غزنی، از جمله ولایتهایی است که بیشتر باشندگان آن به کشاورزی و دامداری سرگرم اند و هزینههای زندگی شان بیشتر از این راه تأمین میشود. گسترش بیماریهای حیوانی و سرایت آن به دامها در این ولایت، گاه دامداران را با چالشهای جدی روبهرو میکند؛ چالشهایی که در صورت رسیدگینشدن به موقع، میتواند زیانهای جبرانناپذیر اقتصادی به همراه داشته باشد.
از جملهی این مشکلات، گسترش بیماری «ماستیت» یا التهاب پستان در دامها است که نگرانی دامداران را به همراه داشته است. شماری از دامداران در غزنی، میگویند که ابتلای دامهای شان به این بیماری سبب کاهش تولید شیر به ویژه در گاوهای بیمار شده و دوشیدن شیر از دامهای مبتلا، دشوار یا حتا ناممکن میشود. افزون بر این، کیفیت و کمیت شیر نیز کاهش مییابد.
جانعلی، دامدار در ساحهی «قلعهی شهاده»ی مرکز غزنی، در این باره میگوید: «این بیماری زمانی که گاو را میگیرد، پستان گاو متورم میشود و شیرش اصلاً قابل استفاده نیست، رنگ شیر کامل تغییر میکند و زرد میشود. برای دهاقین هم ضرر است، اگر شیر و ماست نباشد، دهاقین ضرر میکنند.»
نفیسه، زنی دامدار در ولسوالی خواجهعمری غزنی، نیز در این باره میگوید: «در پستان گاو ما اول یک دانهی کوچک بود، بعد شیرش زرد شد. شوهرم پیش داکتر برد، داکتر گفت باید طویله را پاک نگه دارید. وقتی این مرض را نداشت، شیرش یک تا یکونیم سیر بود، حالا به نیم سیر و کمتر رسیده، خیلی ضرر میبینیم.»
با این حال، کارشناسان امور دامداری، علت گسترش این بیماری را رعایتنشدن بهداشت محیطی و کمبود آگاهی دامداران میدانند و تأکید میکنند که ابتلای دامها به التهاب پستان، زیانهای اقتصادی فراوانی به دامداران به همراه دارد.
حبیبالله فیضی، استاد دانشگاه و کارشناس امور دامداری، در این باره میگوید: «این یک بیماری خطرناک است که تأثیر آن بیشتر بر گاوها و پستانهای شان است. در نتیجه، حیوانات شیر کمتری تولید میکنند یا شیر شان خشک میشود. اگر حیوانات به این بیماری مبتلا شوند و در فارمها بهداشت رعایت نشود، جایگاهها پاک نباشد، وسایل ضدعفونی نشده باشد و دستان دامدار و سطلها تمیز نباشد، این بیماری شیوع مییابد. بهترین راه پیشگیری رعایت کامل بهداشت فارم است و در صورت ابتلای حیوان، باید سریعاً به داکتر مراجعه شود.»
از سوی دیگر، مسئولان در ریاست زراعت، آبیاری و مالداری غزنی، نیز از مراجعهی ۲۵۰ دامدار به کلینیکهای صحت حیوانی این ولایت به دلیل ابتلای دامهای شان به بیماری ماستیت در سال روان خبر میدهند و میگویند که دامپزشکان این ریاست مشورههای همهجانبه برای دامداران ارائه میکنند.
محمدزکریا هوتک، مسئول مطبوعاتی ریاست زراعت غزنی، میگوید: «بر اساس گزارشهای آمریت مالداری و صحت حیوانی، طی سال جاری ۲۷۰ مورد ابتلا به التهاب پستان ثبت شده است که شامل ۱۲۰ مورد در مرکز غزنی و ۱۵۰ مورد در ولسوالیها است. بخش آمریت صحت حیوانی و مالداری فعال است و خدمات خود را به دامداران ارائه میکند. همچنین در زمینهی آگاهیدهی، تشخیص بیماریها و اجرای واکسیناسیون حیوانی فعالیت دارد.»
بیماری التهاب پستان یکی از بیماریهای شایع در دامها است که ناشی از ناآگاهی و رعایتنشدن بهداشت محیطی است و در صورت رسیدگینشدن به موقع، میتواند منجر به تلفشدن دامها شود.
