خبرگزاری رویترز، امروز (سهشنبه، ۲۴ مارچ ۲۰۲۶ / ۴ حمل ۱۴۰۵) با پخش یافتههای گزارش سالانهی شرکت سویسی نظارت بر کیفیت هوا، نوشته که پاکستان آلودهترین کشور جهان در ۲۰۲۵ شناخته شده است.
بر بنیاد پژوهشهای پخششده، پاکستان با دارابودن غلظت ذرات معلق خطرناک موسوم به «پیام ۲.۵» تا ۱۳ برابر بیش از اندازهی معیاری سازمان جهانی بهداشت، عنوان آلودهترین کشور جهان در ۲۰۲۵ را به خود اختصاص داده است.
شرکت سویسی نظارت بر کیفیت هوا یا «آیکیوایر»، امروز در گزارش سالانهی خود اعلام کرده که در سال گذشتهی میلادی ۱۳ کشور و منطقه توانستند میانگین غلظت ذرات «پیام ۲.۵» را در سطح معیاری سازمان جهانی بهداشت یعنی کمتر از پنج میکروگرم بر مترمکعب حفظ کنند. این رقم در ۲۰۲۴ معادل هفت کشور بود.
برخی از مهمترین یافتههای این گزارش به شرح زیر است:
- تخطی از معیار جهانی: از مجموع ۱۴۳ کشور و منطقهی زیر پایش، ۱۳۰ کشور موفق به رعایت معیار سازمان جهانی بهداشت نشدند.
- آلودهترین کشورها: پس از پاکستان، بنگلهدیش و تاجیکستان به ترتیب در رتبههای دوم و سوم آلودهترین کشورهای جهان قرار گرفتند.
- چالش دادهها در چاد: چاد که در ۲۰۲۴ آلودهترین کشور جهان بود، در رتبهبندی سال ۲۰۲۵ به جایگاه چهارم سقوط کرد. با این حال، کارشناسان کاهش غلظت ذرات معلق در این کشور را ناشی از شکاف دادهها میدانند.
- تعطیلی برنامهی نظارتی امریکا: در مارچ ۲۰۲۵، ایالات متحده به دلیل محدودیتهای بودجهای، برنامهی نظارت جهانی خود که دادههای آلودگی را از طریق سفارتخانهها و کنسولگریهایش گردآوری میکرد، متوقف کرد.
- اظهارنظر کارشناس: کریستی چستر شرودر، نویسندهی اصلی گزارش آیکیوایر، در این باره گفته است: «ازدسترفتن دادهها در ماه مارچ باعث شد که کاهش قابلتوجهی در سطح ذرات معلق (در چاد) به نظر برسد؛ اما واقعیت این است که ما از وضعیت واقعی بیاطلاعیم.»
- حذف برخی کشورها از گزارش: تصمیم امریکا منبع اصلی دادهها را برای بسیاری از کشورهای مستعد آلودگی از بین برد و به همین دلیل بوروندی، ترکمنستان و توگو به دلیل نبود اطلاعات کافی از گزارش سال ۲۰۲۵ حذف شدند.
- آلودهترین شهرها: شهر «لونی» در هند با میانگین غلظت ۱۱۲.۵ میکروگرم بر مترمکعب، آلودهترین شهر جهان در ۲۰۲۵ بود. پس از آن، شهر «ختن» در منطقهی خودمختار سینکیانگ در شمالغربی چین با میانگین ۱۰۹.۶ میکروگرم قرار گرفت. تمامی ۲۵ شهر آلودهی جهان در سه کشور هند، پاکستان و چین واقع شده اند.
- عملکرد شهرها: تنها ۱۴ درصد از شهرهای جهان در ۲۰۲۵ موفق به رعایت معیار سازمان جهانی بهداشت شدند که این میزان نسبت به ۱۷ درصد در ۲۰۲۴ کاهش داشته است. آتشسوزیهای جنگلی در کانادا عامل اصلی افزایش ذرات معلق در سراسر ایالات متحده و تا اروپا بود.
- کشورهای موفق: از جمله کشورهایی که در ۲۰۲۵ معیار کیفیت هوا را رعایت کردند، میتوان به استرالیا، آیسلند، استونیا و پاناما اشاره کرد.
- تأثیر شرایط آبوهوایی: لائوس، کامبوج و اندونزیا به لطف شرایط آبوهوایی مرطوبتر و بادخیزتر ناشی از پدیدهی «لا نینا»، کاهش قابل توجهی در غلظت ذرات معلق نسبت به سال پیش ثبت کردند. مغولستان نیز شاهد کاهش ۳۱درصدی میانگین غلظت به ۱۷.۸ میکروگرم بر مترمکعب بود.
- روند کلی: به گفتهی آیکیوایر، ۷۵ کشور در ۲۰۲۵ نسبت به سال پیش کاهش سطح ذرات معلق را تجربه کردند؛ در حالی که ۵۴ کشور با افزایش میانگین غلظت روبهرو بودند.
