از میان ۲۵ زن گفتوگوشده، هفت تن میگویند که در پرداخت هزینهی اینترنت با چالشی روبهرو نیستند؛ اما ۱۸ تن دیگر میگویند که با دشواری میتوانند این هزینه را بپردازند. بر بنیاد این بررسی، هزینهی ماهانهی اینترنت برای این زنان میان ۱۰۰۰ تا ۳۰۰۰ افغانی است؛ هزینهای که در تمامی موارد توسط سرپرستان خانواده پرداخت میشود.
زنی در کابل، با ایجاد یک کارگاه خیاطی و صنایع دستی، زمینهی یادگیری حرفه و اشتغال به دیگر زنان را فراهم کرده است.
شماری از زنان در تخار، میگویند که ناداری و دسترسی محدود به خوراکیهای مغذی، سبب شده تا به ضعف جسمی، سرگیچی و بیحالی دچار شوند؛ مشکلی که به گفتهی آنان روزبهروز در حال افزایش است.
در نخستین ساعتهای یک صبح سرد و در پسکوچههای فاریاب، زنی ۴۰سالهای از خانه بیرون زده تا برای فرزندانش لقمهنانی پیدا کند. این زن لیلا نام دارد و مادر هفت فرزند است؛ مادری که سالها بار مسئولیت خانواده را به دوش میکشد.
در حالی که کشاورزی و دامداری بیشتر شغلهایی مردانه به شمار میروند، اما زنان زیادی در ولایتهای مختلف افغانستان مشغول به کار در این بخشها استند. این زنان، میگویند که با کار در کشاورزی و دامداری توانسته درآمدی برای خود کسب کرده و به اقتصاد خانوادههای شان نیز کمک کنند.
برای بسیاری از زنان در افغانستان، عید تنها یک جشن نیست؛ بل که فرصتی برای گردهمایی خانوادهها، تازهکردن پیوندها و زندهنگهداشتن رسمورواجهایی است که نسلها در فرهنگ این کشور ریشه دارد. در این روزها خانهها رنگوبوی عید میگیرد و زنان با شوق فراوان به آمادهکردن سفرههای عیدی میپردازند؛ سفرههایی که نماد مهماننوازی، محبت و حفظ سنتهای دیرینه است.
با این که در قانون و شریعت اسلامی حق مالکیت زمین برای زنان به رسمیت شناخته شده است؛ اما برخی زنان سرگرم به کار کشاورزی و زمینداری در فاریاب، میگویند که از این حق محروم شده اند. آنان، میافزایند با وجود این که زمینهای زراعتی به عنوان میراث برای شان باقی مانده و خود زحمتهای بسیاری در شخمزدن، تخمپاشی، آبیاری و برداشت محصولات متحمل شده اند؛ اما به دلیل عرفهای نادرست، هنوز سند زمین به نام آنان ثبت نشده است.
شماری از پزشکان در کندز، میگویند که استفادهی بیرویهی زنان از شیرینیها، سبب بروز بیماریهای گوناگون میان آنها میشود. این پزشکان، تأکید میکنند که مصرف بیش از اندازهی شیرینیها، تعادل هورمونی زنان را برهم زده، سبب افزایش هورمونهای مردانه میان زنان میشود.
نتیجهی گفتوگوی سلاموطندار با ۱۵ زن از نُه ولایت افغانستان نشان میدهد که ۱۳ تن از آنها از سوی شوهر، یک تن از سوی پدر و یک تن از سوی مادر ناتنی/همسر پدر خود مورد خشونتهای فیزیکی قرار گرفته اند. زنان گفتوگوشده در این گزارش، میگویند که به دلیلهایی چون پیشگیری از دخالت خانوادهی شوهر در امور زندگی و تربیت کودکان، تأخیر در انجام کارهای خانه و نیز اعتیاد مردان خانواده، مورد لتوکوب و بدرفتاری قرار گرفته؛ دلیلهایی که به باور آنان غیرشرعی بوده و مستحق خشونت فیزیکی نبوده اند.
بخش افغانستان دفتر همآهنگکنندهی کمکهای انساندوستانهی سازمان ملل متحد (اوچا)، به مناسبت روز جهانی همبستگی زنان گفته که زنان در افغانستان با وجود محدودیتها به کمکرسانی به جوامع شان ادامه میدهند.
بخش افغانستان برنامهی توسعهای سازمان ملل متحد، گفته که از ۲۰۲۱ به این سو از ۸۹ هزار کسبوکار رسمی و غیررسمی در افغانستان پشتیبانی کرده است.
این نهاد، امروز (یکشنبه، ۱۷ حوت) به مناسبت روز جهانی همبستگی زنان در اکس نوشته که ۹۱ درصد این کسبوکارها از سوی زنان رهبری میشود.
حقوقدانان در افغانستان، میگویند که در دادگاههای کشور، اگر زنی به هر دلیلی خواستار طلاق از شوهرش باشد، از طریق طلاق خلع میتواند جدا شود. شماری از حقوقدانان و عالمان دین، تأکید میکنند که زن در موارد مشخص میتواند درخواست جدایی کند؛ اما اصل طلاق در اختیار مرد است. به گفتهی آنان، در فقه حنفی تفریق به حکم قاضی و در قالب فسخ نکاح انجام میشود.
یافتههای سلاموطندار از گفتوگو با ۲۸ زن در چندین ولایت افغانستان نشان میدهد که ۱۶ تن از این زنان نقشی در سرنوشت و پرورش فرزندان شان نداشته اند. با این حال، حقوقدانان و عالمان دین، بر نقش زنان در تصمیمهای مهم خانواده به ویژه سرنوشت و پرورش فرزندان تأکید میکنند و از پیامدهای نادیدهگرفتن نقش مادر هشدار میدهند.
در سالهای پسین در شماری از خانوادهها که مردان بیکار اند یا هم درآمد ثابت ندارند، بیشتر زنان مسئولیت دخل و خرج خانه را برعهده دارند. شماری از این زنان، میگویند که فشار اقتصادی، فقر روزافزون، بیکاری، افزایش بهای مواد اولیه، کرایهی خانه و هزینههای بهداشتی، سبب شده است تا آنان در تأمین نیازهای اساسی شان با مشکل روبهرو شوند.
شماری از زنانی که شوهران شان همسر دیگری اختیار کرده اند، میگویند که پس از ازدواج دوم، نفقه و دیگر حقوق قانونی شان از سوی شوهران پرداخت نمیشود؛ اما عالمان دین و آگاهان حقوقی، میگویند که در صورت رعایتنشدن حقوق زن بر شوهر، زنان میتوانند به نهادهای عدلی شکایت کنند. این زنان، میافزایند که با فشارهای اقتصادی روبهرو اند و از حقوق قانونی خود نیز آگاهی کافی ندارند.
با این که آگاهان فقه و شریعت و عالمان دین، میگویند که بر بنیاد فقه حنفی، زن عاقل و بالغ، اهلیت کامل دارد و میتواند با رعایت شریعت اسلامی بیرون از خانه کار کند؛ اما شماری از زنان در گفتوگو با سلاموطندار میگویند که برای آنان حق کار و اشتغال از سوی خانوادههای شان داده نمیشود.
