از دو ماه به این سو، محدودیتهایی از سوی مدیریت ترافیک غزنی برای گشتوگذار سهچرخههای شهری در شهر غزنی ایجاد شده است. بر بنیاد این محدودیتها، رانندگان سهچرخه در مسیرهای «قلعهی امیرمحمدخان، نوآباد، پشتونآباد، بازار اسکورت» و حومههای دیگر غزنی، از ورود به داخل شهر منع شده اند و برای توقف و گرفتن مسافر، ساحات دورتری نسبت به مقصد اصلی این مسیرها برای رانندگان تعیین شده است.
سهچرخهداران در غزنی اما به سلاموطندار میگویند که این محدودیتها سبب شده تا شهروندان، وسایل نقلیهی دیگر شهری را ترجیح دهند و برای رسیدن به مقصد شان از موترهای شهری استفاده کنند. آنان، میافزایند که این اقدام بر کاروبار شان تأثیر منفی گذاشته است و گاه سبب بروز جنجال میان راننده و مسافر میشود.
متین، یک تن از سهچرخهداران در غزنی، میگوید: «ترافیک ریکشا را بند کرده است. ما با مشکل روبهرو هستیم. تقریباً در یک روز ۲۰۰ افغانی هم کار نمیکنیم. نمیتوانیم هزینههای خانه را تکمیل کنیم، بسیار مجبوریم. ما از امارت اسلامی این خواست را داریم که ریکشاها را به داخل شهر راه بدهد.»
عصمتالله، یک تن دیگر از سهچرخهداران در غزنی، نیز میگوید: «ریکشا را به سه هزار افغانی خریدهام. حالا کاروبار خیلی خراب شده است، وضعیت بد است. روزانه ۲۰۰ تا ۲۵۰ افغانی به دست میآوریم. قبلاً ۴۰۰ تا ۵۰۰ افغانی به دست میآمد. کار نیست و مردم وضعیت بدی دارند.»
سهچرخهداران، میافزایند که بسیاری از مردم سهچرخهها را با بهای بالا خریده یا روزانه کرایه کرده اند. به گفتهی آنان، گردآوری سهچرخهها در هنگام کار در داخل شهر از سوی مدیریت ترافیک به یک نگرانی بزرگ برای رانندگان تبدیل شده است و بارها با محدودیتهای جدی روبهرو شده اند.
حمیدالله، راننده در مسیر «قلعهی امیرمحمدخان»، میگوید: «چند بار مرا گرفته اند؛ یک بار خودِ مرا گرفتند، ۱۰ تا ۱۵ روز نگاه میدارند، نمیدهند. با کرین بار میکند، میبرند. کرین خیلی خراب هم میکند. ۳۰۰ تا ۴۰۰ افغانی به خاطر کرین میگیرند. بعد هم ۱۰ روز، ۱۵ روز ریکشا را نمیدهند.»
نبیالله، راننده در مسیر «سرهمیاشت» غزنی، میگوید: «این ریکشا را به قرض خریدهام. ریکشا میرانم تا قرض را بدهم. گاهی با قسط میرانم. ۱۵ نفر در خانه هستیم. قبلاً خوب بود، هر چیزی را میتوانستیم بگیریم. حالا غذا را هم قرض میگیریم.»
چالش برای شهروندان
محدودیت در گشتوگذار سهچرخههای شهری، باشندگان غزنی را نیز با دشواری روبهرو کرده است. باشندگان غزنی، میگویند که این محدودیتها سبب شده تا نتوانند با سهچرخه تا مقصد اصلی شان برسند و ناچار اند مسیرهای باقیمانده را پیاده طی کنند. آنان، خواستار ثبت شمار محدودی از سهچرخهها برای فعالیت در داخل شهر هستند تا از یک سو مشکلات مردم حل و از سوی دیگر از افزایش ازدحام نیز پیشگیری شود.
نوید، باشندهی غزنی که خانهاش در «پشتونآباد» و محل کارش در «چوک فرخی» شهر غزنی است، میگوید: «در نیمی از راه، ما را از ریکشا پیاده میکنند و مجبور میشویم که قسمت بعدی را تا محل کار خود پیاده برویم؛ چون از سوی ترافیک برای شان محدودیت وضع شده است. خواهش ما از ترافیک این است که ریکشاها را ثبت کنند تا به هر طرف شهر فعالیت داشته باشند و مشکلات مسافران هم برطرف شود. از رانندگان ریکشا هم میخواهیم که قوانین ترافیکی را رعایت کنند.»
دیدگاه مسئولان محلی
در همین حال، مسئولان محلی در غزنی، میگویند که محدودیت در گشتوگذار سهچرخهها بر بنیاد خواست مردم و برای پیشگیری از ازدحام ترافیکی صورت گرفته است. خالد سرحدی، سخنگوی فرماندهی امنیهی غزنی، به سلاموطندار میگوید که ۶۸۰۰ عراده سهچرخهی باربری و سواری در مدیریت ترافیک این ولایت به ثبت رسیده، اما ورود سهچرخههای بدون ثبت از دیگر ولایتها سبب بینظمی شهری شده است.
به گفتهی سرحدی، این محدودیت برای سهولت مردم و کاهش ازدحام شهری اعمال شده است. «در غزنی، به ۶۸۰۰ عراده ریکشا نمبرپلیت داده شده است. فعالیت آنان در منطقهی گنج و کارخانهها تعیین شده است. در این اواخر، حدود ۲۰۰۰ ریکشای دیگر نیز از ولایتهای دیگر وارد شده است که ازدحام غزنی را بیشتر کرده و بینظمی ایجاد کرده بود. به همین دلیل، این ریکشاها نمیتوانند وارد شهر شوند و از سوی مدیریت ترافیک فرماندهی امنیهی غزنی، مسیر کار و فعالیت آنان تعیین میشود.»
بیکاری جوانان و خرید سهچرخههای گرانبها برای تأمین زندگی هزاران خانواده در غزنی، سبب شده است که در یک مسیر نه چندان بزرگ این شهر، روزانه صدها سهچرخه رفتوآمد کنند. فعالیت نزدیک به نُه هزار سهچرخه در غزنی – با وسعت کنونی این شهر – نیازمند مدیریت و برنامهریزی دقیق از سوی دولت است. گشتوگذار این سهچرخهها، در کنار سهولتهایی که برای مردم ایجاد کرده، دردسرهایی نیز برای نظم شهری به همراه داشته است.
