلنیشی ممکن؛ بو ایش ایسه ایچکی تولید کوچلنیشی و آزیق-آوقت خوفسیزلیگی تامینلنیشیده مهم اورینگه ایگه بوله آلهدی.
