بسیاری از زنان باردار در کندز با مشکل پندیدگی بدن روبهرو اند؛ مشکلی که زندگی روزمرهی آنان را مختل کرده و نیازمند آگاهی و درمان مناسب است. پزشکان، میگویند که این وضعیت به ویژه در ماههای پایانی بارداری، میتواند برای سلامت مادر و نوزاد، پیامدهای جدی داشته باشد.
با این حال، مسئولان در وزارت صحت عامهی امارت اسلامی، از برنامههایی برای ارائهی خدمات صحی و آموزشی، برای رسیدگی به مشکلهای صحی زنان باردار در ولایتها خبر میدهند.
عارضهی پندیدگی بدن، برای زنان باردار به یک چالش بزرگ تبدیل شده است؛ چالشی که از ماههای میانی بارداری آغاز میشود و در ماههای هشتم و نهم به اوج میرسد و با ورم شدید پاها، دستها و گاهی صورت همراه است.
هرچند این وضعیت در بسیاری موردها خفیف و موقتی است و با استراحت بهبود مییابد، اما در برخی زنان شدت آن به حدی میرسد که انجام کارهای روزمره را ناممکن میکند.
مونسه که چهارماه باردار است، میگوید که در دورههای قبلی بارداریاش از ماه ششم دچار پندیدگی شدید در پاها، دستها و صورت شده و این وضعیت در ماههای هشتم و نهم شدت مییافته است. او به دلیل مشکل اقتصادی نتوانسته نزد پزشک برود و از خطرهای ناشی از این مشکل یا روشهای درمان آن، آگاهی کافی ندارد.
مونسه، میافزاید: «در ماههای هفتم و هشتم که دست، پا و رویم پندیدگی میداشته باشد، باید کسی باشد بلندم کند تا به کمکش راه بروم. زندگی به من سخت شده است؛ در کار خانه و بیرون احتیاج میشوم که یکی پیدا شود کارم را بکند. از هیچ روشی استفاده نکردیم، نمیفهمم چه کنم؟ در این وقت دوا هم خورده نمیشود.»
زرینه و نرگس، دو زنی که در ماههای هشتم و نهم بارداری به سر میبرند، نیز از مشکل ورم شدید در پاها، دستها و صورت شان شکایت دارند. این وضعیت افزون بر تهدید سلامت جسمی، زندگی روزمره را برای آنان طاقتفرسا کرده و در انجام کارهای روزمره به دیگران وابسته کرده است.
زرینه، میگوید: «از ماه هفتم بارداری پندیدگی شروع شد و حالا در ماههای آخر بارداری، پاهایم به شدت ورم کرده و حتا نمیتوانم از جا بلند شوم. برای انجام کارهای خانه به کمک نیاز دارم. از خطرهای این مشکل هیچ آگاهی ندارم. توصیههای داکتر/پزشک هیچ تأثیر مثبتی نداشت.»
نرگس، نیز میگوید: «ماه هشتم بارداریام است و پندیدگی دست و پایم خیلی زیاد شده، دیگر نمیتوانم کارهای خانه را انجام دهم. فقط غذا میپزم و بقیه کارها را دیگران میکنند. وقتی پیش داکتر رفتم، فقط توصیه کرد که پاهایم را بالا ببرم و بیشتر استراحت کنم؛ ولی این مشکل همچنان ادامه دارد، نمیدانم باید چه کار کنم؟»
با این حال، زرغونه محبت، پزشک متخصص نسایی_ولادی، میگوید که پندیدگی در دوران بارداری در ماههای آخر (سه ماه آخر بارداری) رخ میدهد. به گفتهی او، این مشکل ناشی از تغییرات هورمونی و فشار رحم بر رگها است که سبب تجمع مایعات در بدن میشود. زرغونه محبت، میافزاید که اگر ورم پاها، دستها و صورت با علایمی مثل فشار خون بالا، درد در شکم و تاری دید همراه باشد، مادر باید به پزشک مراجعه کند.
او، میگوید: «پندیدگی دوران بارداری معمولاً در ماههای آخر به وجود میآید و این مشکل در پاها و دستها شروع میشود. این ورمها به دلیل تغییرات هورمونی و فشار رحم ایجاد میشود و با استراحت و بالاگرفتن پاها خودبهخود رفع میشود. اگر ورم با علایم خطرناکی مانند فشار خون بالا، درد شکم، تاری دید یا خونریزی همراه باشد، باید فوری به داکتر مراجعه کرد. این علایم میتوانند نشاندهندهی مشکلات جدی باشند.»
محمودخان زازی، پزشک متخصص بیماریهای داخله، میگوید که تغذیهی مناسب و مراقبتهای درست میتواند در کاهش پندیدگی مؤثر باشد. او، توصیه میکند که زنان باردار از مصرف بیرویهی نمک خودداری کنند و به جای آن از غذاهای غنی از پتاسیم استفاده کنند. به گفتهی او، پیادهروی روزانه نیز میتواند به بهبود جریان خون و پیشگیری از تجمع مایعات کمک کند.
او، میافزاید: «زنان باردار باید از مصرف بیرویهی نمک خودداری کنند؛ زیرا این امر باعث تجمع آب و ورم میشود. مواد غذایی مانند سیبزمینی، موز و ترکاریهای برگسبز در دفع سدیم و کاهش ورم مؤثر هستند. زنان باردار باید حداقل ۳۰ دقیقه پیادهروی روزانه داشته باشند تا از مشکلات تجمع مایعات و کاهش جریان خون پیشگیری کنند. اگر مادران این علایم را تجربه کردند، باید فوری به پزشک مراجعه کنند تا از مشکلات جدی مانند پره اکلامپسی جلوگیری شود.»
شرافتزمان امرخیل، سخنگوی وزارت صحت عامه، با اشاره به تلاشهای این وزارت برای پیشگیری از بیماریها و اختلالهای مختلف، میگوید که برای رسیدگی به مشکلات صحی زنان باردار در ولایتها، برنامههایی برای ارائهی خدمات صحی و آموزشی در نظر گرفته شده است.
او، میافزاید: «در کندز، مرکزهای صحی در سطح ابتدایی و پیشرفته وجود دارد که به مادران باردار خدمات مشاورهای و درمانی ارائه میکند و تیمهای تخصصی نیز برای مراقبت از نوزادان و مادران در این مراکز مشغول به کار اند. وزارت صحت عامه همچنین در تلاش است تا با ارائهی آموزشهای بهداشتی، آگاهی عمومی را در خصوص بیماریها و مشکلهای زمان بارداری مانند پندیدگی افزایش دهد.»
پندیدگی در دوران بارداری، از مشکلهای جدی و تأثیرگذار بر کیفیت زندگی مادران در کندز است. پایینبودن سطح آگاهی در بارهی نشانههای هشداردهنده و روشهای مدیریت این مشکل، با محدودیت دسترسی به خدمات صحی، وضعیت را پیچیدهتر کرده است. در چنین شرایطی، افزایش آگاهی عمومی، تقویت مشورهدهی صحی و گسترش دسترسی به خدمات مراقبتی برای مادران باردار، میتواند نقش مهمی در بهبود سلامت مادران و نوزادان ایفا کند.
