شماری از باشندگان کابل از فروش مواد خوراکی تاریخگذشته در بازارهای این شهر ابراز نگرانی کرده و میگویند که مصرف چنین محصولاتی آنها را با مشکلات صحی و مسمومیت روبهرو کرده است.
فرزاد یعقوبی، باشندهی ناحیهی پانزدهم شهر کابل، میگوید که در پی مصرف مواد خوراکی تاریخگذشته دچار مسمومیت شده است. «یک روز به دکانی رفتم و مقداری مواد غذایی، از جمله مسکه و چند قلم دیگر، خریدم. پس از آن که مسکه را مصرف کردم، دو روز دچار مسمومیت شدم. بعداً متوجه شدم که تاریخ مصرف آن گذشته بود.»
هدیه، باشندهی ناحیهی یازدهم شهر کابل نیز، تجربه مشابهی دارد. او میگوید: «حدود چهار ماه پیش، ترشی بادرنگ کنسروشده خوردم. چند ساعت بعد، دچار حالت تهوع و دلدرد شدید شدم. پس از آن فهمیدم که تاریخ مصرف محصول گذشته بود و هنگام خرید متوجه نشده بودم. درمانهای خانگی نتیجه نداد و ناچار شدم به پزشک مراجعه کنم و سیروم و دارو بگیرم.»
در همین حال، شماری دیگر از باشندگان کابل خواستار افزایش برنامههای آگاهیدهی و تشدید نظارت نهادهای مسئول بر بازارهای مواد خوراکی هستند.
احمد، باشندهی ناحیهی اول شهر کابل، میگوید که باید از طریق رسانهها در بارهی پیامدهای مصرف مواد خوراکی تاریخگذشته آگاهیدهی بیشتری صورت گیرد و نهادهای مسئول نیز نظارت جدیتری بر بازارها داشته باشند.
او میافزاید: «برنامههای آگاهیدهی از طریق رسانهها، رادیو، تلویزیون و سایر ابزارهای ارتباطی افزایش یابد تا مردم با خطرهای مصرف مواد خوراکی تاریخگذشته بیشتر آشنا شوند. در کنار آن، نهادهای مسئول نیز باید نظارت خود را گسترش دهند تا از عرضهی چنین محصولاتی در بازار جلوگیری شود.»
فیروز مرادی، دیگر باشندهی کابل نیز، خواستار نظارت جدی بر بازارها و برخورد قانونی با فروشندگان مواد خوراکی تاریخگذشته و بیکیفیت است. «با نظارت مؤثر و دوامدار میتوان از عرضه مواد خوراکی تاریخگذشته جلوگیری و سلامت مردم را بهتر حفظ کرد.»
در سوی دیگر، شماری از فروشندگان مواد خوراکی میگویند که پس از سپریشدن تاریخ مصرف محصولات، آن را از چرخه فروش خارج میکنند یا به شرکتهای تأمینکننده بازمیگردانند.
رامش، فروشندهی مواد خوراکی در ناحیه یازدهم کابل، میگوید: «اگر تاریخ مصرف محصولی نزدیک شود، تلاش میکنیم آن را هرچه زودتر بفروشیم. اما اگر تاریخ مصرف آن سپری شود، محصول را از چرخه فروش خارج کرده و دور میاندازیم. اگر شرکت تأمینکننده حاضر به تعویض آن نباشد، ناچار میشویم محصول را از بین ببریم تا به دست مصرفکنندگان نرسد.»
عبدالمنان، فروشندهی دیگری در ناحیه شانزدهم شهر کابل نیز، میگوید: «هرگاه تاریخ مصرف محصولی سپری شود یا به پایان برسد، آن را به شرکت یا فروشنده اصلی بازمیگردانیم و از فروش آن خودداری میکنیم. معمولاً شرکتها نیز، اگر مسئولیت این مشکل متوجه آنها باشد، محصولات تاریخگذشته را پس میگیرند و با اجناس جدید تعویض میکنند.»
در همین حال، پزشکان هشدار میدهند که مصرف مواد خوراکی تاریخگذشته و فاسد میتواند پیامدهای جدی صحی برای افراد به همراه داشته باشد.
محمدولی محمدی، متخصص طب معالجوی، میگوید که مصرف مواد خوراکی تاریخگذشته میتواند باعث بروز مشکلات شدید گوارشی و عوارض خطرناک در بدن شود. «افرادی که از مواد غذایی تاریخگذشته استفاده میکنند، ممکن است افزون بر مشکلات گوارشی، با عوارض جدیتری نیز روبهرو شوند. در موارد شدید، این مشکلات میتوانند به التهاب شدید رودهها، ایجاد زخم در دستگاه گوارش و حتا آسیبهای خطرناکتر منجر شوند.»
با این حال، مسئولان شهرداری کابل میگویند که نظارت بر بازارها ادامه و تلاشها برای جلوگیری از فروش مواد خوراکی بیکیفیت و تاریخگذشته جریان دارد.
نعمتالله بارکزی، مشاور امور فرهنگی شهرداری کابل، میگوید که گروههای تنظیم بازار و مدیریتهای صحت محیطی به گونهی منظم از بازارها نظارت میکنند. «در این زمینه، عملیات تنظیم مارکیت از سوی بخشهای مربوط در ناحیههای مختلف شهر کابل اجرا میشود. اکنون ۲۲ بخش تنظیم مارکیت و مدیریت صحتمحیطی در ناحیههای مختلف شهر فعالیت دارند و به گونهی منظم از بازارها و مرکزهای فروش بازدید میکنند.»
فروش مواد خوراکی تاریخگذشته و بیکیفیت همچنان یکی از نگرانیهای صحی شهروندان در افغانستان به شمار میرود. به گفتهی مسئولان، در جریان سال گذشته حدود ۲۰۰ هزار کیلوگرم مواد غذایی تاریخگذشته و بیکیفیت از بازارهای شهر کابل جمعآوری و نابود شده است.






