«آخرین مهره‌ی کمرم آسیب دید»؛ روایت ۱۵ زن از خشونت فیزیکی

نتیجه‌ی گفت‌وگوی سلام‌وطندار با ۱۵ زن از نُه ولایت افغانستان نشان می‌دهد که ۱۳ تن از آن‌ها از سوی شوهر، یک تن از سوی پدر و یک تن از سوی مادر ناتنی/همسر پدر خود مورد خشونت‌های فیزیکی قرار گرفته‌ اند. زنان گفت‌و‌گوشده در این گزارش، می‌گویند که به دلیل‌هایی چون پیش‌گیری از دخالت خانواده‌ی شوهر در امور زندگی و تربیت کودکان، تأخیر در انجام کارهای خانه و نیز اعتیاد مردان خانواده، مورد لت‌وکوب و بدرفتاری قرار گرفته؛ دلیل‌هایی که به باور آنان غیرشرعی بوده و مستحق خشونت فیزیکی نبوده اند.

ملل متحد: از کسب‌وکارها به رهبری زنان پشتیبانی کرده‌ایم

بخش افغانستان برنامه‌ی توسعه‌ای سازمان ملل متحد، گفته که از ۲۰۲۱ به این سو از ۸۹ هزار کسب‌وکار رسمی و غیررسمی در افغانستان پشتیبانی کرده است.

این نهاد، امروز (یک‌شنبه، ۱۷ حوت) به مناسبت روز جهانی هم‌بستگی زنان در اکس نوشته که ۹۱ درصد این کسب‌وکارها از سوی زنان رهبری می‌شود.

تفریق؛ حق قانونی و شرعی زن، اما پر از چالش در عمل

حقوق‌دانان در افغانستان، می‌گویند که در دادگاه‌های کشور، اگر زنی به هر دلیلی خواستار طلاق از شوهرش باشد، از طریق طلاق خلع می‌تواند جدا شود. شماری از حقوق‌دانان و عالمان دین، تأکید می‌کنند که زن در موارد مشخص می‌تواند درخواست جدایی کند؛ اما اصل طلاق در اختیار مرد است. به گفته‌ی آنان، در فقه حنفی تفریق به حکم قاضی و در قالب فسخ نکاح انجام می‌شود.

یافته‌های سلام‌وطندار؛ ۱۶ زن از ۲۸ زن در سرنوشت فرزندان شان نقشی ندارند

یافته‌های سلام‌وطندار از گفت‌وگو با ۲۸ زن در چندین ولایت افغانستان نشان می‌دهد که ۱۶ تن از این زنان نقشی در سرنوشت و پرورش فرزندان شان نداشته اند. با این حال، حقوق‌دانان و عالمان دین، بر نقش زنان در تصمیم‌های مهم خانواده به ویژه سرنوشت و پرورش فرزندان تأکید می‌کنند و از پیامدهای نادیده‌گرفتن نقش مادر هشدار می‌دهند.

نان در اولویت، آموزش در حاشیه؛ روایت زنانی که بار معیشت خانواده را به دوش می‌کشند

در سال‌های پسین در شماری از خانواده‌ها که مردان بی‌کار اند یا هم درآمد ثابت ندارند، بیش‌تر زنان مسئولیت دخل و خرج خانه را برعهده دارند. شماری از این زنان، می‌گویند که فشار اقتصادی، فقر روزافزون، بی‌کاری، افزایش بهای مواد اولیه، کرایه‌ی خانه و هزینه‌های بهداشتی، سبب شده است تا آنان در تأمین نیازهای اساسی شان با مشکل روبه‌رو شوند.

چندهمسری بدون عدالت؛ فشار اقتصادی بر زنان و کودکان

شماری از زنانی که شوهران ‌شان همسر دیگری اختیار کرده ‌اند، می‌گویند که پس از ازدواج دوم، نفقه و دیگر حقوق قانونی‌ شان از سوی شوهران پرداخت نمی‌شود؛ اما عالمان دین و آگاهان حقوقی، می‌گویند که در صورت رعایت‌نشدن حقوق زن بر شوهر، زنان می‌توانند به نهادهای عدلی شکایت کنند. این زنان، می‌افزایند که با فشارهای اقتصادی روبه‌رو اند و از حقوق قانونی خود نیز آگاهی کافی ندارند.

کار زنان؛ مشروعیت دینی، ممنوعیت خانوادگی

با این که آگاهان فقه و شریعت و عالمان دین، می‌گویند که بر بنیاد فقه حنفی، زن عاقل و بالغ، اهلیت کامل دارد و می‌تواند با رعایت شریعت اسلامی بیرون از خانه کار کند؛ اما شماری از زنان در گفت‌وگو با سلام‌وطندار می‌گویند که برای آنان حق کار و اشتغال از سوی خانواده‌های شان داده نمی‌شود.

داستان زنی که با دام‌داری نان خانواده‌اش را تأمین می‌کند

سردی بر گونه‌هایش گل انداخته، موهای ژولیده‌اش که سپیدی آن‌ دشواری سال‌های زندگی را بی‌پرده روایت می‌کند، بر قامت خمیده و لاغرش سایه افکنده‌ است. با دستانی لرزان، برای بزها و مرغ‌هایی که نان سفره‌اش به آن‌ها گره خورده، علف خشک می‌ریزد.

گوترش: زمینه‌ی تحقق آرزوهای علمی دختران فراهم شود

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، با تأکید بر نقش کلیدی برابری جنسیتی در حوزه‌ی علوم گفته که برابری در علم برای پیش‌رفت بشریت ضروری است و باید زمینه‌ی تحقق آرزوهای علمی زنان و دختران فراهم شود.

گوترش، امروز در اکس نوشته با وجود پیش‌رفت‌ها در دست‌رسی به آموزش، یک‌سوم پژوهش‌گران در جهان زنان استند.

زنان در لوگر با دام‌داری اقتصاد خانواده را می‌گردانند

شماری از زنان سرگرم در بخش دام‌داری در شهر پل‌علم، مرکز لوگر، به سلام‌وطندار می‌گویند که از پنج سال به این‌ سو به نگه‌داری دام‌های بزرگ و کوچک سرگرم ‌اند و از همین راه نیازهای اقتصادی خانواده‌های شان را تأمین می‌کنند.

خشونت آنلاین؛ زخم پنهانی که بیش‌تر روان زنان را نشانه گرفته است

هم‌زمان با نگرانی سازمان جهانی بهداشت از پیامدهای روانی خشونت آنلاین، شماری از کاربران زن شبکه‌های اجتماعی، می‌گویند که روزانه با نوعی از تهدید، تحقیر و خشونت به گونه‌ی آنلاین روبه‌رو می‌شوند. به گفته‌ی این زنان، خشونت‌های آنلاین از یک سو فعالیت روزانه‌ی آن‌ها را مـتأثر می‌کند و در سوی دیگر، روی سلامت روانی شان اثر منفی می‌گذارد.

از سنت تا هویت؛ چرا زنان در افغانستان نام خود را پنهان می‌کنند؟

یافته‌های سلام‌وطندار از گفت‌وگو با ۳۲ زن ۱۵ تا ۳۰ساله در ۱۵ ولایت افغانستان، نشان می‌دهد که ۲۰ تن آن‌ها برای رهایی از فشارهای خانوادگی و اجتماعی نام خود را پنهان می‌کنند. در بسیاری از خانواده‌ها، ذکر نام زن بیرون از خانه «ننگ» یا «بی‌حرمتی» تلقی می‌شود و به همین دلیل، در مواردی چون کارت‌های عروسی، خرید، شبکه‌های اجتماعی و مراسم‌ها، از نام مردان استفاده می‌شود.

شرم نان‌آورنبودن؛ نگاهی به زندگی مردانی که دیگر نان‌آور نیستند

صبح‌ها دیرتر از دیگران از خواب می‌خیزد، نه به دلیل خستگی، بل به دلیل نا‌امیدی و نبود انگیزه برای آغازکردن روز. جاوید ۲۵‌ساله، باشنده‌ی پروان که تجربه‌ی کار در یکی از رسانه‌های محلی در این ولایت دارد و اکنون بی‌کار است، می‌گوید که هشت ماه است از فعالیت رسانه‌ای دور مانده و در این مدت، تلاش‌های زیادی را برای یافتن کاری انجام داده است.

زنان در افغانستان: در باره‌ی سرطان دهانه‌ی رحم آگاهی نداریم

با این که سرطان دهانه‌ی رحم، دومین نوع سرطان شایع در جهان و یکی از بیماری‌های مزمن و کشنده در میان زنان است؛ اما نداشتن آگاهی از بیماری در میان زنان در افغانستان، سبب افزایش آسیب‌پذیری آن‌ها از این بیماری شده است. در این گزارش با ۱۷ زن در هشت ولایت گفت‌و‌گو شده است و همه‌ی آن‌ها، گفته اند که در باره‌ی نشانه‌های این بیماری و خطرهای آن آگاهی ندارند.

چالش‌های اقتصادی، عامل اصلی روآوری زنان به دریافت وام‌های کوچک

پس از تحولات سیاسی در افغانستان، فعالیت در بخش صنعت، تجارت و کسب‌وکارهای کوچک و متوسط به یکی از مهم‌ترین روزنه‌های امید برای زنان تبدیل شده است. یافته‌های سلام‌وطندار از گفت‌وگو با ۲۳ زن از هفت ولایت افغانستان، نشان می‌دهد که این زنان با دریافت وام‌های کوچک، تلاش کرده‌ اند روی پای خود بایستند؛ اما تجربه‌ی شش تن آنان نشان می‌دهد که این وام‌ها، در کنار ایجاد فرصت، فشارهای اقتصادی و روانی نیز به ‌هم‌راه داشته است.