۲۹ میزان در افغانستان به عنوان «روز ملی زبان اوزبیکی» شناخته می‌شود؛ زبانی که بخشی از هویت و میراث فرهنگی شماری از شهروندان این کشور است. با این حال، برخی از گویندگان این زبان می‌گویند که با وجود صحبت‌کردن به زبان مادری شان، توانایی خواندن و نوشتن آن را ندارند؛ مشکلی که به گفته‌ی آن‌ها، با محدودبودن فرصت‌های آموزش این زبان در مکتب‌ها پیوند دارد.
احمدفرید حسن‌یار، باشنده‌ی فاریاب، می‌گوید که در دوران مکتب فرصت یادگیری خواندن و نوشتن به زبان اوزبیکی را نداشته؛ وضعیتی که اکنون توانایی او در استفاده نوشتاری از زبان مادری‌اش را محدود کرده است. «من در خواندن و نوشتن به زبان مادری‌ام مشکلات زیادی دارم؛ زیرا در مکتب به ما آموزش داده نمی‌شد. در آن زمان، در نظام آموزشی افغانستان زبان اوزبیکی وجود نداشت. ما فقط می‌توانیم به زبان مادری خود، یعنی اوزبیکی، صحبت کنیم، اما توانایی خواندن و نوشتن آن را نداریم.»
بابر ترکستانی، باشنده‌ی بلخ نیز، بر اهمیت آموزش زبان مادری تأکید می‌کند و از مسئولان می‌خواهد که زمینه آموزش زبان اوزبیکی را در مکتب‌ها و دانش‌گاه‌ها گسترش دهند.
او می‌گوید که توانایی خواندن و نوشتن به زبان مادری، برای شناخت فرهنگ، ادبیات و داشته‌های یک جامعه اهمیت دارد. «ما برای شناخت خود، فرهنگ و داشته‌های خود باید توانایی خواندن، نوشتن و صحبت‌کردن به زبان مادری مان را داشته باشیم. اما متأسفانه، کاربرد زبان اوزبیکی به گفت‌وگوهای روزمره محدود مانده است. دولت باید برای تقویت زبان مادری، زمینه آموزش اصولی و دقیق زبان اوزبیکی را در مکتب‌ها، مرکزهای آموزشی و دانش‌گاه‌ها فراهم کند.»
با این حال، تجربه‌ی آموزش زبان اوزبیکی در میان شهروندان یکسان نیست. شماری از باشندگان ولایت‌های شمال، می‌گویند که در مکتب فرصت یادگیری این زبان را داشته اند؛ در حالی که برخی دیگر، به دلیل نبود چنین فرصتی، با خواندن و نوشتن زبان مادری شان آشنایی کافی ندارند. شماری نیز از طریق شبکه‌های اجتماعی برای یادگیری این مهارت‌ها تلاش کرده‌اند.
عبدالحکیم، باشنده‌ی سمنگان، می‌گوید که آموزش زبان اوزبیکی تا صنف ششم در مکتب، در یادگیری خواندن و نوشتن این زبان نقش داشته است. «باشندگان سمنگان توانایی خوبی در خواندن و نوشتن به زبان اوزبیکی دارند؛ زیرا زبان مادری شان را تا صنف ششم در مکتب آموزش دیده اند. ما دانش‌جویان زیادی در دانش‌گاه‌های بلخ، جوزجان، کابل و ولایت‌های دیگر داریم. هم‌چنان، شماری از باشندگان این ولایت از طریق شبکه‌های اجتماعی نیز تلاش می‌کنند زبان مادری شان را یاد بگیرند.»
میوند، یکی دیگر از باشندگان سمنگان نیز، می‌گوید که خواندن و نوشتن به زبان اوزبیکی را در مکتب آموخته است. «مهارت خواندن و نوشتن به زبان مادری‌ام را در مکتب یاد گرفتم و اکنون می‌توانم به این زبان بخوانم و بنویسم. زبان مادری برایم اهمیت و ارزش دارد.»
محبوب‌الله توران، فعال فرهنگی در فاریاب، نبود فرصت‌های آموزش زبان مادری در برخی مکتب‌ها را از عامل‌های اصلی ناتوانی شماری از گویندگان زبان اوزبیکی در خواندن و نوشتن این زبان می‌داند. «اوزبیک‌زبانان در سال‌های گذشته در مکتب‌ها و مدرسه‌ها به زبان مادری خود درس نخوانده اند؛ به همین دلیل، کسانی که باسواد شده، به زبان‌های دیگر آموزش دیده‌اند. در سوی دیگر، کتاب‌ها و منابع آموزشی به زبان اوزبیکی نیز کم است و در اداره‌ها بیشتر از زبان‌های فارسی و پشتو استفاده می‌شود. این مسائل باعث شده که شماری از آن‌ها نتوانند زبان مادری خود را بخوانند و بنویسند.»
در همین حال، وزارت معارف امارت اسلامی می‌گوید که در چهارچوب نصاب آموزشی و امکانات موجود، برای فراهم‌کردن زمینه‌ی مناسب آموزش زبان اوزبیکی به دانش‌آموزان تلاش می‌کند. این وزارت، تأمین کتاب‌های درسی، استخدام آموزگاران مسلکی و فراهم‌سازی امکانات آموزشی لازم را از نیازهای مهم برای گسترش آموزش این زبان می‌داند.
ذبیح‌الله همت، سخن‌گوی وزارت معارف، به سلام‌وطندار می‌گوید: «ما تلاش می‌کنیم در سراسر کشور زمینه‌ی آموزش باکیفیت را برای دانش‌آموزان فراهم کنیم. برای گسترش آموزش زبان اوزبیکی نیز، بررسی نیازهای مکتب‌ها، تهیه کتاب‌های درسی و مواد آموزشی و تربیه و استخدام آموزگاران مسلکی مهم است تا کیفیت آموزش بهتر شود و دانش‌آموزان فرصت مناسب برای یادگیری این زبان داشته باشند.»
۲۹ میزان در افغانستان به عنوان روز ملی زبان اوزبیکی گرامی داشته می‌شود. این روز به هدف توجه به زبان اوزبیکی و جایگاه آن در میراث زبانی و فرهنگی افغانستان نام‌گذاری شده است.
