نبود ساختمان مکتب در شماری از ولسوالیهای بدخشان، روند آموزش هزاران دانشآموز را با مشکل روبهرو کرده است. آموزگاران و دانشآموزان، میگویند که در نبود صنفهای سرپوشیده، کودکان ناگزیرند در فضای باز، زیر خیمه و در مکانهای موقت درس بخوانند؛ وضعیتی که در گرمای تابستان و سردی و بارندگیهای زمستان، بر حضور و تمرکز آنها تأثیر منفی گذاشته است.
جاوید، یکی از آموزگاران در ولسوالی ارگوی بدخشان، میگوید دانشآموزان به دلیل نبود ساختمان، در فضای باز یا مکانهای موقت درس میخوانند و شرایط نامناسب جوی سبب میشود برخی آنها نتوانند به گونهی منظم در درسها حاضر شوند. «نبود ساختمان مکتب یکی از چالشهای بسیار عمده دانشآموزان است. در آبوهوای گرم تابستان، کودکان در فضای باز هستند. اگر برای آنها ساختمان مکتب ساخته شود، میتوانند به گونهی معیاری درسهای شان را ادامه دهند.»
فاروق، آموزگار دیگری در ولسوالی یمگان نیز، نبود ساختمان را یکی از چالشهای اساسی مکتبها در منطقههای دوردست بدخشان میداند. او میگوید با سردشدن هوا، ادامهی درس در فضای باز برای کودکان دشوارتر خواهد شد و ممکن است شماری از دانشآموزان به دلیل سردی هوا از رفتن به مکتب باز بمانند. «تقریباً هزار دانشآموز در این جا در فضای باز درس میخوانند. اگر مشکل این هزار دانشآموز حل شود، وضعیت شان بهتر خواهد شد؛ زیرا ساختمان ندارند و در فضای باز بسیار رنج میبرند.»
به گفتهی آموزگاران، نبود صنفهای سرپوشیده تنها کیفیت آموزش را متأثر نکرده، بل دانشآموزان هنگام درسخواندن با مشکلهایی مانند گرمای شدید، گردوخاک، باد و سردی هوا نیز روبهرو هستند.
در همین حال، دانشآموزان نیز از شرایط موجود ابراز نگرانی کرده و خواستار ساخت ساختمان برای مکتبهای شان هستند.
روحالله، دانشآموز صنف هشتم در روستای سرایدره ولسوالی ارگو، میگوید دانشآموزان این مکتب چند سال است که زیر خیمه و در فضای باز درس میخوانند. «مکتب ما ساختمان ندارد و زیر خیمه درس میخوانیم. هوا گرم بود و حالا که سرد شده، نمیتوانیم زیر خیمه درس بخوانیم.»
منیر، دانشآموز مکتبی در ولسوالی یاوان نیز، میگوید که دانشآموزان در زیر خیمه درس میخوانند و در بسیاری از روزها به دلیل گرمای شدید نمیتوانند به مکتب بروند. «ما از مسؤولان میخواهیم که در این زمینه اقدام جدی و کمک کنند تا ما در فضای مناسب درس بخوانیم.»
در همین حال، محمدطاهر جواد، رییس معارف بدخشان، میگوید که ۲۸۵ مکتب در این ولایت ساختمان ندارد. او نبود بودجهی کافی را یکی از عاملهای اصلی این مشکل عنوان کرده و میگوید برای حل آن، با همکاری وزارت معارف، بازرگانان و نهادهای همکار، زمینه ساخت ساختمانهای جدید فراهم خواهد شد.
به گفتهی رییس معارف بدخشان، این ریاست در سال جاری با استفاده از بودجهی خود، ۲۰ مکتب را بازسازی خواهد کرد. «آمار مکتبهای بدون تعمیر، یا مکتبهایی که در حویلیهای کرایی، زیر خیمهها و یا در فضای باز مصروف آموزش اند، در مجموع به ۲۸۵ مکتب میرسد.»
نبود ساختمانهای معیاری برای مکتبهای دولتی در شماری از ولسوالیهای دوردست افغانستان، همچنان یکی از چالشهای مهم در برابر دسترسی دانشآموزان به آموزش مناسب عنوان میشود.
