آگاهینداشتن در بارهی بیماری کیسهی صفرا و تشخیصنشدن این بیماری در میان زنان، سبب شده است که شماری از زنان مبتلا به بیماری کیسهی صفرا اقدام به درمان خودسرانه کنند. سلاموطندار در این گزارش با هفت زن مبتلا به بیماری کیسهی صفرا گفتوگو کرده است.
مریم (نام مستعار)، دختری در هرات است که پس از بستهشدن مکتبها به روی دانشآموزان دختر بالاتر از صنف ششم در کشور، دچار افسردگی شده است. او میگوید: «از روزی که مکتبها بسته شده، هیچ طاقت و قرار ندارم؛ فکر میکنم چیزی را گم کردهام. دیگر هیچ آرزویی ندارم؛ فکر میکنم تمام دلخوشیهایم نابود شده است.»
نتیجهی گفتوگوی سلاموطندار با ۸۰ زن که ۴۰ تن آنها در سه سال پایانی حکومت جمهوری و ۴۰ تن دیگر پس از تحولات سیاسی پسین ازدواج کرده اند، نشان میدهد که ازدواجهای اجباری در سه سال گذشته افزایش یافته است. از میان ۴۰ زنی که پس از تحولات سیاسی پسین ازدواج کرده اند، ۳۹ تن به اجبار و به خواست خانوادههای شان ازدواج کرده اند.
در قلب افغانستان، در منطقهی «کوتل خیرخانه»ی شهر کابل، نزدیک به ۳۰۰ خانواده از قوم «جوگی» بدون ابتداییترین امکانات برای زندگی، در چادرها و شرایط دشوار زندگی میکنند. زنان و دختران قوم جوگی با ناداری شدید، تبعیض اجتماعی، دسترسینداشتن به خدمات بهداشتی و آموزشی، ازدواجهای زودهنگام و فشارهای گوناگون اجتماعی، روبهرو اند.
مسئولان در دادگاه عالی حکومت سرپرست، امروز (چهارشنبه، 28 سنبله) در برنامهی تشریح دستآوردهای یکسالهی این نهاد، میگویند که در سال گذشته، 250 هزار و 762 پروندهی جزایی و حقوقی به محاکم رسیده که از این میان، 185 هزار و 591 پرونده، حل شده و 67 هزار و 940 پروندهی دیگر زیر کار است.
سلاموطندار برای بررسی نگرش جوانان در بارهی چندهمسری نظرسنجیای را در ۲۸ ولایت انجام داده که نتیجهی آن نشان میدهد از هر 10 جوان اشتراککننده، هشت تن چندهمسری را نمیپذیرند. بیشترین اشتراککننده در این نظرسنجی باشندگان کاپیسا و کمترین آن باشندگان نورستان بوده اند.
چندهمسری همواره یکی از موضوعهای بحثبرانگیز در افغانستان بوده؛ اما تا اکنون پژوهش جامع در بارهی دیدگاه جوانان نسبت به این موضوع انجام نشده است. با وجود اهمیت این مسئله در جامعهی افغانستان، بیشتر پروژهشها و گزارشها به گونهی کلی به موضوع خانواده و حقوق زنان پرداخته است. در این میان، تنها سلاموطندار در ۲۸ سپتمبر ۲۰۲۳ گفتگوی اختصاصی با ۱۹ زن انجام داد. این گفتگوها با زنانی که شوهران شان همسر دیگری داشتند انجام و تلاش شده دیدگاه آنان بازتاب یابد.
فوزیه، باشندهی کاپیسا، یکی از این زنان است؛ زنی که تنها سرپرست خانوادهی هفتنفرهاش است و از دستان چینوچروکشدهاش آشکار است که بیشتر از سن و سال، روزگار او را پیر کرده است. فوزیه میگوید با این که بیمار است؛ اما به دلیل ناداری در خانههای مردم لباسشویی، نانپزی و صفاکاری میکند.
با این که شماری از زنان در بدخشان، میگویند به دلیل مشکلات اقتصادی و نبود آگاهی، زنان در این ولایت از داروها خودسرانه مصرف میکنند؛ اما پزشکان از پیامدهای ناگوار آن هشدار میدهند. فریده و جاویده، دو باشندهی بدخشان، در گفتوگو با سلاموطندار میگویند که زنان به ویژه زنان شیرده در این ولایت، خودسرانه دارو مصرف میکنند.
اسدالله وفا، رییس امور مهاجرین و عودتکنندگان بلخ، میگوید این مرکز تولید و پروسس قالین که در شهرک قالینبافان این ولایت ساخته شده، عصر روز سهشنبه، ۲۰ سنبله، با حضور عبدالرحمان راشد، معین وزارت امور مهاجرین و عودتکنندگان، گشایش یافته و به بهرهبرداری رسیده است.
مسئولان ریاست عمومی کمیتهی المپیک، تربیت بدنی و ورزش، امروز (شنبه، 17 سنبله) در برنامهی تشریح دستآوردهای یکسالهی این اداره، میگویند که در سال گذشته،
۱۴ زن از میان ۲۵ زن در این گزارش، میگویند که هنگام بودن در بیرون از خانه، بیشتر از سوی افراد بیسواد اذیت شده اند؛ اما در سوی دیگر، ۱۱ زن گفتوگوشونده در این گزارش، میگویند که میزان سواد افراد تأثیری روی اخلاق شهری آنها نداشته و آزار خیابانی را هم از سوی افراد باسواد و هم بیسواد تجربه کرده اند.
مسئولان در ریاست امور مهاجرین و عودتکنندگان جوزجان، میگویند که به ۷۰ بانوی فارغشده از یک کارگاه آموزشی در این ولایت، وسایل کار توزیع شده است. به گفتهی مسئولان در ریاست امور مهاجرین و عودتکنندگان جوزجان، این ریاست به همکاری مؤسسههای همکار به ۷۰ بانوی بازگشته به ارزش نزدیک به ۲.۵ میلیون افغانی وسایل کار و حرفه توزیع کرده است.
سلاموطندار در این گزارش با ۲۸ زن در هفت ولایت گفتوگو کرده است و بیشتر آنها میگویند که توشیح قانون امربهمعروف و نهیازمنکر، آنها را نگران کرده است. در این میان، شماری از دختران و زنانی که کارمند اند، میگویند که اجراییشدن این قانون میتواند آنها و اعضای خانوادههای شان را با مشکلات اقتصادی روبهرو کند.
نتیجهی گفتوگوی سلاموطندار با ۴۰ کشاورز و دامدار زن در ۱۴ ولایت، نشان میدهد که هیچ یک از این زنان از برنامههای حمایتی از سوی وزارت زراعت و نهادهای پشتیبان بخش زراعت و مالداری، مستفید نشده اند. این زنان به گونهی سنتی با مردان در خانواده به کشاورزی و دامداری میپردازند و به امکانات مدرن کشاورزی نیز دسترسی ندارند.
شماری از زنان در بغلان و سمنگان، با نگرانی از افزایش چشمگیر بیماری سردردی میان زنان، میگویند که بیکاری زنان و گسترش ناداری در جامعه، از عاملهایی اند که این بیماری را در میان زنان به وجود آورده است. زرمینه، میگوید با این که بارها برای درمان بیماری سردردیاش به پزشک مراجعه کرده است؛ اما همچنان از این بیماری رنج میبرد.
