سلاموطندار برای بررسی وضعیت زنان شاغل در محیط کار، گزارشی را از گفتوگو با ۲۴ زن در ولایتهای مختلف افغانستان تهیه کرده است. از میان این زنان، ۱۶ تن گفته که به دلیل نابرابری زبان و جنسیت، مورد تبعیض قرار گرفته؛ در حالی که هشت زن تجربهی تبعیض را در محیط کاری شان نداشته اند.
شماری از پزشکان در کنر، میگویند که استفادهی زیاد از موبایل در دوران بارداری، سلامت مادر و جنین را با خطر روبهرو میکند. آنها، هشدار میدهند که این کار میتواند سبب بیخوابی، پایینآمدن فشار خون و دردهای عضلانی در مادر شود. پلوشه، پزشکی که در شفاخانهی ولایتی کنر در شهر اسعدآباد، مرکز این ولایت وظیفه دارد، میگوید که استفادهی بیش از اندازه از موبایل در دوران بارداری، رشد جنین و سلولهای او را آسیب میزند و این مسئله تأثیرهای منفی بر سلامت مادر و جنین دارد.
مادهی دوم قانون بیمهی افغانستان، میگوید بیمه قراردادی میان بیمهکننده و بیمهشونده است که بر بنیاد آن، بیمهکننده در برابر دریافت حق بیمهی معین، جبران خسارت طرف مقابل را برعهده میگیرد و این قانون حوزههای مختلفی چون بیمهی کارمندان، دانشآموزان و دانشجویان، بیمهی هوانوردی، بیمهی جامع وسایط، بیمهی سفر، بیمهی حریق، بیمهی صحت و دیگر گونههای بیمه را شامل میشود.
ریاست زراعت، آبیاری و مالداری بدخشان، با توزیع مرغهای تخمگذار میان زنان روستانشین تلاش کرده است زمینهای برای خودکفایی و بهبود اقتصادی خانوادهها فراهم کند؛ برنامهای که با همکاری مؤسسهها عملی میشود و هدف آن ایجاد فرصتهای درآمدزایی پایدار در مناطق محروم عنوان شده است.
بیاختیاری ادرار، بیماری شایع و آزاردهندهای است که بسیاری از زنان پس از زایمان به آن مبتلا میشوند. به گفتهی شماری از پزشکان، این عارضه از مشکلات جدی سلامت زنان در دوران پس از زایمان به شمار میرود. عاملهایی مانند زایمانهای مکرر، وزن بالای نوزاد، بارداری دوقلو یا چندقلویی و افزایش سن مادر، از جمله دلیلهای اصلی بروز آن عنوان شده است.
سلاموطندار برای بررسی عاملهای خودکشی و راهکارهای پیشگیری از افزایش آن در میان زنان، این گزارش را تهیه کرده است. در این راستا با هفت خانوادهای گفتوگو شده است که تجربهی خودکشی یکی از اعضای زن خانواده را داشته اند. یافتههای این گزارش، نشان میدهد که ازدواج اجباری، بستهشدن مکتبها، ناداری و فشارهای خانوادگی، دختران را به مرز ناامیدی کشانده و سبب شده است که آنان به زندگی شان نقطهی پایان بگذارند.
جهیزیه، یکی از سنتهای ریشهدار در فرهنگ افغانستان که همچنان سایهی سنگین بر زندگی دختران و خانوادههای آنان دارد. به گفتهی آنان، هرچند این رسم در ظاهر نشانهی آمادگی برای آغاز زندگی مشترک است؛ اما در عمل به چالش مالی و خانوادگی بزرگی برای آنان بدل شده است. آنها، میگویند که تهیهی جهیزیه افزون بر فشار اقتصادی و قرضدارشدن، پیامدهای روانی برای آنان به همراه داشته و در برخی موارد به اختلافهای خانوادگی نیز دامن زده است.
در لغمان، جایی که دسترسی به آموزش رسمی برای بسیاری از زنان محدود است، رادیو و تلویزیون توانسته اند به عنوان دو ابزار مهم آموزشی و آگاهیدهی، نقش چشمگیری ایفا کنند. این رسانهها، نه تنها به زنان امکان میدهند تا در جریان معلومات دینی، صحی، تربیتی و حقوقی قرار گیرند، بل سبب تغییر دیدگاه و تقویت نقش آنها در خانواده و جامعه نیز شده اند.
شماری از زنان زراعتپیشه و سبزیکار در فاریاب، از نبود آب کافی و دسترسینداشتن به کود کیمیایی شکایت دارند. آنان، میگویند که گرمای شدید، کمآبی و کاهش کمکهای زراعتی از سوی دولت و نهادهای حمایتی، فعالیتهای زراعتی آنان را با چالشهای جدی روبهرو کرده است. این زنان، تأکید میکنند که در نبود حمایتهای لازم، بخش عمدهای از حاصلات شان از بین میرود و انگیزه برای ادامهی زراعت کاهش مییابد.
شماری از زنان در فاریاب که برای نخستین بار تجربهی بارداری را سپری میکنند، از نبود حمایتهای خانوادگی، دسترسینداشتن به خدمات بهداشتی و کمبود تغذیهی مناسب، شکایت دارند. آنها، میگویند که نبود آگاهی، خدمات درمانی و امکانات غذایی کافی، سبب شده است تا این مرحلهی حساس زندگی را با دشواریهای فراوانی سپری کنند.
سلاموطندار برای روشنشدن این موضوع با ۳۴ زن در ۱۲ ولایت کشور که حدود ۲ تا ۱۸ سال از ازدواج شان میگذرد و صاحب فرزند نشده اند، گفتوگو کرده است. یافتهها نشان میدهد که بیشتر این زنان (۲۸ تن) نه تنها از درمان منظم محروم بوده، بل از پشتیبانی خانوادهی شوهر هم بیبهره مانده اند.
با گذشت چهار سال از رویکارآمدن حکومت سرپرست در افغانستان، شماری از زنان فعال رسانهای و اجتماعی، میگویند که حق دسترسی زنان به اطلاعات و آزادی بیان به گونهی چشمگیری محدود شده است. به باور این زنان، نبود میکانیزم مشخص برای پشتیبانی و تضمین این حق، سبب شده که آزادیهای بنیادین زنان به طور روزافزونی، از آنان گرفته شود.
در روزگاری که محدودیت بر زندگی دختران افغان سایه افکنده، شماری از دختران جوان در هرات با امید و علاقهی فراوان، به هنر تذهیب رو آورده اند و با زبان بیکلام رنگ و قلم سخن میگویند و در پناه این هنر، به دنبال حفظ آرامش و امید برای آیندهی شان هستند. به گفتهی این دختران، هنر برای شان تبدیل به پناهگاهی امن در دل تاریکیها و محدودیتهای روزافزون شده است.
شماری از مادران شاغل، به سلاموطندار میگویند که حقوق آنان در محیط کار تطبیق نمیشود. آنان، میافزایند که بر بنیاد قانون کار، ساعتهای کاری مادران در زمان شیردهی باید کاهش یابد، مرکزهای مراقبت از کودکان فعال باشد و ترانسپورت داشته باشند؛ اما اجرای این حمایتهای قانونی، در محیط کار به دلیل فشار کاری، نبود مکان مناسب برای شیردهی و بیتوجهی به نیازهای روانی مادران، با محدودیتهایی روبهرو است.
با این که انتخاب همسر از حقوق و امتیازات زنان تلقی میشود؛ اما شماری از زنان که سالها از زندگی مشترک آنها میگذرد، میگویند که هیچ نقشی در انتخاب همسر خود نداشته اند و خانواده برای آنها تصمیم گرفته است. این زنان، تأکید میکنند که در برابر انتخاب خانواده، ناگزیر به تعامل بودند و چارهای دیگر نداشتند.
تصمیم تازهی امارت اسلامی مبنی بر اختیاریشدن درج عکس زنان در شناسنامه، واکنشهای گستردهای را در میان زنان و فعالان حقوق زن برانگیخته است. شماری
