ساعت پنج بامداد است و هنوز آفتاب بر زمینهای زراعتی سمنگان نتابیده که وحیده نوری ۳۵ساله، باشندهی ولسوالی حضرت سلطان، در باغچهی خانگی خود سرگرم است. او از پنج سال به این سو به دلیل مشکلهای اقتصادی در کنار مسئولیتهای خانهداری، سرگرم کاشت سبزیها است و تلاش میکند بخشی از هزینههای خانوادهاش را از این راه تأمین کند. «چند سال پیش به دلیل مشکل اقتصادی خانواده، کار کاشت سبزی را آغاز کردم و بیشتر در سبزیکاری و باغچههای خانگی فعالیت دارم و محصولهایی مانند بادنجان رومی، کدو، گشنیز، نعنا و دیگر سبزیها را کشت میکنم.»
او میگوید که با وجود تلاش برای تأمین بخشی از هزینههای زندگی و نیازهای اولیهی خانوادهاش از طریق باغچهی خانگی، کمبود آب، گرانی کودهای زراعتی و نبود بازار مناسب، کار او را با چالشهای فراوان روبهرو کرده است. «درآمد حاصل از فروش سبزیها تا اندازهای در تأمین مصارف خانواده کمک کرده و برخی مؤسسهها نیز برای ما آموزشهای زراعتی، تخم و کود فراهم کرده اند. بزرگترین مشکل ما کمبود آب، نبود بازار مناسب برای فروش محصول و قیمت کودها و تخمهای زراعتی است.»
وحیده، تأکید میکند که در صورت فراهمشدن بازار مناسب و افزایش حمایتها از زنان، تصمیم دارد فعالیتهایش را توسعه داده و تولیدهایش را گسترش دهد. «اگر برای کارهای زنان بازار مناسب ایجاد شود و کمکهای بیشتر در اختیار ما قرار گیرد، زنان میتوانند فعالیتهای خود را توسعه دهند و من نیز میخواهم سطح تولیدهای خود را افزایش داده، در آینده محصولهای بیشتری به بازار عرضه کنم.»
زنان در سمنگان، افزون بر ایجاد باغچههای خانگی و کاشت سبزیها، از راه فعالیتهای دیگری مانند مرغداری خانگی نیز در بهبود وضعیت اقتصادی خانواده و جامعهی محلی نقش فعال و مؤثری ایفا میکنند. شکوفه امیری ۳۸ساله، باشندهی روستای «درهی زندان» سمنگان که از راه مرغداری هزینههای زندگیاش را تأمین میکند، میگوید: «فعالیتم را با چند جوجهمرغ در خانه آغاز کردم و به دلیل علاقهای که به مرغداری داشتم، ادامه دادم. اکنون با فروش تخم مرغ، بخشی از نیازهای خانوادهام را تأمین میکنم.»
کارشناسان مسائل اقتصادی، نقش زنان را در رشد تولیدهای زراعتی و بهبود وضعیت اقتصادی خانوادهها مهم میدانند. به باور آنان، فراهمسازی آموزشهای زراعتی، اعطای قرضههای کوچک و ایجاد بازارهای فروش برای زنان، میتواند سهم قابل توجهی در تقویت و رشد اقتصاد محلی داشته باشد. الماسه حبیبی، کارشناس مسائل اقتصادی، در این باره میگوید: «زنان بخش بزرگی از فعالیتهای مرتبط با کشت سبزیها و تولید مواد غذایی را انجام میدهند و بیشتر در بخشهای سبزیکاری، باغچهداری و مرغداری نقش کلیدی دارند. فعالیت زنان در زراعت سبب تقویت امنیت غذایی و بهبود اقتصاد خانوادهها شده و برای تقویت این نقش، فراهمسازی آموزشهای زراعتی، قرضههای کوچک و بازار مناسب فروش بسیار ضروری است.»
مسئولان در ریاست زراعت، آبیاری و مالداری سمنگان، نیز میگویند که در سالهای پسین با همکاری مؤسسهها، برنامههایی برای پشتیبانی از زنان زراعتپیشه راهاندازی شده است و تلاشها برای افزایش مشارکت آنان در این بخش ادامه دارد. خلیل کریمی، آمر امور زراعتی ریاست زراعت سمنگان، در این باره میگوید: «در بخش مؤسسهها، آمار دقیق از شمار زنان فعال در بخش زراعت نداریم، اما زنان در بخشهای مختلف زراعتی فعالیت دارند و شماری از آنان با همکاری مؤسسهها، همراه محرم به ساحههای آموزشی معرفی میشوند. برای شان باغچههای خانگی ساخته شده و تخم سبزیها، کیتهای زراعتی و آموزشهای تخنیکی نیز توزیع میشود. آنان با وجود مشکلهای اقتصادی، توانسته اند سهم مهمی در تهیهی غذای بهتر و تقویت اقتصاد خانوادههای شان داشته باشند.»
آفتاب آهستهآهسته در آستانهی غروب است و وحیده یک روز دیگر از تلاشهایش را در باغچهی خانگیاش با دستآورد پشت سر میگذارد؛ باغچهای که برای او بوی امید میدهد و نمادی از پایداری و تلاش در دل دشواریها است. در حالی که روز به پایان میرسد، او همچنان چشم به فردایی دارد که در آن، ثمرهی کارش گستردهتر و زندگیاش روشنتر باشد.
