همزمان با روز جهانی آگاهی از آزار سالمندان، شماری از بزرگسالان در ولایتها، میگویند که در این دورهی از زندگی، با نادیدهگرفتهشدن از سوی خانواده و جامعه روبهرو شده اند.
محمداکرم خموش، باشندهی کاپیسا که ۶۸ سال دارد، میگوید که با افزایش سن جایگاهش را در تصمیمگیریها بزرگ خانواده از دست داده است. «یک بچه در خانواده مادر یا پدر خود را لتوکوب کرده است؛ در مشورتها در خانه اجازه نمیدهند که صحبت کنند یا نظر بدهند.»
سردارگل ۷۰ساله، باشندهی پنجشیر که تجربهی بیتوجهی از سوی خانوادهاش را دارد، میگوید که فرزندانش کمتر به مشکلات بهداشتیاش توجه میکنند. «مریض هستم و جنجالم بسیار زیاد است؛ همراه نواسهها خود اصلاً گپ زده نمیتوانم؛ چون به کسی حوصله نمانده است؛ بچهها در تصمیمها از من هیچ پرسان نمیکنند.»
کمالالدین علیزوی، باشندهی هرات که ۶۶ سال دارد، میگوید: «احترام می کنند و مشکلی نداریم؛ ما کوشش میکنیم مشکلات را خود ما حل کنیم؛ بیشتر بزرگسالان باید محافظت شوند.»
مارینای ۲۶ساله، باشندهی کابل، میگوید نگهداری از سالمندان در محیط خانه با چالشهای جدی همراه است و گاهی اختلافنظرها و حساسیتهای آنها در امور خانواده، باعث تنش در روابط خانوادگی میشود. «سالمندان در زندگی امروزی تقریباً با مشکلات زیادی روبهرو اند؛ چون کسی نیست از آنها مراقبت کند. ما در افغانستان نیز نهادی نداریم که خانوادهها بتوانند سالمندان خود را به آن جا بسپارند. آنها در بسیاری از مسائل مداخله میکنند، اعصاب شان ضعیف است و میخواهند در هر موضوعی نظر بدهند و دیدگاههای خود را بر اعضای خانواده تطبیق کنند.»
در سوی دیگر، عبدالخیبر ۴۰ساله، باشندهی پروان، دیدگاهی متفاوت دارد و بر جایگاه و احترام سالمندان در خانواده تأکید میکند. او، میگوید که سالمندان سرمایههای ارزشمند خانواده اند و باید در تصمیمگیریها نقش داشته باشند. «آنها کسانی اند که ما را پرورش داده و به این جایگاه رسانده و در خانواده ما بالاترین مقام را دارند. در تصمیمگیریها همیشه نظر آنها را میپرسیم و باید حرف شان شنیده و مورد احترام قرار گیرد.»
در همین حال، شعیب احمدی، جامعهشناس، معتقد است که بخش عمدهی مشکلهای سالمندان ریشه در وضعیت اقتصادی و صحی آنها دارد. به گفتهی او، سالمندان به دلیل ناتوانی در کار، بیشتر در معرض مشکل معیشتی قرار میگیرند و همزمان چالشهای صحی شان نیز افزایش مییابد. «برای حل این مسئله باید چند نکته در نظر گرفته شود؛ از جمله ارائه توصیههای صحی، تداوی درست سالمندان و در کنار آن، فراهمسازی حمایتهای مالی.»
روز جهانی آگاهی از آزار سالمندان از سوی سازمان ملل متحد در ۲۰۱۱ نامگذاری شده و هر سال در ۱۵ جون گرامی داشته میشود. هدف این روز، افزایش آگاهی جهانی در بارهی انواع آزار، بیتوجهی و خشونت علیه سالمندان و تأکید بر حمایت، احترام و حفظ حقوق آنها در جامعه است.
