در حالی که کشاورزی و دامداری بیشتر شغلهایی مردانه به شمار میروند، اما زنان زیادی در ولایتهای مختلف افغانستان مشغول به کار در این بخشها استند. این زنان، میگویند که با کار در کشاورزی و دامداری توانسته درآمدی برای خود کسب کرده و به اقتصاد خانوادههای شان نیز کمک کنند.
در غور، جایی که فرصتهای کاری برای زنان محدود است، شماری از زنان با استفاده از زمینهای کوچک و امکانات اندک، تلاش میکنند تا هزینههای خود و خانوادههای شان را تأمین کنند.
فرزانه ایوبی، کشاورز در غور، با کشت هنگ و راهاندازی فارمهای کوچک مرغداری، مسیر جدیدی برای کار و درآمد در جامعه خود باز کرده است. فرزانه، که در ولسوالی دولتیار غور زندگی میکند، میگوید: «پس از تغییر حکومت و از دستدادن شغلم، تصمیم گرفتم به جای خانهنشینی، کشت هنگ را آغاز کنم. زمانی که شغلم را از دست دادم، با استفاده از پساندازم خواستم یک کار شروع کنم. نمیخواستم بیکار بنشینم. زنان فقط در بخش کشاورزی و تجارت اجازه فعالیت داشتند، پس از این فرصت استفاده کردم و در خانه نماندم.»
او با کاشت حدود ۴۰ هزار بتهی هنگ در هشت جریب زمین شخصیاش، پس از چهار سال اکنون شیره آن را برداشت کرده و برای فروش به بازار ببرد. این شیره به او کمک میکند تا به خودکفایی برسد و نیازهای خانوادهاش را تأمین کند.
فرزانه باور دارد که کشاورزی تنها برای مردان نیست و زنان نیز میتوانند در این حوزه سهم زیادی داشته باشند. «فرق نمیکند زن باشی یا مرد؛ هر کسی که توانایی و علاقه داشته باشد میتواند در کشاورزی فعالیت کند. بسیاری از کارهایی که خانمها انجام میدهند، مردان قادر به انجام آن نیستند، پس کشاورزی هم شغلی است که درآمد خوبی دارد.»
در همین حال، زیور محمودی، زن دیگری از غور که همراه با گروهی از کشاورزان زن در بخش کشت هنگ فعالیت میکند، میگوید که با حمایت پدرش توانسته این کار را آغاز کند. «با حمایت پدرم، پس از تحولات اخیر که نتواستم ادامه تحصیل بدهم، کشتوکار راه اندازی کردم. سه سال است که کشت کردهایم و در سال چهارم موفق به برداشت محصول شدیم و توانستم بخشی از هزینههای اقتصادی خانواده را تأمین کنم. هر چه بیشتر شیره بگیریم، درآمد ما بیشتر میشود.»
زیور با ابراز خوشحالی از این که توانسته درآمدی برای خود کسب کند، میگوید: «خوشحالم که توانستم درآمدی داشته باشم و بخشی از مخارج خانواده را تأمین کنم. از نهادهای حمایتی میخواهم که ما را بیشتر حمایت کنند.»
بر اساس برخی آمارهای رسمی و غیررسمی، حدود یکونیم تا دو میلیون زن در افغانستان به طور مستقیم یا غیرمستقیم در بخشهای کشاورزی و دامداری فعالیت دارند. این زنان در حوزههایی مانند پرورش گاو و بز، مرغداری، پروسس لبنیات، باغداری، سبزخانهها، زعفران، زنبورداری و صنایع روستایی نقش مهمی در اقتصاد خانوادهها ایفا میکنند.
بر بنیاد دادههای بانک جهانی، بخش بزرگی از نیروی کار افغانستان، معادل ۷۰ درصد از جمعیت، در مناطق روستایی به کشاورزی و دامداری مشغول استند که بخش عمدهای از این نیروی کار را زنان و دختران تشکیل میدهند.
با این حال، زنان کشاورز در افغانستان با چالشهای متعددی، از جمله عدم دسترسی به بازارهای فروش، کمبود آموزشهای تخصصی و درآمد پایین روبرو استند.
