سمیه و ۱۲ دختر دیگر که امسال صنف ششم را تکمیل کرده اند و در این گزارش با آنان گفتوگو شده است، بیشتر از هر زمان دیگری غرق در نگرانی و ناامیدی اند. سمیه که در میان همصنفانش مقام نخست را به دست آورده؛ اما این مقام به جای شادی و نشاط، فقط بار سنگینی از نگرانی به او به همراه داشته است.
با وجود محدودیتها و چالشهای الکترونیکی که جوانان در افغانستان با آن روبهرو اند، شماری از جوانان با هدفهای بزرگ، رباتهای هوشمند ساخته اند تا در دنیای پر از دشواریها، گرهی از مشکلات را باز کنند.
مسئولان در وزارت تحصیلات عالی حکومت سرپرست، از توقف روند توزیع بورسیههای تحصیلی دولتی و خصوصی به کشورهای دیگر خبر داده اند؛ تصمیمی که به گفتهی داوطلبان این بورسیهها، مسیر تحصیلی آنان را به بُنبست کشانده است.
این دانشجویان، از نگرانی عمیق خود در بارهی آیندهای نامعلوم و افزایش افسردگی ناشی از احتمال اجراییشدن این تصمیم، سخن میگویند. بسیاری از این دختران که پس از بستهشدن دانشگاهها، به انستیتیوتها رو آورده بودند، میگویند که در صورت بستهشدن انستیتیوتهای طبی، دیگر هیچ راهی برای ادامهی تحصیل نخواهند داشت.
سلاموطندار در گفتوگو با کارشناسان حوزهی بازاریابی و بازاریابان در این گزارش، دریافته است که هماکنون سه روش جدید بازاریابی؛ «لینکدین، گوگل ادز و هوش مصنوعی» در افغانستان بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد. لینکدین به عنوان یک شبکهی حرفهای، به کسبوکارها این امکان را میدهد که ارتباطات بازرگانی خود را گسترش دهند، محصول خود را معرفی و به طور هدفمند با مخاطبان ویژه ارتباط برقرار کنند.
هیچ چالشی نمیتواند مانع ارادهی راسخ جوانان برای دستیابی به موفقیت شود. مشکلات اجتماعی و حقوقی ممکن است برای هر جوان در افغانستان دردسرساز باشد؛ اما جوانان دارای معلولیت علاوه بر این چالشها، بار ناتوانیهای جسمانی را نیز حمل میکنند تا به سوی هدفهای شان پیش بروند. در این گزارش، سلاموطندار به بررسی موفقیتها و تلاشهای سه جوان دارای معلولیت پرداخته است که با وجود روبهروشدن با مشکلات بیشتر از دیگران توانسته اند در مسیر خود دستآوردهای مهمی را رقم بزنند.
هوش مصنوعی به عنوان یکی از شاخههای پیشرفته و جذاب علوم فنآوری، در سالهای پسین توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. این فنآوری که به شبیهسازی هوش انسان در ماشینها میپردازد، به طور گسترده در جهان امروزی در حال گسترش است و توسط بسیاری از جوانان در بخشهای مختلف مورد استفاده قرار میگیرد.
با این که آگاهان مسائل اقتصادی، نبود فرهنگ پسانداز میان جوانان را عاملی برای افزایش بیکاری، فقر، خشونت و مهاجرتهای غیرقانونی میدانند؛ اما بر اساس یافتههای سلاموطندار فشارهای اقتصادی و مصرف پول برای تأمین نیازهای روزمره زندگی، توجه جوانان را برای داشتن پسانداز کاهش داده است.
این خانوادهها، میگویند که برای جبران بازماندن دختران شان از آموزش، آنان را به مدرسههای دینی، مرکزهای آموزشی آنلاین، صنفهای خانگی و حتا به بیرون از کشور، فرستاده اند. در این گزارش با ۲۳ خانواده و ۱۹ دختر بازمانده از آموزش، گفتوگو شده است که تمامی خانوادهها و دختران راههای بدیل آموزشی را انتخاب کرده اند.
در میان تحولات گسترده و سرنوشتساز افغانستان که اقشار مختلف جامعه را زیر تأثیر قرار داده و در سرزمینی که آرزوها زیر بار سنگین تحولات خموش شده است، داستان چهار جوان برجسته شکل میگیرد. آنها، با فکر باز و دلهای پر از امید به نبرد نابرابر روزگار کشیده شده اند.
گفتوگوی سلاموطندار با ۳۰ دانشآموز و دانشجو شامل ۱۷ دختر و ۱۳ پسر، نشان میدهد که جوانان برای فراگیری آموزشهای آنلاین با چالشهایی روبهرو اند.
دانشآموزان و دانشجویان گفتوگوشونده در این گزارش، گفته اند که به دلیل پایینبودن کیفیت اینترنت و نبود برق همهوقت نمیتوانند به گونهی منظم درسهای آنلاین شان را دنبال کنند.
بررسی سلاموطندار از گفتوگو با ۴۰ کارگر زن در کابل، نشان میدهد که کار زیاد و طاقتفرسا، مزد کم و نداشتن مصونیت کاری، از عمدهترین چالشهای کاری آنها است. این زنان، قرارداد رسمی ندارند و به گونهی روزمزد در کارگاهها، شرکتها و کارخانهها در کابل کار میکنند و تمامی شان از مزدی که دریافت میکنند، رضایت ندارند.
گفتوگوی سلاموطندار با ۴۷ نوجوان پسر از مناطق روستانشین و شهرنشین در ۱۱ ولایت، نشان میدهد که نوجوانان در روستاها نسبت به نوجوانان در شهرها با چالشهای بیشتر آموزشی روبهرو استند. در این گزارش برای روشنشدن تفاوت دسترسی به خدمات آموزشی در روستاها و شهرها، با ۲۰ نوجوان در شهرها و ۲۷ نوجوان در روستاها گفتوگو شده است.
شماری از دختران و زنان، میگویند که پس از تحولات سیاسی پسین و با وضع شماری از محدودیتها از سوی حکومت سرپرست بر زنان، جایگاه آنان در خانواده و اجتماع تضعیف شده است. در این گزارش با ۲۵ دختر و زن بازمانده از آموزش و کار گفتوگو شده است و همهی آنان از تضعیف جایگاه شان در خانواده و اجتماع روایت میکنند.
رادیو «سلاموطندار» با پخش برنامهی «امید» به پشتیبانی از جوانان افغانستان پرداخته و فرصتهایی را برای بهبود وضعیت آنان فراهم کرده است. این برنامه به هدف تقویت روحیهی جوانان، ارائهی فرصتهای تحصیلی، شغلی و حل مشکلات روزمرهی آنها، از طریق نظرسنجیهای میدانی و تحلیلهای آماری، دادههای واقعبینانه از وضعیت جوانان گردآوری کرده و به دنبال راهحلهای عملی و کاربردی برای مشکلات آنها بوده است.
سلاموطندار برای بررسی نقش وساطت در ازدواج جوانان، گفتوگویی را با ۵۵ جوان انجام داده که نتیجهی آن نشان میدهد پادرمیانی در شکلگیری ازدواج جوانان جایگاه مهم دارد.
