دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد، در گزارش تازه اعلام کرده که تولید تریاک در افغانستان در۲۰۲۶ نسبت به سال گذشته پنج برابر افزایش یافته و میزان تولید تریاک از حدود ۳۰۰ تُن در سال ۲۰۲۵، نزدیک به هزار و ۵۰۰ تُن رسیده است.
مونیکا جوما، رییس اجرایی این دفتر، تأکید کرده است که کاهش پایدار کشت کوکنار بدون فراهم‌سازی فرصت‌های معیشتی بدیل برای دهقانان دشوار خواهد بود
پولیاک اوک‌سری، نماینده‌ی دفتر جرایم سازمان ملل متحد، می‌گوید که مساحت زمین‌های زیر کشت کوکنار با افزایش ۳۳۰ درصدی از حدود ۱۰ هزار هکتار به بیش از ۴۳ هزار هکتار افزایش یافته است. «گزارش امسال تحولات نگران‌کننده‌ای را نشان می‌دهد. پس از سه سال کاهش ۹۵ درصدی کشت خشخاش در پی ممنوعیت مواد مخدر در ۲۰۲۲ ــ که یک رکورد تاریخی محسوب می‌شد ــ سطح کشت از حدود ۱۰ هزار هکتار در سال گذشته به بیش از ۴۳ هزار هکتار در سال جاری افزایش یافته است. هرچند این رقم همچنان ۸۲ درصد کم‌تر از سطح کشت پیش از ممنوعیت ۲۰۲۲ است، اما این افزایش پرسش‌هایی را درباره پایداری دست‌آوردهای نزدیک به ریشه‌کنی کشت خشخاش در فاصله سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ مطرح می‌کند. عرضه تریاک تنها زمانی متوقف می‌شود که قاچاق و تقاضا نیز متوقف شوند.»
بر اساس این گزارش با وجود این افزایش، میزان کشت و تولید تریاک هنوز از سطح پیش از ممنوعیت مواد مخدر در سال ۲۰۲۲ پایین‌تر است
این نهاد افزوده که کشت کوکنار به ۱۶ ولایت افغانستان گسترش یافته و شمال‌شرق کشور به منطقه اصلی کشت آن تبدیل شده در حالی که قبل از ممنوعیت بیش‌ترین کشت در جنوب غرب کشور بود.
جورجت گانیون، معاون نماینده‌ی ویژه‌ی دبیرکل سازمان ملل متحد در افغانستان، نیز بر مبارزه مشترک جامعه بین المللی در پیکار با پدیده مواد مخدر در افعانستان تاکید می.کند.
«مبارزه با مواد مخدر یکی از اولویت‌های روند دوحه تحت رهبری سازمان ملل متحد است؛ ، مبارزه با مواد مخدر نگرانی مشترک و مسئولیت بین‌المللی مشترک را ایجاب می‌کند و پیامدهای آن فراتر از مرزهای افغانستان گسترش و بر ثبات منطقه‌ای، صحت عامه و امنیت بین‌المللی تأثیر می‌گذارد ما از کشورهای عضو، شرکای توسعه‌ای می‌خواهیم که تعامل اصول‌مند و عمل‌گرایانه در زمینه توسعه بدیل و ایجاد معیشت‌های جایگزین برای کشاورزان تقویت کنند.»
همین حال، معینیت مبارزه با مواد مخدر وزارت امور داخله‌ی امارت اسلامی، این گزارش را رد می کند و آن را متضاد با اطلاعات رسمی و شواهد میدانی این نهاد می‌داند.
عبدالمتین قانع، سخن‌گوی وزارت داخله، می‌گوید که این گزارش وضعیت موجود را به‌گونه‌ی دقیق منعکس نکرده و دستاوردهای عملی مبارزه با مواد مخدر را نادیده گرفته است.
«معینیت مبارزه با مواد مخدر ، در ساحه حضور دارد و وضعیت کشت و تخریب مزارع را از نزدیک نظارت، ثبت و گزارش می‌کند اتکا به تصاویر ماهواره‌ای، محاسبات تخمینی و اطلاعات نادرست حلقات مغرض، بدون مقایسه با اطلاعات میدانی و اسناد تخریب مزارع، برای ارائه نتایج قطعی کافی نیست بنابراین، نباید آن را مبنای محاسبۀ تولید قرار داد در سال جاری ساحۀ شناسایی‌شدۀ کشت بوته‌های تولیدکنندۀ مواد مخدر حدود ۲۶ هزار هکتار بوده است که پیش از رسیدن محصول به مرحلۀ برداشت، عملیات امحای آن انجام شده است.»
معینیت مبارزه با مواد مخدر امارت اسلامی، تأکید می‌کند که جایگاه بین‌المللی جایگزین شواهد معتبر و روش علمی نیست و گزارش‌های تخصصی باید بدون تأثیرات سیاسی، بی‌طرفانه و مطابق واقعیت‌های میدانی تهیه شوند؛ زیرا نادیده‌گرفتن شواهد، اعتبار این گزارش‌ها را زیر سؤال می‌برد. مبارزه دوامدار با مواد مخدر، علاوه بر تطبیق قانون، نیازمند حمایت از دهقانان، معیشت بدیل، زراعت مشروع و تداوی معتادان است. نهادهای بین‌المللی نیز باید با ارزیابی دقیق، همکاری عملی و پاسخ‌گویی در برابر صحت اطلاعات، از این تلاش‌ها حمایت کنند.
