با وجود آموزش صدها زن در بخشهای صنایع دستی و تجارتهای کوچک در شهر میمنه، مرکز فاریاب، رکود بازار، کاهش قدرت خرید و کمبود سرمایه، فعالیت زنان در بازار زنانهی این شهر را با چالشهای جدی روبهرو کرده؛ چالشهایی که تداوم خودکفایی اقتصادی آنان را با ابهام همراه کرده است.
همزمان با گسترش استفاده از شبکههای اجتماعی مانند فیسبوک، انستاگرام و تیکتاک، ساخت حسابهای جعلی به نام دختران نیز افزایش یافته؛ اقدامی که به گفتهی دختران، پیامدهای روانی و اجتماعی گستردهای به همراه داشته است.
شماری از این دختران میگویند که این وضعیت آنها را دچار شوک، نگرانی شدید و فشار روانی کرده است.
کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، اعلام کرده که در ۲۰۲۵ میلادی از روند پذیرش نزدیک به ۵۰۰ هزار بازگشته در افغانستان پشتیبانی کرده است.
این نهاد، امروز (چهارشنبه، ۲۹ دلو/۱۸ فبروری) در صفحهی اکس خود نوشته که در همین سال، از بیش از ۷۸ هزار زن و دختر نیز پشتیبانی کرده است.
با این که آگاهان فقه و شریعت و عالمان دین، میگویند که بر بنیاد فقه حنفی، زن عاقل و بالغ، اهلیت کامل دارد و میتواند با رعایت شریعت اسلامی بیرون از خانه کار کند؛ اما شماری از زنان در گفتوگو با سلاموطندار میگویند که برای آنان حق کار و اشتغال از سوی خانوادههای شان داده نمیشود.
صدای کشیدهشدن بشکههای پلاستیکی بر زمین، سکوت صبحگاهان پسکوچههای خیرخانهی کابل را میشکند. هنوز نخستین پرتوهای آفتاب بر زمین ننشسته که فاطمه در صفی طولانی ایستاده و در انتظار دریافت یک بشکه آب است؛ آبی که برای خانوادهاش به کالایی کمیاب و حیاتی بدل شده است.
گفتوگوی سلاموطندار با ۱۵ زنی که به تازگی دورهی بارداری را سپری کرده اند، نشان میدهد که این زنان به دلیل محدودیت دسترسی به خدمات درمانی، در این دوره و پس از زایمان، به ضعفهای شدید جسمی و سوءتغذیه دچار شده اند.
زنی در کابل، با ایجاد کارگاهی زمینهی یادگیری خیاطی، مهرهدوزی و کار را به ۳۰ دختر و زن دیگر فراهم است. رویا محمدی ۳۴ساله، میگوید که کارگاه خیاطی «زنان مهر افغانستان» را هشت سال پیش با هزینهی پنج هزار افغانی ایجاد کرده است.
شماری از دختران، میگویند که پس از بازماندن از آموزش، خانوادههای شان آنها را به ازدواجکردن وادار کرده اند. زینب ۲۲ساله که در هنگام آغاز ممنوعیت تحصیل دختران، دانشجوی سمستر سوم رشتهی حقوق در دانشگاه بلخ بود، میگوید که پس از بازماندن از تحصیل، خانوادهاش او را به ازدواج با پسری که نمیخواست، مجبور کرده است.
همزمان با یازدهم فبروری، «روز جهانی دختران و زنان در علم»، شماری از دختران دانشآموز و دانشجو از ادامهی بستهماندن مکتبها و دانشگاهها ابراز نگرانی کرده و میگویند که با رؤیاهای نیمهتمام و آیندهای نامعلوم روبهرو اند.
سردی بر گونههایش گل انداخته، موهای ژولیدهاش که سپیدی آن دشواری سالهای زندگی را بیپرده روایت میکند، بر قامت خمیده و لاغرش سایه افکنده است. با دستانی لرزان، برای بزها و مرغهایی که نان سفرهاش به آنها گره خورده، علف خشک میریزد.
همزمان با ۱۱ فبروری، «روز جهانی دختران و زنان در علم»، دفتر هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، خواستار لغو ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم شد.
یوناما، امروز در اکس نوشته که با گذشت هزار و ۶۰۷ روز از بستهماندن مکتب دختران بالاتر از صنف ششم، این روز را با «اندوه» گرامی میدارد.
همزمان، اتحادیهی اروپا نیز خواستار توجه ویژه به آموزش دختران شده و گفته که آنها باید در مرکز توجه قرار بگیرند.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، با تأکید بر نقش کلیدی برابری جنسیتی در حوزهی علوم گفته که برابری در علم برای پیشرفت بشریت ضروری است و باید زمینهی تحقق آرزوهای علمی زنان و دختران فراهم شود.
گوترش، امروز در اکس نوشته با وجود پیشرفتها در دسترسی به آموزش، یکسوم پژوهشگران در جهان زنان استند.
شماری از زنان سرگرم در بخش دامداری در شهر پلعلم، مرکز لوگر، به سلاموطندار میگویند که از پنج سال به این سو به نگهداری دامهای بزرگ و کوچک سرگرم اند و از همین راه نیازهای اقتصادی خانوادههای شان را تأمین میکنند.
کارگاه هنری کوچکی میزبان دستانی است که با صبر و ظرافت، روح هنر را بر سطح سرد سفال مینشانند. در این کارگاه، شماری از دختران هر روز گرد هم میآیند تا با هنر میناکاری، ظرفهای سادهی سفالی را به روایتهایی رنگین از فرهنگ، طبیعت و زندگی تبدیل کنند.
خالد سرحدی، سخنگوی فرماندهی امنیهی غزنی، میگوید که در پی یک رویداد ترافیکی در شاهراه کابل-کندهار، دو تن جان باخته و چهار تن دیگر زخمی شده اند.
زمستان میان صخرهها و خانههای اطراف، رنگ و بوی دیگری دارد؛ سردی این جا تنها واکنش پوست به برف و باد نیست، بل گاهی تا استخوان نفوذ میکند و رفتوآمدهای ساده برای زندگی روزمره را پرخطر میکند. پس از برفباری، یخبندان و شیبهای لغزنده، تهدید چندان دور نیست؛ در کابل، دهها هزار شهروند در خانههایی زندگی میکنند که در ارتفاع کوهها و مسیرهای غیرمعیاری قرار گرفته اند.
