«مردم گندم دستداشته خود شان را سودا (فروخته) کرده، چاه آب میکنن، که یک چاه را هم تقریباً ۱۵ الی ۲۰ هزار افغانی میکند [حفر میکند]. یک جنراتور میخرند که در کل ۵۰ هزار میشود. این مردم ۵۰ هزار را از کجا کنند که یک جریب را آب داده نمیشود.» این بریدهای از حرفهای عبدالمجید، کشاورزی در روستای لرخابی ولسوالی گلتپهی کندز است. او که سرپسرست خانوادهای ۱۲نفره است، میگوید که جز کشاورزی شغل و منبع درآمدی ندارد؛ اما خشکسالی و کاهش آب برای کشاورزی سبب شده که انتظار برداشت زیادی از شالیزارش را نداشته باشد.
خشکسالیهای پیهم در سالهای پسین، سبب شده که کشاوزران در ولایتهای مختلف برداشت چشمگیری از زمین نداشته باشند؛ طوری که شماری از کشاورزان، باغداری را جاگزین کشت غله کرده اند.
سلاموطندار را در اکس دنبال کنید
حضرتالله، کشاورزی در روستای «ارباب موسا»ی ولسوالی گلتپه، میگوید که شالیزارهایش به دلیل نبود آب کافی به طور کامل خشک شده و از بین رفته است. او میافزاید که با ادامهی این وضعیت، نه تنها همه زحمتهایش بینتیجه مانده، بل که برای تأمین هزینههای زندگی خانوادهاش نیز، با دشواریهای جدی روبهرو شده است. «آب نیست، شالی خشک شده؛ از عید قربان تا حال، اصلاً آب نیست، زمینها خشک ماندند و ما بار بار شکایت کردیم، هیچ کس نشنیده و احساس مسئولیت نکرده. از دولت میخواهیم با ما همکاری کند.»
شماری از کشاورزان در ولسوالی گلتپهی کندز، میگویند که خشکسالی و نبود آب کافی برای آبیاری کشتزارها، سبب شده خسارتهای زیادی به کشاورزان وارد شود.
علاءالدین، کشاورزی در روستای «جانآغا»ی ولسوالی گلتپه، میگوید: «تقریباً ۴۰ الی ۴۲ جریب زمین را شالی کشت کردیم. برای نهال شالی و کارگران شالیکار، تقریباً ۷۵ هزار افغانی مصرف کردیم. حال آب نیست و نمیرسد؛ اگر هم آب باشد، زورمند میخورد و به کمزور نمیرسد.»
عبدالحکیم حاجی حکمت، رییس حوزهی دریایی پنج آمو در زون شمالشرق، به سلاموطندار میگوید که خشکسالی و تغییرهای آبوهوایی نه تنها در کندز، بل که بر سراسر افغانستان اثر زیانبار گذاشته است. او، میافزاید که در ولسوالیهای خانآباد، چهاردره و علیآباد مشکل کمبود آب وجود ندارد؛ اما این چالش به گونه خفیفتر نسبت به سال گذشته در ولسوالیهای گلتپه، قلعهیزال و مناطق عسقلان و کَنم وجود دارد.
سلاموطندار را در تلگرام دنبال کنید
به گفتهی حاجی حکمت، تلاشهای ادارهی حوزهی دریایی پنج آمو، برای رسیدگی و کاهش این مشکل همچنان ادامه دارد. «آن چه در ساحهی مسئولیت مان است، برای شان پنج شبانهروز آب دادیم. آب ولسوالیهای آقتاش و خانآباد را بند کردیم، تا برای آنها [کشاورزان در ولسوالی گلتپه] آب بدهیم.» در رابطه به مشکل نرسیدن آب به ولسوالی گلتپه اما میگوید که «البته در مسیر راه مشکلات است؛ در مسیر آب مردم گلتپه نفر نداشتند که در بندهای فرعی آب باشند؛ چون که در مسیر آب زمینهای زراعتی است و زمانی که ما آب را به طرف آنان رها کردیم، شاید مردم در مسیر راه آب دور داده باشند.»
با وجود وعدههای مسئولان در سال های گذشته برای بهبود مدیریت منابع آبی، اما کشاورزان در گلتپه همچنان با چالش کمآبی و نابودی محصولات شان دستوپنجه نرم میکنند.
خشکسالی در سالهای اخیر، به چالشی جدی در برابر تأمین آب مورد نیاز کشاورزی و آب آشامیدنی برای شهروندان بدل شده؛ طوری که سازمان ملل متحد نیز، به تازگی در گزارشی گفته که خشکسالی ۱۹ ولایت افغانستان را متأثر کرده است.
